نقش ابتکار «یک کمربند- یک راه» در نظم نوین اقتصادی چین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مطالعات منطقه‌ای دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

یکی از دغدغه‌های راهبردی و شایان توجه سیاست جهانی در حال حاضر به کنش اقتصادی و بعضاً سیاسی چین بازمی‌گردد، به‌گونه‌ای که رفتارشناسی جهش اقتصادی چین در دهه‌های اخیر حاکی از ظهور قدرت بزرگ جدیدی است که حتی در برهه‌هایی تمایل و عطش خود برای هژمون شدن را پنهان نمی‌کند. این گزاره موجب شده است تا چین درصدد معماری نظم نوین اقتصادی در سطح بین‌الملل باشد و برای تحقق این مهم دست به اقدامات مشخصی بزند؛ هدفی که بی‌تردید واکنش‌های دامنه‌داری را از طرف رقبا از جمله آمریکا به‌عنوان قدرت مسلط سیاست جهانی در پی خواهد داشت. به هر حال، از جمله اقدامات مشخص چین برای تحقق این مسئله را باید در ابتکار ایجاد جادۀ ابریشم جدید جست‌وجو کرد. در واقع، سؤال اصلی این است که راه ابریشم جدید چگونه می‌تواند در تحقق نظم نوین اقتصادی مدنظر چین تأثیرگذار باشد؟ در پاسخ، با بهره‌گیری از نظریۀ ثبات هژمونیک و روش توصیفی- تحلیلی توضیح داده خواهد شد که چین تمایلاتی جدی برای تفوق بر سیاست جهانی در سر دارد و ابتکار «یک کمربند- یک راه» قدمی مهم در این مسیر دشوار به‌حساب می‌آید و اجرای آن اگرچه ممکن است بیجینگ را به قدرت اول اقتصادی در جهان تبدیل کند، این کشور تا نائل شدن به قدرت هژمون مسیری طولانی در پیش دارد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. امیراحمدیان، بهرام؛ صالحی، روح‌اله (1395). «ابتکار جادۀ ابریشم جدید چین: اهداف، موانع و چالش‌ها»، فصلنامۀ مطالعات روابط بین‌الملل، ش 36، ص 42-9 .
  2. بیلس، جان (1383). جهانی شدن سیاست؛ روابط بین‌الملل در عصر نوین، ترجمۀ ابوالقاسم راه چمنی و دیگران، تهران: ابرار معاصر.
  3. پوراحمدی، حسین (1386). اقتصاد سیاسی بین‌الملل و تغییرات قدرت آمریکا، تهران: مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه.
  4. جکسون، رابرت (1383). درآمدی بر روابط بین‌الملل، ترجمۀ مهدی ذاکریان و دیگران، تهران: میزان.
  5. خداقلی‌پور، علیرضا (1396). «ابتکار کمربند- راه چین و تأثیر آن بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ سیاست خارجی، سال سی‌ویکم، ش 1، ص 49-17.
  6. ساعی، احمد؛ ترابی، قاسم (1389). «نظریۀ ثبات هژمونیک و بحران در نظام اقتصاد جهانی»، فصلنامۀ سیاست، دورۀ 40، ش 4، ص 160-143.
  7. سلیمی، حسین (1384). نظریه‌های گوناگون دربارة جهانی شدن، تهران: سمت.
  8. شریعتی‌نیا، محسن (1395). «کمربند اقتصادی جادۀ ابریشم: زنجیرۀ ارزش چین‌محور»، فصلنامۀ روابط خارجی، سال هشتم، ش 3، ص 113-85.
  9. قوام، عبدالعلی (1384). روابط بین‌الملل؛ نظریه‌ها و رویکردها، تهران: سمت.
  10. لارسون، توماس (1383). اقتصاد سیاسی بین‌الملل؛ تلاش برای کسب قدرت و ثروت، ترجمة احمد ساعی و مهدی متقی، تهران: قومس.
  11. ملکی، عباس؛ رئوفی، مجید (1395). راه ابریشم جدید؛ یک کمربند، یک جاده؛ نظریۀ چینی برای رهایی از محدودیت‌های استراتژیکی، تهران: ابرار معاصر.
  12. موسوی شفائی، مسعود (1394). «نسل پنجم رهبران چین و ابتکار کمربند اقتصادی جادۀ ابریشم»، فصلنامۀ پژوهش‌های روابط بین‌الملل، دورۀ نخست، ش 17، ص 222-201.
  13. یزدانی، عنایت‌الله ؛ امیدی، علی؛ شاه محمدی، پریسا  (1395). «ابتکار کمربند- راه: قوام نظریۀ هارت‌لند»، فصلنامۀ آسیای مرکزی و قفقاز، ش 96، ص 188-163.
 

ب) خارجی

  1. Cheung, Francis & Alexious, Lee (2016). a Brilliant Plan: One Belt, One Road, Hong Kong: CLSA, 2015.
  2. Dees, Stephane & Guilhem, Arthur (2009). The role of the United States in the global economy, European Central Bank, at: http://www.ecb.europa.eu
  3. Ekman, Alice; Nicolas, Francoise; Semam, John; Desamaud, Gabrielle; Kastouevajean; Serif Onur Bahcecik and Clelie Nallet (2017). Three Years of China's New Silk Roads, Institute Francis Relations Internationals(IFRI), Pakistan, at: https://www.ifri.org/ sites/ default/ files/atoms/ files/ ekman_et_al_china_new_silk_roads_2017.pdf
  4. Fedorenko, Vladimir (2013). The New Silk Road Initiatives In Central Asia, Institute Washington DC, at: www.rethinkinstitute.org/wp-content
  5. Ghiasy, Richard & Zhou, Jiayi (2017). The Silk Road Economic Belt: Considering security implications and EU–China cooperation prospects, Stockholm International Peace Research Institute, at: Internet: www.sipri.org
  6. Gilpin, Robert (1987) the Political Economy of International Relations, Princeton University Press.
  7. Hawksworth, John (2017). how will the global economic order change by 2050, Price water house Coopers (PWC), UK, at: www.pwc.com/structure.
  8. Joseph, François (2013). the U.S. Economic Hegemony and the Rise of China, Linnaeus University, School of Social Sciences, Department of Political Science.
  9. Keohane, Robert (1984). After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy, Princeton University Press.
  10. Miller, tom (2017). China's Asian Dream: Empire Building along the New Silk Road, Zed Books Ltd, London, at: www. Zedbooks.net
  11. Minghao, Zhao (2015). China’s New Silk Road Initiative, Institute for Financial Studies at Renmin University of China.
  12. NDRC(National Development and Reform Commission), 2015, Ministry of Foreign Affairs and Ministry of Commerce of the People’s Republic of China, with State Council Authorization, at: http://en.ndrc.gov.cn
26. Ozkaplan, Mert (2013). Can China be the Next Hegemon, University TASAM Intern.

  1. Salaam Khan, Abdul (2015). “Is Growing China A Real Challenge To The U.S. Power”, International Journal of Humanities and Social Science, Vol. 5, No. 10(1).
  2. Vander, Putten & Frans, Paul (2015). China, Europe and the Maritime Silk Road, Clingendael Report Netherlands Institute of International Relations, at: http://thediplomat.com
  3. Zimmerman, Thomas (2015). the New Silk Roads: China, the U.S. and the Future of Central Asia, China Institutes of Contemporary International Relations.