مدرنیته، جهانی‌شدن و پدیدۀ تروریسم مدرن و پسامدرن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکتری مسائل ایران، دانشکدۀ علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا

چکیده

فهم پدیدۀ تروریسم در عصر جهانی‌شدن و ارتباط میان آن دو، با توجه به تحولات صورت‌گرفته در فضای فکری مدرنیته امکان‌پذیر است. مدرنیته، تنها عامل ظهور گروه‌های تروریستی نیست؛ بلکه از عوامل اصلی بروز تروریسم مدرن و پسامدرن است. آنچنان که می‌توان در یک دسته‌بندی کلی از سه گروه متفاوت تروریست نام برد: تروریست‌های سنتی، مدرن و پسامدرن. تروریست‌های مدرن و پسامدرن برآمده از تحولاتی هستند که با موج فزایندۀ مدرنیته و به‌تبع آن جهانی‌شدن پا به عرصه گذاشته‌اند. در تمام تحرکات صورت‌گرفته از سوی این دو گونه می‌توان نشانه‌ها و رگه‌های جدی از ستیز و دشمنی با جهانی‌شدن را مشاهده کرد؛ در صورتی که تروریست‌های سنتی با روشیدیگر فعالیت می‌کردند. اهداف تروریست‌های سنتی محدود بود؛ در حالی که تروریست‌های مدرن و پسامدرن اهداف خود را فراتر از اشخاص سرشناس و ترور مسئولان دولتی انتخاب می‌کنند. همانند اندیشۀ مدرنیته که هیچ محدودکننده‌ای را نمی‌پذیرد، تروریست‌های مدرن و پسامدرن نیز راهی را برای تفکراتشان راهِ برداشته ‌نشدنی نمی‌دانند. مکتوب پیش‌رو می‌کوشد تا نشان دهد که پدیدۀ تروریسم مدرن و پسامدرن برخلاف تروریسم سنتی واکنشی به پیامدهای مدرنیته و جهانی‌شدن است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
1. ابراهیمی، نبی‌الله (1389)، «گفتمان اسلام سلفی و جهانی‌شدن امنیت خاورمیانه»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، دورۀ 13، شمارۀ 4، شمارۀ پیاپی 50.
2. اچ-گارو، فردریک (1390)، علیه تروریسم، ترجمۀ علی عبدالمحمدی، تهران: روایت فتح.
3. احسانی، ببرک (2013)، کی به طالبان پول می‌دهد؟، لندن: سایت خبری بی بی سی.
4. احمد، اکبر (1384)، اسلام، جهانی‌شدن و پست‌مدرنیته، ترجمۀ مرتضی بحرانی، تهران: کتابخانۀ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
5. آرت‌شولت، یان (1382)، «جهانی‌شدن و امنیت (ناامنی)»، ترجمۀ خلیل‌الله سردارآبادی، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، شمارۀ 4، شمارۀ پیاپی22.
6. افتخاری‌راد، اصغر و اندروهورل و دیگران (1380)، ناامنی جهانی: بررسی چهرۀ دوم جهانی‌شدن، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
7. امامی، حسام‌الدین (1378)، افغانستان و ظهور طالبان، تهران: انتشارات شاب.
8. ایچ.لنساف، مایکل (1394)، فیلسوفان سیاسی قرن بیستم، ترجمۀ خشایار دیهیمی، تهران: نشر ماهی.
9. این‌مون، چونگ (1388)، امنیت ملی در جهان سوم، ترجمۀ پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
10. البحری، ناصر (1390)، سایه به سایه با بن لادن، ترجمۀ محمود بهفروزی، تهران: نشر جامی.
11. برمن، مارشال (1381)، تجربۀ مدرنیته، ترجمۀ مراد فرهادپور، تهران: نشر طرح نو.
12. بشیریه، حسین (1376)، «تبارشناسی انسان مدرن، درآمدی بر فوکو»، ماهنامۀ کیان، شمارۀ 35.
13. بهنام، جمشید (1382)، تمدن و تجدد، تهران: نشر مرکز.
14. بیلیس، جان (1383)، جهانی‌شدن سیاست، روابط بین‌الملل در عصر نوین، ترجمۀ ابوالقاسم راه چمنی و دیگران، تهران: نشر ابرار معاصر.
15. پورسعید، فرزاد (1388)، «تحول تروریسم در روابط بین‌الملل»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، دورۀ 12، شمارۀ چهارم، شمارۀ پیاپی 46.
16. جهانبگلو، رامین (1384)، ایران در جست‌وجوی مدرنیته، بیست گفتگو با صاحب‌نظران ایرانی، تهران: نشر مرکز.
17.  جی‌بدن، توماس (1378)، «تعریف تروریسم بین‌الملل: نگرش علمی»، ترجمۀ سیدرضا میرطاهر، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، شمارۀ 5 و 6، پاییز و زمستان.
18. دهقانی، محمود (1386)، «ابعاد پدیدۀ جهانی‌شدن»، اقتصاد سیاسی بین‌الملل در عصر جهانی‌شدن، شمارۀ 7.
19. راپلی، جان (1388)، جهانی‌شدن و نابرابری، سیر نزولی نئولیبرالیسم، ترجمۀ مؤسسۀ موج، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
20. رایش، والتر (1381)، ریشه‌های تروریسم، ترجمۀ حسین محمدی نجم، تهران: دورۀ عالی جنگ.
