قدرت اقتصادی بریکس و بدیل برای اقتصاد لیبرال غرب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم‌سیاسی دانشگاه مازندران

2 کارشناس‌ارشد روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم‌سیاسی دانشگاه مازندران

چکیده

پیدایش قدرت‌های نوظهور از مشخصه‌های مهم چشم‌انداز نظام بین‌الملل معاصراست. این قدرت‌ها که اغلب در قالب بریکس گروه‌بندی شده‌اند، بازتاب تحولات دوران‌ساز نظام بین‌الملل بوده و بر سرشت و سرنوشت آن اثر تعیین‌کننده‌ای بر جای نهاده‌اند. اشاره به قدرت اقتصادی گروه بریکس (برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی) توجهی است به اهمیت فزایندۀ قدرت‌های نوظهور در دورانی که جایگزینی برای اقتصاد لیبرال غرب است. با این تفاسیر، در پاسخ به پرسش اساسی این پژوهش، اینکه چگونه اتحاد اقتصادی قدرت‌های نوظهور بریکس تلاشی به‌منظور ایجاد بدیلی برای اقتصاد لیبرال غرب و ارتقای جایگاه آنها در نظام بین‌الملل محسوب می‌شود؟ و آیا این گروه تأثیر محوری بر معادلات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل بر جای خواهد گذاشت؟ مقالۀ حاضر با بهره‌گیری از روش تبیینی قدرت اقتصادی بریکس را در ساختار نوین نظام بین‌الملل به‌رغم چالش‌های ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی موجود مثبت ارزیابی می‌کند و بر این اعتقاد است که بریکس در چگونگی شکل‌دهی به نظم بین‌المللی به‌عنوان بدیل قدرت اقتصادی لیبرال غرب، نقش‌آفرینی می‌کند.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
  1. امیر احمدیان، بهرام (1393) ظرفیت‌های بریکس، خبرگزاری سمت نیوز، در: http://www.smtnews.ir/trade/foreign-trade/7273-.html
  2. ببری گنبد، سکینه (1394) بریکس؛ و چشم‌اندازهای توسعه در آینده، مؤسسۀ ابرار معاصر.                      
  3. بخشی، احمد (1392). «تغییر در قدرت جهانی و ظهور قدرت‌های نوظهور»، مجلۀ تراز، (18).
  4. جعفری، علی‌اکبر؛ میرجلالی، رویا (1389). «مؤلفه‌های سیاست خارجی روسیه در همکاری‌های هسته‌ای ایران»، مجلۀ علوم سیاسی، 13 (51).
  5. دهقانی‌فیروزآبادی، سید جلال (1377). «نظریۀ نهادهای نئولیبرال و همکاری‌های بین‌المللی»، فصلنامۀ سیاست خارجی، 12 (3).
  6. رضایی اسکندری، داوود (1393). بریکس تشکلی برای مقابله با سیطرۀ غرب، خبرگزاری دیپلماسی ایرانی، کد مطلب: 1935899.
  7. زمانی، ناصر (1392). «چشم‌انداز اقتصادی- سیاسی بریکس»،فصلنامۀ سیاست خارجی، 27 (1).
  8. سعیدی، رضا؛ سعیدی، خلیل؛ دهقانی، علی (1393). «امکان‌سنجی ایجاد موافقت‌نامۀ تجارت ترجیحی ایران با کشورهای گروه بریکس»، فصلنامۀ پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، 22 (69).
  9. سلیمان‌پور، هادی؛ مولایی، عبدالله (1392). «قدرت‌های نوظهور در دوران گذار نظام بین‌الملل»، فصلنامۀ روابط خارجی، 5 (1).
  10. شهمرادی، افشین (1392). جهان جدید از نگاه بریکس و نشست دوربان، خبرگزاری فارس، کد مطلب: 1392012100128.
  11. شیرخانی، محمدعلی؛ بایزیدی، رحیم؛ رضازاده، مجتبی (1393). «موازنۀ نرم: بریکس و چالش برتری آمریکا»، پژوهشنامۀ علوم سیاسی، 9 (3).
  12. عبدالقیوم  (1391). اتحادیۀبریکسومقابلهباغارتکشورهایدر حالتوسعه، ترجمۀ ضیغم عباس همدانی، پایگاه اسلام تایمز
  13. فاضلی، راحله (1391). پیوند اعضای بریکس، پایگاه تحلیلی همشهری آنلاین، کد مطلب: 166290.
  14. کرباسی، محمد (1391). همه چیز دربارۀ بریکس، پایگاه تحلیلی همشهری آنلاین، کد مطلب: 166312.
  15. مشیرزاده، حمیرا (1388). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، چ چهارم، تهران: سمت.
  16. مؤمنی، میرقاسم (1393). بریکس و تأثیر آن درنظام بین‌المللی چندقطبی، خبرگزاری فارس نیوز، در:http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930501001590.  
