بنیان‌های نظری رهیافت پیشاروایت اخلاقی – انسانی جنگ تحمیلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

   روایت‌شناسی یا بازشناسی امر واقعی در امر مَجازی، هم به‌مثابۀ روش و ابزار، و هم به‌مثابۀ رهیافتِ شناختی در علوم اجتماعی برای توصیف، تشریح و تبیین پدیده‌های زمان‌مند، معنادار و زمینه‌مند کاربرد دارد. این چشم‌انداز شناختی به‌عنوان پارادایم و حوزۀ معرفتی از نظریه‌ها و رویکردهای مختلفی تشکیل می‌شود که هر یک از آنها بر بخشی از عناصر و متغیرهای نظری تأکید می‌کنند. از آنجا که رویکرد اخلاقی- انسانی از جنگ تحمیلی، وجوه و لایه‌های مختلفی از متغیرهای ذهن، معنا، ارزش، زمان، کنش جمعی، راوی، هویت، تجربه، خاطره، ساختار و کارگزار را در خود نهفته دارد، ضروری است برای رسیدن به الگووچارچوب نظری منسجم و جامع، تبارشناسی دقیقی از نظریه‌های موجود صورت گیرد.نظریه‌های رئالیسم روایتی،روایت‌گرایی تاریخی،نظریۀ برساخت‌گرایی روایتی، نظریۀ توصیف و تبیین تصویر و بازی زبانی،نظریۀ تجربۀ زیسته، نظریۀ محاکات زمان و رهیافت حکایت نزدیک به واقعه در زمرۀ این بازخوانی نظری از بنیان‌های فکری و اندیشگی روایت‌شناسی هستند. در همین زمینه مقالۀ حاضر در پی بازشناختعناصر، مفاهیم و متغیرهای حساس و اصلی این نظریه‌ها و پیوند آن با موضوع اصلی است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
1. احمدی، ب  (1385)، از ن‍ش‍ان‍ه‌ه‍ای‌ ت‍ص‍وی‍ری‌ ت‍ا م‍ت‍ن‌: ب‍ه‌س‍وی‌ ن‍ش‍ان‍ه‌ش‍ن‍اس‍ی‌ ارت‍ب‍اط دی‍داری‌، تهران: نشر مرکز.
2. ارسطو (1378)، م‍اب‍ع‍دال‍طب‍ی‍ع‍ه‌، ترجمۀ م‍ح‍م‍دح‍س‍ن‌ ل‍طف‍ی‌‌ت‍ب‍ری‍زی، ‌ت‍ه‍ران‌‏‫: طرح‌ ن‍و.
3. افریت، ا (1385)، نگرش‌ها در جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمۀ سید رحیم ابوالحسنی، تهران: میزان.
4. بُژه،د.ام (1388)، تحلیل روایت و پیشاروایت؛ روش‌های روایی در تحقیقات اجتماعی، ترجمۀ حسن محدثّی، تهران: دفتر مطالعات و توسعۀ فرهنگ رسانه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
5. پاینده، ح (1393)، «تعارض دو روایت از ایرانی بودگی»، روایت، ش 1(1)، ص 175-166.
6. پرینس، ج (1391)، روایت‌شناسی؛ شکل و کارکرد روایت، ترجمۀ محمد شهبا، تهران: مینوی خرد.
7. تنهایی،ح.ا (1392)، تخیل جامعه‌شناختی در بستر تاریخ: جامعه‌شناسی نظری، تهران: بهمن برنا.
رجبلو، ع و جمشیدی، ف. (1392)، دیدگاه: پنج گفتار در باب تاریخ فرهنگی با نگاهی به جنگ عراق و ایران، تهران: سورۀ مهر.
8.. دیلتای، و. (1388)، مقدمه بر علوم انسانی، ترجمۀ منوچهر صانعی دره بیدی، تهران: ققنوس.
9. ریکور، پ. (1373)، «سخنرانی در اسفند 1373 در پژوهشکدۀ حکمت و ادیان»، گفتگو، ش 8 ، ص 59ـ47.
10. فِی، ب. (1384)، فلسفۀ امروزین علوم اجتماعی با نگرش چندفرهنگی، ترجمۀ خشایار دیهیمی، تهران: طرح نو.
11. کالینیکوس، آ (1392)، ساختن تاریخ؛ عاملیت، ساختار و تغییر در نظریۀ اجتماعی، ترجمۀ مهدی گرایلو، تهران: پژواک.
 12. گلاور، ج (1392)، انسانیت: تاریخ اخلاقی سدۀ بیستم، ترجمۀ افشین خاکباز، تهران: نشر آگه.
13. گیان، چ (1392)، در جستجوی اصالت، ترجمۀ آرش محمد اولی، تهران: ققنوس.
14. معینی علمداری، ج (1389)، روش‌شناسی نظریه‌های جدید در سیاست، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
15. مکوئیلان، م (1388)، گزیده مقالات روایت، ترجمۀ فتاح محمدی، تهران: مینوی خرد.
16. ملکوم، ن (1383)، ویتگنشتاین دیدگاهی دینی، ترجمۀ هادی طلعتی، قم: دانشگاه مفید.
 
 ب) انگلیسی
17. Bennnett,A ; Royle,N.(1995), An introduction to Literature Criticism and Theory: Key Critical concepts.London: Prentice Hall.
18. Fay, B. (1996), Contemporary philosophy of social science: a multicultural approach .Cambridge, Massachusetts: Blackwell publishers Ltd.
19. Foucault, M. (1970), The order of things: an archaeology of the human sciences. London: ‎Routledge.
        21. Lemon, Michael C. (1995), The Discipline of History and the History of Thought.
       London: Routledge.
22. Lyotard,J.F. (1984), The post Modern Condition. Trans. by Geoff Bennington and brian Massumi. Minneapolis: University of minnesota press.
23. psillos, stathis (2007), “Past and Contemporary Perspectives on Explanation”. In Theo. A.f.Kuipers, ed. general philosophy of science : focal Issues. Amesterdam: Elsevier: 97-174.
24. Ricoeur,p. (1984), Time and narrative. vol. 1. Translated by K. Mclaughlin and D. Pellauer. Chicago: University of Chicago press.
25. Said, Edward W. (1995), Orientalism. New York: ‎Penguin Book .