تجزیه و تحلیل گفتمانی اسلام گرایی در ترکیه و تأثیر آن بر سیاست خارجی آنکارا (مطالعۀ موردی: روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی در سال های 2002 تا2015)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روابط بین الملل دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

چکیده

این پژوهش با بررسی و تبیین شکل‌گیری گفتمان اسلام‌گرایی در ترکیة معاصر، به نقش و تأثیر آن بر سیاست خارجی دولتمردان جدید (با تأکید بر حزب عدالت و توسعه) در این کشور می‌پردازد. طبق یافته‌های پژوهش که بر‏اساس روش تحلیل گفتمان لاکلاو- موفه به‏دست‏آمده‏ است، اسلام‌گرایان نوین ترکیه (در قالب حزب عدالت و توسعه) بازیگرانی‌اند که به‏طور عملی توانسته‌اند یکی از دال‌های مرکزی گفتمان کمالیستی مبنی بر پیروی بی‌قید و شرط از سیاست‌های غرب، از جمله عدم چالش رژیم صهیونیستی را در این کشور به روش‌های دموکراتیک و مسالمت‌جویانه تضعیف‏کنند، گفتمان تازة اسلام‏گرایی را با شاخص‌هایی چون هم‌زیستی اسلام، مدرنیسم و دموکراسی، در این کشور به منصة ظهور برسانند. حاکمیت گفتمان اسلام‌گرایی در داخل و نوعثمانی‌گرایی برخاسته از دل آن به منزلة دکترین سیاست خارجی به تنش نسبی در روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی منجر شده است. ولی غیریت‌سازی گفتمان اسلام‌گرایی ترکیه ضرورتاً ضدغربی و ضد رژیم صهیونیستی نیست، بلکه با ظرفیت هم‌زیستی دارد، همان‌گونه که حجم مبادلات تجاری ترکیه و رژیم صهیونیستی در دورة اردوغان نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه افزایش اندکی نیز داشته است.

کلیدواژه‌ها


الف)فارسی

1- بابی، سعید(1379)،هراس بنیادین. ترجمه غلامرضا جمشیدی­ها و موسی عنبری. تهران: دانشگاه تهران.

2- حسینی‌زاده، محمدعلی(1384)،"تحلیل گفتمان و تحلیل سیاسی"، فصلنامة علوم سیاسی ،شمارة 2.

3- حقیقت ،سید صادق (1385)، روش‌شناسی علوم سیاسی، قم: دانشگاه مفید.

4- سلطانی، علی اصغر( 1383)، قدرت گفتمان و زبان، تهران : نشر نی.

5- طباطبایی و فضلی خانی(1392)،"سیاست خارجی ترکیه در قبال بیداری اسلامی در جهان عرب"،پژوهشنامه روابط بین الملل (علوم سیاسی و روابط بین الملل)، دورة 7، شمارة  25 .

6- عضدانلو،حمید(1375)، درآمدی بر گفتمان یا گفتمانی بر گفتمان، مجلة اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شمارة 103‌.

7- محمدرضا تاجیک(1383)،«گفتمان، پاد گفتمان و سیاست»، تهران: مؤسسة توسعة علوم انسانی.

8-محمدرضا تاجیک(1379)،  گفتمان و تحلیل گفتمانی. تهران، انتشارات فرهنگ گفتمان.

9-منوچهری ، عباس(1390)، رهیافت وروش در علوم سیاسی، تهران: سمت، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.

-هوارث، دیوید(1377)، «نظریة گفتمان»؛ ترجمة سیدعلی‌اصغر سلطانی، فصلنامة علوم سیاسی، شمارة 2.

10- هوارث، دیوید(1378)،نظریه گفتمان فدر دیوید مارش و جری استوکر(ویراستار)، روش ونظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیرمحمد حاج یوسفی، تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی

ب)خارجی

 

11-Akdogan, Y. ( 2003 ), MuhafazakariDemokrasi, Ankara ,Alfa BasimYayin.

12-Alaranta, Toni(2015), A Critical Evaluation from the Perspective ofTurkeys EU Negotiation, The Finnish Institute of International Affairs,available at: http://www.isn.ethz.ch/Digital-Library/Publications/Detail/?lng=en&id=187982

13- Arbell, Dan(2014),"the U.S-Turkey-Israel Triangle",the Center for Middle East Policy, at BROOKING.,available at:http://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2014/10/09-turkey-us-israel-arbell/us_turkey_israel_triangle_arbell.pdf
14- Aydin, Mustafa( 1999)" Determinants of Turkish foreign policy: آistorical framework and،raditional]nputs", Middle Eastern Studies ,35/4

15--Bacik, Gokhan.(2001), ”the Limitsofan Alliance:Turkish-Israel Relation Revisited", Arab Studies Quarterly (ASQ), Volume,23 Number 3 Summer,49.

16- Bal, Idris(2000) ,Turkey’s Relations with the West and the Turkic Republics: The Rise and Fall of the “Turkish Model” ,(Aldershot, England: Ashgate,).