21. زارعی، بهادر (1383)، جهانی‌شدن؛ فرصت‌ها و چالش‌های فراروی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.                                             
22. سلیمانی، رضا (1385)، «آشفتگی معنایی تروریسم»، مجلۀ علوم سیاسی، شمارۀ پیاپی36.
23. شوسودوفسکی، میشل (1389)، جنگ آمریکا با تروریسم، ترجمۀ جمشید نوایی، تهران: انتشارات نگاه.
24. طیب، علیرضا (1380)، «تروریسم در فراز و فرود تاریخ»، فصلنامۀ راهبرد، شماره پیاپی 21.
25. طیب، علیرضا (1382)، تروریسم تاریخ، جامعهشناسی، گفتمان، حقوق، تهران: نشر نی.
26. عبدالله ‌خانی، علی (1386)، تروریسم شناسی، تهران: مؤسسۀ ابرار معاصر تهران.
27. فرانسیس آنتونی، بویل (1390)، برهم‌زدن نظم جهانی: امپریالیسم آمریکا در خاورمیانه پیش و پس از یازده سپتامبر، مترجمان کیانوش کیاکجوری و علی‌جعفری منفرد، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
28. فکوهی، ناصر (1378)، خشونت سیاسی: نظریات، مباحث، اشکال و راهکارها، تهران: نشر پیام امروز.
29. فکوهی، ناصر (1384)، در هزار توی نظم جهانی، تهران: نشر نی.
30. فیرحی، داود و صمد ظهیری (1387)، «تروریسم؛ تعریف، تاریخچه و رهیافت‌های موجود در تحلیل پدیدۀ تروریسم»، فصلنامۀ سیاست، دورۀ 38، شمارۀ 3، شمارۀ پیاپی 15.
31. کاستلز، مانوئل (1380)، عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ، قدرت هویت، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر طرح نو.
32. گوهری مقدم، ابوذر (1390)، «جهانی‌شدن و تروریسم جدید: ارائۀ مدلی مفهومی»، مجلۀ دانش سیاسی، سال هفتم، شمارۀ اول، شمارۀ پیاپی 13.
33. گیدنز، آنتونی (1384)، پیامدهای مدرنیته، تهران: نشر مرکز.
34. محمدی، سید احمد (1390)، رویکردی حقوقی به تروریسم، تهران: نشر فرهنگ‌شناسی.
35. مقصودی، مجتبی و شقایق حیدری (1386)، «دگرگونی مفهومی تروریسم؛ بررسی موضوعی تروریسم در هند»، فصلنامۀ سیاسی- اقتصادی، شمارۀ 259-260، شمارۀ پیاپی 259.
36. میشائیل، پلی (1381)، اسامه بن لادن و تروریسم جهانی، ترجمۀ هومن وطن‌خواه، تهران: نشر اندیشه‌سازان.
37. هابر ماس، یورگن و تری ایگلتن (1390)، ترور و تفکر، ترجمه و گردآوری: امیرهوشنگ افتخاری راد و نادر فتوره‌چی، تهران: نشر چشمه.
38. هاشمی، سید حسن (1390)، تروریسم از منظر حقوق اسلام و اسناد بین‌الملل، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
39. هانتر، شیرین (1393)، داعش یک گروه تروریستی نیست، سایت خبری فرارو.
40. هوشنگی، حسین (1389)، «نقش مدرنیته در توسعۀ بنیادگرایی در جهان اسلام»، مجلۀ دانش سیاسی، سال ششم، شمارۀ اول، شمارۀ پیاپی 11.
41. واعظی، حسن (1390)، تروریسم، تهران: نشر سروش.
42. والتر، لاکوئر (1392)، «تروریسم پست مدرن»، ترجمۀ مجید مختاری، نشریۀ امور فرهنگی دانشگاه صنعتی اصفهان.
43. یزدانی، عنایت‌الله و محمد خدابنده (1386)، «علل تحول تروریسم در عصر پست مدرن»، فصلنامۀ سیاست خارجی، سال بیست‌ویکم، شمارۀ پیاپی 4.
 
ب) خارجی
44. Country Report on Terrorism 2011, United States Department of State Publication
45. Country Report on Terrorism 2012, Department of Homeland Security Science, Print: University of Maryland.
46. EUROPOL,TE-SAT 2013, Eu TERRORISM siyuation and Trend Report.
47. EUROPOL,TE-SAT 2014, Eu TERRORISM siyuation and Trend Report.
48. Jalata, Asef (2008), Faces of Terrorism the Age of Globalization, Press: The Universitu of Tennessee.
49. M.Lutz, jams (2008), Globalization and Terrorism in the Middle East, Department of Political Science Indiana University.
50. Nesser, Petter and Anne, Stennrsen (2014), “The Modus Operandi of Jihadi Terrorists in Europe”, Magazine Perspectives on Terrorism, Vol 8, No 4.
51. Sagman, Mark (2004), Understanding Terror Networks, University of Pennslvania Press
52. Sagman, Mark, and, Magourik, Justin (2007), Connecting Terrosist Network, University of Michigan.
 
ج) اینترنتی
53. yon.ir/ED13|
54. yon.ir/z3TF
57.Trends and Developments in Terrorism: a Research Note