  17. نصری، قدیر (1390). «تأملی نظری در یافته‌ها و دشواری‌های باری بوزان در بررسی امنیت»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، 14 (4).
ب) خارجی
  1. Biswas Aparajita (/2011). Foreign Relations of India:  BRICS and India, BRICS in Africa, Center for African Studies, pp.45, In: http://en.interaffairs.ru/events/92-foreign-relations-of-india-brics-and-india-brics-in-africa.html (Accessed on, 25/9/2014).
BRICS: Challenging the global economic order” (2013) at: http://www.aljazeera.com/programmes/inside story/2013/3/20, 332855326683703.html.
  1. Cossa, Ralph A and Virginia Marantidou (2014). " Cooperation among BRICS: What Implications for Global Governance?",Institute Issues & Insights, Vol. 15, No 4, 3.
  2. Flemes Daniel )2010(. Regional Leadership in the Global System: Ideas, Interests and Strategies of Regional Powers, Farnham, Ashgate.
  3. Forth BRICS Summit New Delhi (2012). Brics: Stability, Security and Prosperity, in: www.Bricsindia.com.
  4. Francis David (2013). The Coming Challenge to U.S. Economi Dominance, in: http://www.thefiscaltimes.com.
  5. Graser Mare (2014). CEA paints a bleak picture for itself with sobering global projections, available at: http://variety.com/2014/biz/news/the-stats-that-will-depress-ces-1201029835.
  6. Haibin Niu (2012). BRICS In Global Governance, A Progressive Force?, Fredrich Ebert Stiftung.
  7. Kenneth N Waltz (1979). Theory of  International  Politices, New YORK: Random House.
  8. Keukeleire Stephen et al (2011). The EU Foreign Policy Towards the BRICS and other Emerging Powers: Objectives and Strategies, Ad hoc study.
  9. Koenig Peter (2013). What will Happen to the Global Economy if BRICS Announce Launch of New Currency – Bricso?, available at: Http//:www. Global Research, Voice of Russia.ca.
  10. Lane Philip R (2012). Financial Globalization and the Crisis, available at: http://www.lse.ac.uk/researchAndExpertise/units/growthCommission/documents/pdf/contributions/lseGC_lane_FinGlob.
  11. Laidi Zaki (2011). "The Brics Against the west?", Ceri Strategy Papers, No 11, 4.
  12. Mathur Sajal & Meghna Dasgupta (2013) BRICS Trade Policies, Institutions and Areas for Deepening Cooperation, Centre for WTO Studies, Rytledge.
  13. Morazán Pedro  (2012). The Role of BRICS in the Developing World, Rutledge, In: http://www.europarl.europa.eu/activities/committees/studies.do?language=EN . (Accessed on, 25/9/2014).
  14. O’Neill J (2001). "The World Needs Better Economic BRICs", Goldman Sachs Global Economics,  No 66.
  15. Panda Jagannath P (2012). New Delhi BRICS Summit: New Prospects,But More Challenge?,at: http://www.idsa.in/idsacomments/NewDelhiBRICSSummit jppanda_190312.html.
  16. Paul T V (2005). "Soft Balancing in the Age of U.S. Primacy", International Security, Vol. 30, No 1.
  17. Walt Stephen m (1987). The Origins of Alliance, Ithaca: Cornell University Press.
  18. Wilson Dominic and Purushothaman Roopa (2003). "Dreaming with the BRICs:The Path to 2050", Global Economics Paper, New York: Goldman Sachs, No 99, 5.
  19. “World Economic Outlook Database” (2012). Accessed on 9 November 2012.