17- Balci, Ali and Kardas,  Tuncay(2012), “The Changing Dynamics of Turkey’s  
 Relations with Israel,” Insight Turkey, XIV: 2.

18- Bengio, Ofra(. 2004), The Turkish–Israel Relationship, Changing Ties of Middle East Outsiders, New York, by Palgrave Macmillan First Published.

19-BugraKanat, Kilic(2010), “Ak Party’s Foreign Policy”,Insight Turkey, Vol.12, No.1.

20-Byrant, R.; Hatay, M., eds.( 2013), Soft Politics and Hard Choices: An assesment of Turkey's new regional diplomacy. Peace Research Institute Oslo (PRIO)

-21 Cagaptay, Soner and Evans, Tyler(2012), The Unexpected Vitality of Turkish-Israeli Trade, The Washington Institute for Near East Policy, available at: http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/the-unexpected-vitality-of-turkish-israeli-trade-relations

22-Cohen ,Matthew S. and Charles D. Freilich(2014), "Breakdown and Possible Restart: Turkish–Israeli Relations under the AKP", Israel Journal of Foreign Affair,s VIII : 1.

23-   Dagi, I. D. (2005 ),“Transformation of Islamic Political Identity in Turkey: Rethinking the West and Westernization,” Turkish Studies, 6(1).

24- Davutoğlu, Ahmet(2001), StratejikDerinlik: Türkiye’ninUluslararasiKonumu, KürePublishing,Istanbul.

25-Dinc,C.&Yetim,M(2012), "Transformation of Turkish Foreign Policy toward the Middle East: From Non-Involvement to a Leading Role",Alternative Turkish Journal of International Relations, Vol. 11, No. 1.

26- Finkel, Andrew(2012), Turkey: What Everyone Needs to Know ,Oxford, Oxford University Press.

27-Gerecht,R.M.(2011), The Wave: Man, God and the Ballot Box in the Middle East, Hoover Institution Press Publication.

28-   Gole, N. ( 1995 ), Authoritarian secularism and Islamist politics: the Case of Turkey, A. R. Norton (ed.), Civil Society in the Middle East, Leiden: E. J. Brill.

29-    Graham, F.(2003), The Future of  Political Islam, New York: Palgrave.

30- GrigoriadisLoannis,N.(2010),. “The Davutoğlu's Doctrine Doctrine and Turkish Foreign Policy”, Middle Eastern Studies Programme (Working Paper), NO.8

31-    Gul A. (2004 ), At the Symposium "Turkey and the EU – Looking Beyond Prejudic. "Maastricht ,April 4-5: http://www.abdullahgul.gen.tr/EN/Main.asp.

32- Gürzel, Aylin(2014), "Turkey's Role as a Regional and Global Player
and its Power Capacity: Turkey's Engagement with other Emerging States", Rev. Sociol. Polit., V. 22, n. 50 .
    33-Hudson, Valerie M. (2007). Foreign Policy Analysis: Classic and Contemporary Theory. Lanham, MD: Rowman&Littlefield
    34-Jorgensen,M.&L.Phillips(2002),Discourse Analysis as Theory and Method,London: Sage Publication

35- Inbar, Efraim (2005),“The Resilience of Israeli–Turkish Relations,” Israel Affairs, XI: 4

36- Keddie, Nikki R. (2003): "Secularism and Its Discontents," Dædalus, 132:3.

37-Kuru, F. (1999), ‘Misgibiyapmak’, Yenisafak, 18 February.

38-Laclau, E, Mouffe, C. (1985). Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Politics. London: Verso.

39- Laclau, E, (1990),  New Reflections on the Revolution of our Time, (London: verso),

40-Laclau (Ed), (1994), The Making of  Political Identities, ( London: verso),       

41-Murinson,Alexander (2007),“The Strategic Depth Doctrine of Turkish Foreign Policy” Middle Eastern Studies, Vol.42, No.6.  

42- Oğuzlu, Tarık (2008) “Middle Easternization of Turkey’s Foreign Policy: DoesTurkey Dissociate from the West?” ,Turkish Studies, 9(1).

43-Smith, Anna Marie, (1998), Laclau and Mouffe: The Radical Democratic Imaginary, routledge .

44-   Taniyici, S. (2003 ), “Transformation of Political Islam in Turkey: Islamist Welfare Party s Pro-EU Turn ”, Party Politics, 9(4).

45-TÜR, Özlem (2006); TürkiyeveOrtaDoSu: GerilimdenHTbirliSine,i n (ed). DA ZI, Zeynep,Dogudan Bat Tya D TW Politika: AK PartiliYTllar, Orion Publishing

46-   Yavuz, M. H. ( 2003 ), Islamic Political Identity in Turkey, Oxford: Oxford University Press.

47-   Yavuz, M. H. ( 2005 ), ModernlesenMuslumanlar , Istanbul, KitapYayinevi.

48-Warning, Martina and Kardas, Tuncay(2011) , “The Impact of Changing Islamic Identity on Turkey’s New Foreign Policy,” Turkish Journal of International Relations, X:2/3.