سیستم باورها به‌مثابۀ نقشۀ شناختی در مطالعۀ سیاست خارجی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکدۀ معارف و اندیشۀ اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

 هدف این مقاله بررسی نحوۀ مطالعۀ سیستم باورها در سیاست خارجی است. سیستم باورها از دهۀ 1960 و با بهره‌گیری از دستاوردهای علم روان‌شناسی وارد حوزۀ سیاست خارجی و روابط بین‌الملل شد. پیوند میان روان‌شناسی و سیاست خارجی موجب دستیابی به مهم‌ترین ویژگی سیستم باورها یعنی انسجام باورها یا انسجام شناختی شد. فرض نظریۀ انسجام شناختی این است که افراد، جهان را با تکیه بر باورهای کلیدی خود می‌فهمند و در تلاش برای حفظ انسجام باورهای خود هستند و این مسئلۀ کلیدی سبب تبدیل بررسی نظام باورهای تصمیم‌گیران سیاست خارجی به یکی از اولویت‌های پژوهش به‌ویژه در سطح خرد یعنی تصمیم‌گیری سیاست خارجی شد، بنابراین جای طرح این سؤال به‌وضوح احساس می‌شد که از چه سازوکار یا سازوکارهای روش‌شناختی می‌توان نظام باورها و عقاید تصمیم‌گیران سیاست خارجی را بررسی کرد؟ به‌نظر می‌رسد سیستم باورها را می‌توان به‌مثابۀ نقشۀ شناختی درنظر گرفت که بر محور سه لایه از باورها شامل جهان‌بینی، ایدئولوژی و دکترین‌های سیاست خارجی استوار است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
  1. ابوالحمد، عبدالحمید (1349). «سیاست و تصمیم‌گیری»، مجلۀ حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، ش 4،زمستان، ص 1-29.
  2. افتخاری، اصغر (1386). «اصول‌گرایی و شرایط متحول سیاست خارجی با تأکید بر دیدگاه امام خمینی»، زمانه، ش 55. ص 27-34.
  3. آقابخشی، علی؛ افشاری راد، مینو (1383). فرهنگ علوم سیاسی، تهران: چاپار.
  4. باربر، جیمز؛ اسمیت، مایکل (1373). اهمیت سیاستگذاری خارجی در دنیای وابستگی متقابل کشورها، ترجمۀ حسین سیف‌زاده، تهران: قومس.
  5. بیرو، آلن (1370). فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمۀ باقر ساروخانی، تهران: کیهان.
  6. پارسا، محمد (1383). زمینۀ روان‌شناسی نوین، چ بیستم، تهران: بعثت.
  7. جفری، یانگ و همکاران (1386). طرح‌وارۀ درمانی، ترجمۀ حسن حمیدپور و زهرا اندوز، تهران: ارجمند.
  8. طباطبایی، سید محمدحسین (1388). علی و فلسفۀ الهی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  9. ------------------- (1374). اصول فلسفه و روش رئالیسم، در مجموعه آثـار شـهید مـطهری، تهران: صدرا.
  10. علی‌بابایی، غلامرضا (1384). فرهنگ سیاسی آرش، چ دوم، تهران: آسیان.
  11. فرانکل، جوزف (1382). روابط بین‌الملل در جهان متغیر، ترجمۀ عبدالرحمن عالم، چ ششم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.
  12. فرانکل، جوزف (1376). نظریۀ معاصر روابط بین‌الملل، ترجمۀ وحید بزرگی، چ دوم، تهران: اطلاعات.
  13. قاسمی، حاکم (1383). «نقش نخبگان در فرآیند تصمیم سازی و تصمیم‌گیری»، اندیشۀ انقلاب اسلامی، ش 11 و 12.ص 157-182.
  14. کبیر، یحیی (1378). جهان‌بینی و معارف تطبیقی، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیۀ قم.
  15. گریفیتس، مارتین، 1391). نظریۀ روابط بین‌الملل برای سدۀ بیست‌ویکم، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
  16. مشیرزاده، حمیرا (1384). تحول در نظری‌های روابط بین‌الملل، تهران: سمت.
  17. مورگنتا، هانس (1374). سیاست میان ملت‌ها، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
  18. نقیب‌زاده، احمد (1388). فرایند تصمیمگیری در سیاست خارجی ایران، تهران: دفتر گسترش علم.
