انگیزه‌های جمهوری اسلامی ایران از ارائۀ کمک‌های خارجی (مطالعۀ موردی: فعالیت‌های وزارت جهاد کشاورزی در لبنان، 1382-1367)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار مرکز مطالعات عالی بین‌المللی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

از اوایل دهۀ 60 دولت جمهوری اسلامی ایران به حزب‌الله لبنان کمک کرده است تا گسترۀ وسیعی از خدمات اجتماعی و عمومی را در اختیار شیعیان این کشور قرار دهد. هدف این مقاله بررسی انگیزه‌ها و اهداف ایران از فراهم ساختن این کمک‌ها و نیز تحلیل نقش وزارت جهاد سازندگی به‌عنوان بازوی اصلی کمک‌رسانی ایران به حزب‌الله در دورۀ مورد مطالعه است. این مقاله در تلاش است که نشان دهد انگیزه‌های‌ ایران اساساً ماهیت ایدئولوژیک داشت و برخلاف برخی تصورات کمک‌های ایران بر مبنای ملاحظات ژئوپلیتیک و استراتژیک صورت نمی‌گرفت. در زمینۀ فعالیت‌های وزارت جهاد سازندگی سعی شده است نشان داده شود که هیأت اعزامی وزارتخانه خدمات بسیار ارزشمندی در اختیار حزب‌الله قرار داد، اما اگر این کار با برنامه‌ریزی قبلی صورت گرفته بود، فعالیت‌های هیأت می‌توانست بسیار مؤثرتر باشد.

کلیدواژه‌ها


1. فارسی
  1. داوودآبادی، حمید (1392). سید عزیز. زندگی‌نامۀ خودگفتۀ حجت‌الاسلام و المسلمین سید حسن نصراله، ترجمۀ علی‌رضا محمدی، تهران: نشر یا زهرا.
  2. خمینی، روح‌اله (1385). قومیت، ملیت و اندیشۀ فراملی از دیدگاه امام خمینی، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
  3. عسگری، حمیدرضا (1371). گزارش سفر به لبنان، تهران: وزارت جهاد کشاورزی.
2. لاتین
  1. Ajami, Fouad (1986). The Vanished Imam: Musa al Sadr and the Shia of Lebanon, Ithaca: Cornell University Press.
  2. Berti, Benedetta (2011). “Armed Groups as Political Parties and Their Role in Electoral Politics: The Case of Hizballah”, Studies in Conflict and Terrorism, Vol. 34, No. 12
  3. Chubin, Shahram and Charles Tripp (1988). Iran and Iraq at War, Boulder, Colorado: Westview Press.
  4. De Vore, Marc R (2012). “Exploring the Iran-Hizbollah Relationship: A Case Study of How State Sponsorship Affects Terrorist Group Decision-Making”,Perspectives on Terrorism, Vol. 6, Nos.4-5.
  5. Farquhar, Scott C (2009). Back to Basics: A Study of the Second Lebanon War and Operation Cast Lead, Fort Leavenworth, Kansas: Combat Studies Institute Press.
  6. Halawi, Majid (1992). A Lebanon Deified: Musa al Sadr and the Shi'a Community, Boulder, Colo.: Westview Press.
  7. Harik, Judith (2006). “Hizballah's Public and Social Services and Iran”, in H. E. Chehabi, ed., Distant Relations: Iran and Lebanon in the Last 500 Years, London: I. B. Tauris.
 
  1. Hiro, Dilip (1989). The Longest War: The Iran-Iraq Military Conflict, London: Grafton Books.
  2. Malthaner, Stephan (2011). Mobilizing the Faithful: Militant Islamist Groups and Their Constituencies, Frankfurt am Main: Deutsche Nation albibliothek.
  3. Norton, Augustus Richard (1987). Amal and the Shi'a: Struggle for the Soul of Lebanon. Austin: University of Texas Press.
  4. Norton, Augustus Richard (2007). Hizbollah: A Short History, Princeton: Princeton University Press.
  5. Tabitha Petran, Tabitha (1987). The Struggle over Lebanon. New York: Monthly Review Press.
  6. Saleh, Amal (2013). Ethnic Identity and the State in Iran, New York: Palgrave.
  7. Samii, A. William (2000). “The Nation and Its Minorities: Ethnicity, Unity, and State Policy in Iran”, Comparative Studies of South Asia, Africa, and the Middle East, Vol. 20, Nos.pp: 1-2.
  8. Van Der Veen, A. Maurits (2011). Ideas and Interests in Foreign Aid, Cambridge, Cambridge University Press.
  9. Vatikiotis, P.J. (1991). Islam and the State, London: Routledge.
  10. Vaziri, Haleh (1992). “Iran's Involvement in Lebanon: Polarization and Radicalization of Militant Islamic Movements”, in Journal of South Asian and Islamic Studies, Vol. 16, No. 2.
  11. Whitting, Christopher E. (1997). “When David Became Goliath”, MA dissertation, US Army General Staff and Command College.
  12. Williams, Victoria (2018). “Foreign Aid”, Encyclopedia Britannica, https://www.britannica.com/contributor/Victoria-Williams/6348.