آیندۀ رقابت‌های راهبردیِ متداخل در اقیانوس هند

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانش‌آموختۀ دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان

چکیده

اقیانوس هند طی سال‌های اخیر به‌دلیل اهمیت اقتصادی و راهبردی آن، به‌سبب برخورداری از منابع سرشار، موقعیت ژئواستراتژیک و نقشِ مواصلاتیِ آن و همچنین واقع شدن تعداد زیادی از کشورها در حاشیۀ آن، مورد توجه جدی قرار گرفته است و به‌عنوان صحنه‌ای جدید برای رقابت قدرت‌های بزرگ و به‌طور عمده بین ایالات متحده، چین و هند دیده می‌شود. از همین‌ رو با عنایت به تمرکز کنونیِ کشورهای بزرگ و گمانه‌زنی‌ها در این خصوص که تاریخ قرن بیست‌ویکم در حال متمرکز شدن در شرق و جنوب آسیاست، بیش از پیش بر دامنۀ اهمیت آن و لزوم حضور و ایفای نقش بسیاری از کشورها در این قلمرو دریایی افزوده شده است. در این چارچوب به‌نظر می‌رسد با در نظر گرفتن این واقعیت که حجم گستردۀ تجارت دریایی و موازنۀ راهبردیِ جهانی در آیندۀ نزدیک در این منطقه رقم خواهد خورد؛ فرض این مقاله نیز بر این پایه استوار است که آیندۀ چالش‌ها و رقابت‌ها در قرن حاضر در اقیانوس هند و بیش از پیش میان کشورهایی چون آمریکا، چین، هند و کشورهای منطقه‌ای به‌گونه‌ای ضعیف‌تر رخ خواهد داد. نظر به این مهم، در مقالۀ حاضر ضمن بررسی اهمیت این پهنۀ دریایی، ابعاد و تحرکات هر یک از کشورهای مذکور با تمرکز بیشتر بر ایالات متحدۀ آمریکا واکاوی و تجزیه‌وتحلیل می‌کند و تغییرات ژئوپلیتیک احتمالی در اقیانوس هند را با توجه به اقدام‌ها و راهبردهای هر یک از بازیگران مذکور تشریح و ارزیابی دقیق می‌شود.

کلیدواژه‌ها


1. Ayyub, Rami,  (2014), India Balances Energy Relationship with the Middle East, Global Risk Insights, March 16.
2. Bender,Jeremy, (2015), These 8 Narrow Chokepoints are Critical to the World's Oil Trade, Business Insider, Apr. 1.
3. Borah, Rupakjyoti, (2011), “India, Australia and the United States in the Indian Ocean Region: A Growing Strategic Convergence”, 12 May, in: Indian Ocean: A Sea of Uncertainty, Future Directions International (FDI): Independent Strategic Analysis of Australia’s Global Interests.
4. Brewster, David, (2012), “US strategic thinking about the Indian Ocean”, Lowy Institute for International Policy, 26 June.
5. Brewster, David, (2010), “An Indian Sphere of Influence in the Indian Ocean?” Security Challenges, Vol. 6, No. 3, Spring.

6. Chellaney, Brahma, (2007), China Covets a Pearl Necklace: Dragon’s Foothold in Gwadar, Asian Age, Stagecraft and Statecraft, April 7.

7. Erickson Andrew, (2010), Walter Ladwig, and Justin D. Mikolay, “Diego Garcia and the United States’ Emerging Indian Ocean Strategy”, Asian Security, Vol. 6, No. 3,
8. Francis, Peter, (2002), “Asia's Maritime Bead Trade: 300 B.C. to the Present”, University of Hawai'i Press, 30 Jun
9. Godement, François, (2011), China’s Sea Power, Reaching out to the Blue Waters, Europian Council on Foreign Relations, March 9,
10. Joshi, Shashank, (2013), The Future of Indian Sea Power: Navalists versus Continentalists, Royal United Service Institute (RUSI) 15 August.
11. Kaplan, D. Robert, (2010), Monsoon: The Indian Ocean and the Future of American Power, Random House Trade.
12. Kumar, Anil, (2013), “Rising India through China's Eye”, India China Institute.
13. Liu, Yu and Dingding Chen, (2012), “Why China Will Democratize”, The Washington Quarterly, No 35:1.
14. Malik, Mohan, (2011), “China and India: Great Power Rivals”, Boulder and London, First Forum Press, Hardcover.
15. McGrath, Bryan, (2013), “NATO at sea: Trends in allied naval power”, American Enterprise Institute, September 18.
16. Medcalf, Rory, (2013), India-Australia Poll 2013, Lowy Institute for International Policy, April 17.
17. Maitra Ramtanu, (2007), “India-US Security: All at Sea in the Indian Ocean,” Asia Times, December 6.
18. Mohan, Raja, (2006), “India and the Balance of Power,” Foreign Affairs, 85, July – August, 17.
19. Mohan, Raja, (2009), Maritime Power: India and China turn to Mahan, ISAS Working Paper. No. 71, July 7.
20. O’Rourke, Kevin H., (2009), Power and Plenty in 2030, Institute for International Integration Studies, No.298 / September.
21. Osborn, Kris, (2014), “China's Fleet Advancing Faster than US Expected”, Military.Com Febaury 5.
22. Pethiyagoda, Kadira, (2015), Modi Looks West, Foreign Affairs, Jun 11,
23. Rezaei, Masoud, (2015),Final Nuclear Deal and Iran-China Relations, Thursday, Iran Review, February 26.
24. Saini, Deepak, (2010), Indian Ocean: Emerging Chinese Aspirations, Importance of A & N Islands and the Way Ahead for India, Journal of the United Service Institution of India, Vol. CXL, No. 580, April-June
25. Sharma, Ashok, (2013), “The U.S.-India Strategic Partnership: An Overview of Defense and Nuclear Courtship”, Georgetown Journal of International Affairs, July 4.
37. Singh, Shubha, (2013), “Gwadar, A Pearl in the Chinese String, has long-term Security Implications”, Press Reader, Feb 8.
26. Taneja, Kabir, (2015), A Game Changer for China and India in Sri Lanka? The Diplomat, January 25,
Tata, Samir, (2013), Recalibrating American Grand Strategy, Strategic Studies Institute,
27. Tapper, James, (2014), “8 reasons why India’s elections really matter to the world”, Global Post, March 31,
28. The World Bank, (2009), “South-South Migration and Remittances,” December
29. U.S. Energy Information Administration, “World Oil Consumption by Region, Reference Case, 1990-2030,” http://www.eia.doe.gov/oiaf/ieo/pdf/ieoreftab_4.pdf.
30. U.S. Energy Information Administration, (2008), “International Energy Statistics,” http://www.eia.gov/beta/international/data/browser/#/?
31. Yaser Malik, Hassan, (2012), Strategic Importance of Gwadar Port, Journal of Political Studies, Vol. 19, Issue - 2, http://pu.edu.pk/images/journal/pols/pdf-files/gwadar%20article-winter2012.pdf
32. Walsh, John V., (2014), Obama’s Pivot to Asia: Can China Contain America? Global Research, November 17, http://www.globalresearch.ca/obamas-pivot-to-asia-can-china-contain-america/5414574