  19. هالستی، کی جی (1373). مبانی تحلیل سیاست بین‌الملل، چ پنجم، ترجمۀ بهرام مستقیمی و مسعود طارم سری، تهران: مؤسسۀ چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.
  20. هاوتن، دیوید پاتریک (1393). روان‌شناسی سیاسی (موقعیت‌ها، افراد و مصادیق)، ترجمۀ علی اشرف نظری و شهرزاد مفتوح، تهران: قومس.
  21. های، کالین (1385). درآمدی انتقادی بر تحلیل سیاسی، ترجمۀ احمد گل محمدی، تهران: نشر نی.
  22. هیل، کریستفر (1387). ماهیت متحول سیاست خارجی، ترجمۀ علیرضا طیب و وحید بزرگی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
  23. هیوود، اندرو (1389). سیاست، ترجمۀ عبدالرحمن عالم، تهران: نشر نی.
  24. واعظی، احمد (1394). « نسبت حکمت متعالیه با فلسفه سیاسی اسلامی،» علوم سیاسی، ش 70، تابستان.ص 7-22.
 
ب) خارجی
  1. Anderson, Joel Edward (1973). The Operational Code Belief System of Senator Arthur Vandenberg: An Application of the George Construct, University of Michigan.
  2. Axelrod, Robert (1973). “Schema Theory: An Information Processing Model of Perception and Cognition”, The American Political Science Review, Vol. 67, No. 4. pp. 1248-1266
  3. Bern, Daryl J. (1970). Beliefs Attitudes and Human Affairs (Basic Concepts in Psychology), Belmont, California: Brooks Cole Publishing Co.
28. Blum, Douglas W. (1993) ‘’the Soviet Foreign Policy Belief System: Beliefs, Politics, and Foreign Policy Outcomes”; International Studies Quarterly, Vol. 37, No. 4. pp. 373-394
29. Brecher Michael (1972). The Foreign Policy System of Israel: Setting, Images, Process; Yale University Press.
30. Brim, O., Glass, D., Lavin, D., and Goodman, N. (1962). Personality and Decision Processes: Studies in the Social Psychology of Thinking; Stanford University Press.
31. Converse, Phillip E. (1964). “The Nature of Belief Systems in Mass Publics”; in Ideology and Discontent, edited by David Apter. New York: The Free Press.
32. Cottam, Richard W. (1977). Foreign Policy Motivation, University of Pittsburgh Press.
33. Dyson, Stephen Benedict and Thomas Preston (2006). “Individual Characteristics of Political Leaders and the Use of Analogy in Foreign Policy Decision Making”, Political Psychology, Vol. 27, No. 2. pp. 265-288
34. Etheredge, Lloyd S. (1978). A World of Men: The Private Sources of American Foreign Policy, Cambridge, MA: MIT Press.
35. Fisher, Glen; Mindsets (1988). The role of culture and perception in international relations, Yarmouth, Maine, 2d edition.
36. George, Alexander L. Juliette L. George (1964). Woodrow Wilson and Colonel House: A Personality Study, Courier Dover Publications.
37. George, Alexander L. (1979). “The Causal Nexus between Cognitive Beliefs and Decision-Making Behavior: The "Operational Code" Belief System”; in Lawrence falkowski (Ed), psychological models in international politics, boulder, CO, Westview press.
38. Goldstein, Judith and Robert o. keohane (1993). Ideas and Foreign Policy: Beliefs, Institutions, and Political Change; Cornell University Press.
39. Gustavsson, Jakob (1999). “How Should We Study Foreign Policy Change?” Cooperation and Conflict, Vol. 34 No. 1. pp. 73-95.
40. Heradstveit, Daniel (1979). The Arab - Israeli Conflict: Psychological Obstacles to Peace, Universitetsforlaget.
41. Hermann, Margaret G. (1980). ‘’Explaining Foreign Policy Behavior Using the Personal Characteristics of Political Leaders’, International Studies Quarterly, Vol. 24, No. 1. pp. 7-46.
42. Herrmann, Richard James F. Voss, Tonya Y. E. Schooler, and Joseph Ciarrochi. (1997). “Images in International Relations: An Experimental Test of Cognitive Schemata”; International Studies Quarterly, Vol. 41, No. 3. pp. 403-433.
43. Herrmann, Richard K. (1985). “Analyzing Soviet Images of the United States: A Psychological Theory and Empirical Study”, Journal of Conflict Resolution, Vol. 29 No. 4. pp. 665-697.
