چرخش مفهوم سیاست و بازآفرینی امر سیاسی: درک زمینه‌های هستی‌شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

ناتوانی اندیشۀ لیبرال از فهم درست امر سیاسی و بی‌توجهی به ویژگی سازندة آنتاگونیسم موجب شکل­گیری عصر پساسیاست و ناتوانی اغلب نظریه­پردازان در تبیین وضعیت جاری شده است؛ اینکه چرا احزاب پوپولیستی راست افراطی (به‌عنوان زمینة بحران عمیق­ هویت سیاسی) یا القاعده توانسته به موفقیت­هایی دست یابد. شانتال موف در پاسخ به چنین بحران­هایی، از ضرورت شکل­گیری عصر «پسادموکراتیک» سخن می­گوید که می­بایست کاملاً دربرگیرنده و فراگیر باشد. منظور از عصر پسادموکراتیک، عصری است که در آن به‌جای اجماع که نابودکنندۀ هستۀ اصلی دموکراسی است- شاهد شکل­گیری تکثر و تنوع کنش­ سیاسی در چارچوبی متعارض و متخالف با یکدیگریم. از این منظر، تضعیف وظایف مدنی و هویت­یابی اجتماع سیاسی، نتیجۀ خصوصی شدن فزایندة زندگی اجتماعی و فضای عمومی است که تنها راه برون­رفت از این وضعیت و تضمین آزادی، زدودن دوپار­گی میان فرد و جامعه و احیای ارزش مشارکت سیاسی برای شهروندان است. در مقالۀ حاضر به بحث، نقد و ارزیابی مفاهیم، صورت‌بندی تحلیلی و چشم­اندازهای محوری دیدگاه موف دربارة مدرنیته و گفتمان لیبرال، تمایز هستی­شناختی امر سیاسی از سیاست، جایگاه سوژه و نقش شهروندان در دموکراسی رادیکال می‌پردازیم.

کلیدواژه‌ها


  1. اباذری، یوسف (1389). خردجامعه­شناسی، تهران: طرح نو.
  2. استاوراکاکیس، یانیس (1392). لاکان و امر سیاسی، ترجمة محمدعلی جعفری، تهران: ققنوس.
  3.  فالکس، کیث (1381). شهروندی، ترجمۀ محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.
  4. موف، شانتال (مصاحبه). عرصۀ‌ آگونیسم، ترجمۀ علی‌عباس‌بیگی، آخرین دسترسی: 11 فروردین ۱۳۹3، در: http://thesis11.com/Print.aspx?Id=135
  5. موفه، شانتال (1391). دربارۀ امر سیاسی، ترجمۀ منصور انصاری. تهران: رخ داد نو.
  6. موفه، شانتال (1392). بازگشت امر سیاسی، ترجمة عارف اقوامی مقدم. تهران: رخ داد نو.
  7. نظری، علی­اشرف (1390). مدرنیته و هویت سیاسی در ایران، تهران: میزان.
  8. هاوتن، دیوید پاتریک (1392). روان­شناسی سیاسی: افراد، مصادیق و موقعیت­ها، ترجمة علی­اشرف نظری و شهرزاد مفتوح. تهران: قومس.
  9. هایدگر، مارتین (1392). هستی و زمان، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان. تهران: نشر نی.
  10. هیوز، استوارت (1369). آگاهی و جامعه، ترجمة عزت­الله فولادوند. تهران: سازمان انتشارات آموزش و پرورش.
 

 

  1. Fuller, Graham E and O. Lesson (1995). A Sense of Siege: The Geopolitics of Islam and the West. West view Press.
  2. Goodin, Robert E. and Charles Tilly (Edited by) (2006).The oxford handbook of Contextual Political Analysis. New York: Oxford University Press.
  3. King, G., Keohane, R. O., and Verba, S. (eds.) (1994). Designing Social Inquiry: Scientific Inference in Qualitative Research. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  4. Laclau, Ernesto (2006). Ideology and Post-Marxism. Journal of Political Ideologies, 11:2, 103-114.
  5. Mouffe, Chantal (1993).The Return of the Political. London: Verso.
  6. Mouffe, Chantal(2005). On the political: thinking in Action. London: Routledge.
    1. Wendt, A. (1999). Social Theory of International Politics. Cambridge: Cambridge University