دانشگاه تهران فصلنامه سیاست 1735-9678 45 3 2015 09 23 The relative effectiveness of Iran's foreign policy in World War II علل کارآمدی نسبی سیاست خارجی ایران در جنگ جهانی دوم 781 799 55587 10.22059/jpq.2015.55587 FA ابراهیم متقی استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران سیده لیلا موسوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2012 05 09 Events of the Second World War have always been an interest to researchers. Many believe that Iran's foreign policy in this period has failed to adopt appropriate policy for the benefit of the country. Some researchers believe that Iran's foreign policy is completely independent on the interests of Iran. Some researchers believe that Iran's foreign policy has been to secure national interests. But this article makes hypothesize that Iran's foreign policy in this period was not totally passive and did not fully independent. رویدادهای ایران در جنگ جهانی دوم که با سقوط پهلوی اول و آغاز دوران پهلوی دوم در ایران همراه بود، همواره توجه پژوهشگران مسائل ایران را به‌خود جلب کرده است. در زمینة حوادث مهم این دوره، ازجمله اتخاذ سیاست بی‌طرفی و اتحاد با متفقین پس از اشغال ایران، مباحث فراوانی بیان شده است. بسیاری بر این باورند که دستگاه سیاست خارجی ایران در این دوره در انفعال به‌سر برده، نتوانسته است با درک شرایط جهانی، سیاستی مناسب و در جهت منافع کشور در پیش گیرد. از سویی، برخی دیگر نیز سیاست خارجی ایران را کاملاً مستقل بررسی کرده، تمام رویدادها را در جهت منافع ایران ارزیابی می‌کنند. این مقاله با رد این دو دیدگاه برمبنای دیدگاه ساختار- کارگزار، این فرضیه را مطرح می‌کند که سیاست خارجی ایران در این بازة زمانی نه کاملاً منفعل بوده و نه کاملاً مستقل عمل کرده است؛ بلکه ایران در مقام کارگزار، دارای استقلال عمل نسبی بوده، تحت تأثیر ساختار بین‌الملل و محدودیت‌ها و فرصت‌های ایجاد‌شده در این محیط قرار داشته است و کارگزاران سیاست خارجی بر این اساس در جهت منافع ملی کشور گام برداشته‌اند. https://jpq.ut.ac.ir/article_55587_3f3a6943c3ce919cd8a5ee810b459104.pdf