اسپینوزا و مواجهه با تاریخ سیاسی بَدَن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 فارغ التحصیل دکتری اندیشه سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

بَدَن، حلقه مفقوده اندیشه سیاسی است. از سپیده‌دمان اندیشه سیاسی در یونان باستان، بَدَن همچون امری ثانوی، ابزار گونه، لَخت، فاقد هویت، فرودست و حتی به‌سان مانعی برای نیل به رستگاری مشاهده شده. این زاویه نگاه موجب شد تا در تاریخ اندیشه سیاسی همواره با سلسله‌مراتب اقتدارگرایانه ذهن/بدن مواجه باشیم. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که دوگانه انگاری ذهن/بدن چه پیامدهایی برای اندیشه سیاسی دارد؟ فرضیه مقاله پیرامون این است که رابطه سلسله مراتبی ذهن/بدن به روابط فرا دستانه/فرو دستانه‌ دیگری منجر شده است؛ فرهنگ/طبیعت، ارباب/ برده، مرد/زن، نژاد ازجمله این پایگان بندی‌های هستند که از منطق ثنویت اقتدارگرایانه ذهن/بدن تغذیه می‌کنند. هم در دوره یونان باستان، هم در دوره قرون وسطی و هم در مدرنیته شاهد چرخش‌های مختلف و ظهور و بروز این ثنویت هستیم که بر اساس آن بدن باید تابع و فرودست ذهن باشد. نقطه اوج این ثنویت اقتدارگرایانه در نیمه دوم قرن بیستم قابل مشاهده است، که طی آن ایدئولوژی‌ها که مصداق غلبه ذهن هستند، آشوبی را ایجاد کردند که طی آن میلیون‌ها بدن از حیات ساقط شد. مقاله برای تبیین فرضیه مذکور از چهارچوب مفهومی (زیست سیاست) که بیش از همه در آثار جورجو آگامبن و میشل فوکو تشریح گردیده استفاده می‌کند. مقاله بعد از طرح پرسش و پیامدهای سیاسی آن، در ادامه متافیزیک ارائه شده در فلسفه اسپینوزا را نقطه قابل اتکایی برای عبور از این تقابلِ مهلک معرفی و تلاش می‌کند تا با استمداد از اندیشه اسپینوزا و ضمن شالوده شکنی ثنویت ذهن/بدن، یک «سیاست معطوف به حیات» را عرضه کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Spinoza and encounter with Body's political history

نویسندگان [English]

  • shoja Ahmadvand 1
  • mostafa ensafi 2
1 Associate Professor Political thought at Allameh Tabataba’i University
2 A Ph.D. in Political thought at Allameh Tabataba’i University
چکیده [English]

The body is the missing link in political thought. From the dawn of political thought in ancient Greece, the body has been seen as a secondary, instrumental, naked, anonymous, inferior, and even obstacle to salvation. The body was considered a degraded thing that should always be under the leadership of the mind and be the executor of its commands. This angle of view has always confronted the authoritarian mind/body hierarchy in the history of political thought, and this hierarchy has led to a long-standing duality throughout the history of thought. The hierarchical relationship of mind/body has always been the dominant duality in the history of political thought, both in Greece, in the period of Scholasticism and in modernity. The culmination of this authoritarian duality can be seen in the second half of the twentieth century, during which ideologies that embodied the mind created chaos in which millions of bodies perished. This policy can be called " Thanatopolitics ". But in the history of political thought, we encounter a distinct figure who, for the first time, attempts to present a "life-oriented politics" by overthrowing the mind/body duality: Spinoza. A policy in which the body and consequently the "life" become not the "other" but the axis and foundation of political thought.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Body
  • mind
  • Thanatopolitics
  • life
  • Spinoza

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405
  • تاریخ دریافت: 19 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری: 01 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش: 28 اردیبهشت 1404