ارزیابی تطبیقی دیدگاه‌های کانت و میل دربارۀ منزلت انسانی و حقوقی زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه روابط بین‌الملل و مطالعات جهان، دانشکدۀ روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه

چکیده

کانت و میل در زمینۀ منزلت انسانی زنان دیدگاهی یگانه دارند. آنان زنان را دارای ارزش ذاتی می‌دانند و استفادۀ ابزاری از زنان را رد می‌کنند، اما در زمینۀ حقوق اجتماعی و سیاسی آنان، راه افتراق می‌پیمایند؛ کانت زنان را دارایی مرد و شهروند منفعل می‌خواند و حقوق اجتماعی و سیاسی زنان را نفی می‌کند. در برابر، میل بر مدار آزادی و برابری، از حقوق اجتماعی و سیاسی زنان دفاع می‌کند. در نتیجه، دیدگاه‌های کانت دربارۀ منزلت انسانی زنان از سویی و حقوق اجتماعی و سیاسی زنان از سوی دیگر متناقض، اما اندیشه‌های میل در این زمینه سازگار است. با بهره‌گیری از روش هرمنوتیک (متن و زمینه) می‌توان به ماهیت تفاوت آرای این دو فیلسوف راه یافت. چراییِ این اختلاف در زمینۀ جایگاه اجتماعی و سیاسی زنان، به‌طور عمده به تأثیرپذیری آنان از تحولات تاریخی اروپا به‌ویژه در امور اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ارتباط می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


الف)فارسی

1. اسپریگنز، توماس (1377). فهم نظریه‌های سیاسی، ترجمۀ فرهنگ رجایی، تهران: آگاه.

2. دورانت، ویل (1376). لذات فلسفه، ترجمۀ عباس زریاب خویی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

3. ساوتکلیف اشتن، تامس (1384). انقلاب صنعتی، ترجمۀ احمد تدین، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

4. فولادوند، عزت‌الله (1367). «گفتار مترجم»، در استفان کورنر، فلسفۀ کانت، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند، تهران: خوارزمی.

5. کانت، ایمانوئل (1369). بنیاد ما بعدالطبیعۀ اخلاق، ترجمۀ حمید عنایت، علی قیصری، تهران: خوارزمی.

6.----------- (1378). درس‌های فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ منوچهر صانعی دره بیدی، تهران: نقش و نگار.

7.---------- (1388). فلسفۀ فضیلت، ترجمۀ منوچهر صانعی دره بیدی، چ سوم، تهران: انتشارات نقش و نگار.

8. گنسلر، هری جی. (1387). درآمدی به فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ حمیده بحرینی، چ دوم، تهران: نشر آسمان خیال.

9. محمودی، سید علی (1386). فلسفۀ سیاسی کانت، اندیشۀ سیاسی در گسترۀ فلسفۀ نظری و فلسفۀ اخلاق، چ دوم، تهران: نشر نگاه معاصر.

10. ------------- (1393). کانت به روایت ایرانی، تأملاتی فلسفی در باب اخلاق، سیاست و صلح پایدار، تهران: نگاه معاصر.

11. میل، جان استوارت (1363). رسالۀ دربارۀ آزادی، ترجمۀ جواد شیخ‌الاسلامی، چ سوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

 12. ------------- (1385). انقیاد زنان، ترجمۀ علاءالدین طباطبایی، چ دوم، تهران: هرمس.

13. ------------- (1389). حکومت انتخابی، ترجمۀ علی رامین، چ دوم، تهران: نشر نی.

14. -------------- (1388). فایده‌گرایی، ترجمۀ مرتضی مردیها، تهران: نشر نی.

15. -------------- (1380). زندگینامۀ خودنوشت، ترجمۀ فریبرز مجیدی، تهران: انتشارات مازیا.

 

ب) خارجی

16. Jaspers, Karl, (1962). Kant, (From The Great Philosophers, Volume 1), trans. Ralph Manheim, ed. Hannah Arendt, New York: A Harvest Book.

17. Kant, Immanuel,(1978). Anthropology from a Pragmatic Point of View, trans. V.L. , Dowdell, Southern Illinois University Press, Carbondale.

18. Kant, Immanuel, (1965). The Metaphysical Element of Justice, trans. J. Ladd, New York, Bobbs Merrile.

19. Kant, Immanuel, (1991A). “Conjectures on the Beginning of Human History”, trans. H.B. Nisbet, Kant, Political Writings, ed. H.S. Reiss, Cambridge, Cambridge University Press.

 

20. Kant, Immanuel, (1991B). “On the Common Saying: ‘ This May be True in Theory, but it does not Apply in Practice’,( Theory and Practice)”, trans. H.B. Nisbet, Kant, Political Writings, ed. H.S. Reiss, Cambridge, Cambridge University Press.

21. Kant, Immanuel, (1991C). The Metaphysics of Morals, trans. H.B. Nisbet, Kant, Political Writings, ed. H.S. Reiss, Cambridge, Cambridge University Press.

22. Kersting, Wolfgang, (1992). “Politics, Freedom, and Order: Kant’s Political Philosophy”, The Cambridge Companion to Kant, ed. Paul Guyer, Cambridge University Press.

23. Mendus, Susan, (1992). “Kant, An Honest but Narrow-Minded Bourgeois?” Immanuel Kant, Critical Assessments, ed. Ruth F. Chadwick, Vol. III, (Kant’s Moral and Political Philosophy), London, Rutledge.

24. Raphael, D.D., (1983). Problems of Political Philosophy, Revised Edition, London: MacMillan.

25. Riley, Patrick, (1989). Kant’s Political Philosophy, New Jersey: Rowman and Allanheld Publications.

26. Scruton, Roger, (1987). Kant, Oxford University Press.

27. Williams, Howard, (1983). Kant’s Political Philosophy, New York: St. Martin Press.