شورای امنیت و مدیریت بحران‌های منطقه‌ای (مطالعۀ موردی: بحران‌های سوریه و اوکراین)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد روابط بین‌ا‌لملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

بحران‌ها به‌عنوان متغیرهای دائمی سیاست بین‌الملل هنگامی که به‌وقوع می‌پیوندند از سوی بازیگران مؤثر نظام بین‌الملل برای مدیریت و کنترل آن‌ها اقداماتی صورت می‌گیرد. شورای امنیت به‌عنوان مسئول اصلی حفظ صلح و امنیت بین‌الملل یکی از این بازیگران است. با توجه به اقدامات این نهاد در بحران‌های متعدد این پرسش مطرح است که ایفای نقش آن در بحران‌ها متأثر از چه عواملی است؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح می‌شود که ایفای نقش شورای امنیت در مدیریت بحران‌ها متأثر از ماهیت بحران، گستردگی بحران و سیاست قدرت‌های بزرگ است. یافته‌های پژوهش هم نشان می‌دهد که عواملی همچون گستردگی بحران، تنوع مسائل در آن و حضور بازیگر مداخله‌گر مؤثر در موضع‌گیری‌ها و اقدامات این نهاد، تأثیرگذار است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. احمدخان بیگی، سمانه (1392)، «تأثیر سیاست آمریکا و اروپا در قبال بحران سوریه بر اختلافات فراآتلانتیک»، فصلنامۀ سیاست خارجی، سال 27، شمارۀ 4، زمستان.
  2. آجرلو، حسین (1390)، «تحولات سوریه: ریشه‌ها و چشم‌اندازها»، مطالعات خاورمیانه، سال 18، شمارۀ3.
  3. آدمی، علی و مهدی هدایتی شهیدانی (1393)، «ساختار اجتماعی شکننده در اوکراین: عرصۀ رویارویی قدرت نرم بازیگران بین‌المللی»، فصلنامۀ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. تابستان، شمارۀ 86.
  4. آقایی، داوود (1390)، نقش و جایگاه شورای امنیت در نظم نوین جهانی، تهران: سرای عدالت.
  5. بهمن، شعیب (1394)، «تأثیر بحران اوکراین بر روابط روسیه و آمریکا»، مطالعات راهبردی جهان اسلام، سال 16، شمارۀ 1، پیاپی 61.
  6. ترابی، قاسم و فریبا کیانی (1393)، «تبیین سیاست خارجی روسیه در قبال بحران اوکراین از منظر واقع‌گرایی ساختاری تدافعی»، مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شمارۀ 87.
  7. جعفری ولدانی، اصغر و علی نجات (1392)، نقش قدرت‌های منطقه‌ای در بحران سوریه (۱۳۹0-۱۳۹3)، فصلنامۀ مطالعات خاورمیانه، سال 20، شمارۀ 4.
  8. حسینی، حسین (1385)، «بحران چیست و چگونه تعریف می‌شود؟» فصلنامۀ امنیت، سال 5، شمارۀ 1و2.
  9. رضایی، علی‌اکبر (1376)، علل تبدیل بحران‌های بین‌المللی به جنگ، دانشکدۀ روابط بین‌الملل وزارت امورخارجه.
  10. زمانی، ناصر(1392)، تحلیل ریشه‌ها و ماهیت بحران اوکراین: تشدید تنش شبه جنگ سرد بین روسیه و غرب. فصلنامه سیاست خارجی، سال 27، شماره 4، زمستان.
  11. زرگر، افشین (1392)، «مواضع روسیه در قبال تحولات روسیه 2011-2013»، مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شمارۀ 82.
  12. سیمبر، رضا و روح‌الله قاسمیان (1393)، «مؤلفه‌های اساسی محیط امنیتی ایران و سوریه»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال 3، شمارۀ 9.
  13. شیخ‌‌الاسلامی، محمدحسن و میثم بیکی (1392)، «واکاوی نقش‌آفرینی سیاست فدراسیون روسیه در قبال بحران سوریه»، آفاق امنیت، شمارۀ 20.
  14. عباسی، مجید (1394)، «بحران سوریه تبلور نظریۀ واقع‌گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، رهیافت انقلاباسلامی، سال 9، شمارۀ 32.
  15. فلاح، رحمت‌الله (1391)، «تحولات سوریه،گسل‌های دولت ترکیه را فعال کرد»، تحولات ایران و اوراسیا، شمارۀ ۳۸.
  16. قلخانباز، خلیل (1394)، «حضور نظامی روسیه در سوریه»، ماهنامۀ صف، شمارۀ ۴۱۵.
  17. کریمی‌فرد، حسین و مجید روحی دهینه (1393)، «بیشینه‌سازی قدرت روسیه در قبال بحران اوکراین»، سیاست خارجی، سال 28، شمارۀ 3.
  18. مصلی‌نژاد، عباس (1391)، «مدیریت بحران در منازعات منطقه‌ای: مطالعۀ موردی جنگ تحمیلی»، مطالعات توسعۀ اجتماعی، دورۀ 5، شمارۀ 1.
  19. مصلی‌نژاد، عباس (1392)، «بحران اوکراین و تشدید رقابت منطقه‌ای»، سیاست جهانی، دورۀ 2، شمارۀ4.
  20. نیاکویی، امیر و حسین بهمنش (1391)، «بازیگران معارض در بحران سوریه: اهداف و رویکردها»، روابط خارجی، سال4، شمارۀ 4.
 

ب) خارجی

  1. Brzezinski, Zbigniew (1997), The Grand Chess Board: American Primacy and its Geostrategic Impertive, [n.p]. Basic Book
  2. Mcclelland, C.A.(1968), Access to Berlin:the Quantity a Variety of Event, 1948-1963. Cambridge, Cambridge University Press,
  3. European Integration Foreign affairs (2013), Crucial Step for a World without Weapon of Mass Destruction, Available at: http://www.bmeia.gov.at/en/ the-minstery
  4. France ONU (2015), In Ukraine, The Minsk Agreements’ Package of Measures Created a New Dynamic, Available at: htt://Franceonu.org/In-Ukraine-the-Minsk-Agreement
  5. Goodarzi, J (2009, Syrian and Iran: Diplomatic Alliance and Power Politics intheMiddle East [n.p]:IB Tauris
  6. ICB Projec (2016)t: International Crisis Behavior, Available at https: //Sites.duke.edu/icbdata.
  7. Feri, Mariana (2014), Resolution 2139 a Glimmer of Hope for Syrian Civilian.SBS, Available at:  www.sbs.com.au /article/ 2014/02/24/Resolution-2139-Glimmer-Hope-Syrian-Civilians
  8. Harmer, Christopher (2012), "Russian Naval Base Tartus", Institue for the Study of War, Available at: www.undestanding.org.
  9. Mbatha, Derrick (2015), Security Council Endorse Package of Measure to Resolve Ukraine Crisis, United Nations Radio, available at: http://www.unmultimedia.org.
  10. Menkiszak, Mark (2013), "Russia’s Strategy towards the Crisis in Syria", The FinishInstitute of International Affairs, available at: www.finishinstitue.org.
  11. Nekrassov, Alexander (2014), Ukraine Crisis: What’s the UN doing about it, AlJazeera, Availabe at: http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/04/ukraine-crisis-what-un-doing-ab-201441761310213603.html
  12. Nuland, Victoria (2013), Remarks at the U.S.-Ukraine Foundation Conference, Voltairenet.org, Available at: http://www.voltairenet.org/article182080.html.
  13. Nygren, Bertil (2008), The Rebuilding of Greater Russia Putin’s Foreign Policy toward the CIS Countries, NewYork: Routldge
  14. Resolution 2118 and Debates (2013), Available at: http://www.voltairenet.org
  15. Resolutio 2165 and Debates (Humanitarian Aid in Syria) (2014), Available at: http://www.voltainet.org/article184906
  16. Resolution 2235 and Debates (Chemical War in Syria) (2015), Available at http://www.voltarinet.org/article188450
  17. Segar, Mike (2016), Russian Draft Resolution on Ukraine Passed by UN Security Council, Russia Today, available at: https://www.rt.com/news/233243-un-council-resolution-ukraine/
  18. Sengupta, S. (2014), U.N. Cheif Urges Aid Delivery without Syria Consent, Retrieved from NewYork Times, Available at: http://nyti.ms/TCtsnr
  19. Stephan, Paul B, Boris Mikhaĭlovich (1991), International Law andInternational Security: Military and Political Deminsion, London: M.E. Sharpe.
  20. United Nations (2012), Security Council Renews Mandate of Syria Observer Mission for 30 Days, Unanimously Adopting Resolution 2059 (2012), Available at: www.un.org/press/en/2012/sc10718.doc.htm
  21. What’s in blue (2014), Biriefing under Resolution 2165 on Cross- Broder Humanitarian Access in Syria, Available at: http://www.whatsinblue.org/2014/07/first-briefing-under-resolution-2165-on-cross-border-humanitarian-access-in-syria.php
  22. White, Nigel D., Christian Henderson (2013), Reseach Handbook on International Conflict and Security, London: Edward Elga Publishing.
  23. UNSC Resolutions 2042 (14/Apr/2012)
  24. UNSC Resolutions 2059, (20/Jul/ 2012)
  25. UNSC Resolutions 2118, (27/Sep/2013)
  26. UNSC Resolutions 2139, (24/Feb/2014)
  27. UNSC Resolutions 2209, (6/Mar/2015)
  28. UNSC Resolutions 2254, (18/Dec/2015)