44. Herrmann, Richard (1985). Perceptions and Behavior in soviet Forging Polic, Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.
45.Hoffmann, Stanley (2005). “American Exceptionalism: the new version”, in Michael Ignatieff; American Exceptionalism and Human Rights, Princeton University Press.
46. Holsti, Ole r; “The Belief System and National image, a case study”, Conflict Resolution, Vol. 6, No. 3, Sep 1962. Pp. 244-252
47. Holsti, Ole R (1962).”The Belief System and National Images: John Foster Dulles and the Soviet Union”, Stanford University.
48. Johnson, L. (1977). Operational codes and the prediction of leadership behavior: Senator Frank Church at midcareer. In M. Hermann (ed.), a Psychological Examination of Political Leaders, Free Press, New York.
49. Jervis, Robert (1976). Perception and mis perception in international politics, Princeton University Press, 1 edition.
50. Lau, Richard R. David O. Sears (1986). Political Cognition: The 19Annual Carnegie Symposium on Cognition, L. Erlbaum Associates, Hillsdale, N.J.
51.Levy, Jacks (1994). “Learning and Foreign Policy: Sweeping a Conceptual Minefield”, International Organization, Vol. 48, No.2. pp. 279-312
52. Putnam, Robert (1973). The Beliefs of Politicians: Ideology, Conflict, and Democracy in Britain and Italy; New Haven: Yale University Press.
53. Renshon, Jonathan & Stanley A. Renshon (2008). “The Theory and Practice of Foreign Policy Decision Making”, Political Psychology, Vol. 29, No. 4. pp. 509-536
54. Renshon, Jonathan (2008). “Stability and change in belief system, the operational code of gorge w. bush from governor to second d term president”, Paper presented at the annual meeting of the ISPP 31st Annual Scientific Meeting, Sciences Po, Paris, France.
55. Renshon, Jonathan (2008). “Stability and Change in Belief Systems The Operational Code of George W. Bush”; Journal of Conflict Resolution, Vol. 52, No. 6. pp. 820-849.
56. Rokeach, Milton (1979). “Some unresolved issues in theories of beliefs, attitudes, and values”, Nebraska Symposium on Motivation, Vol 27.pp. 261–304.
57. Rosati, jerel A (1995). “A cognitive approach to the study of foreign policy, in :Foreign Policy Analysis: Continuity and Change in its Second Generation, Laura Neack, Jeanne A. K. Hey, Patrick Jude Haney, Prentice Hall.
58. Rosenberg, J. Philipp (1986). “Presidential Beliefs and Foreign Policy Decision-Making: Continuity during the Cold War Era”, Political Psychology, Vol. 7, No. 4.  pp. 733-751
59. Schafer, Mark and Stephen G. Walker (Edited) (2006). Beliefs and leadership in world politics: methods and applications of operational code analysis, Palgrave Macmillan
60. Schafer, Mark & Stephen G. Walker (2006). “Democratic Leaders and the Democratic Peace: The Operational Codes of Tony Blair and Bill Clinton”, International Studies Quarterly, Vol. 50, Issue 3. pp. 561-583.
61. Shibley Telhami (2002). “Introduction: identiy & foreign policy in the Middle East”, in: Identity & Foreign Policy in The Middle East, (Ithaca & London, Cornell University Press.
62. Spanier, John W (1975). Games nations play: analyzing international politics: the University of California.
63. Stein, Janice gross (2008). “Foreign policy decision- making: rational, psychological, and neurological models”, In Steve Smith, Amelia Hadfield und Timothy Dunne (Eds.), Foreign policy,Theories, actors, cases; Oxford: Oxford University Press.
64. Tetlock, P. (2007). Why Foxes Are Better Forecasters than Hedgehogs; in: http://longnow.org/seminars/02007/jan/26/why-foxes-are-better-forecasters-than-dgehogs
65. Thomas Stuart, Douglas (1979). The relative potency of leader beliefs as a determinant of foreign policy: John F. Kennedy's operational code, University Microfilms.
66. Tweraser, Kurt (1975). Changing patterns of political beliefs: The foreign policy operational code of J. William Fulbright 1943-67 (American Policy); Sage Publications Ltd.
67. Vlahos, Michael (1991). “Culture and Foreign Policy”, Foreign Policy, No. 82, spring.  pp. 59-78
68. Voss, James & Ellen Dorsey (1992). “Perception and International Relations: An Overview”, in Political Psychology and Foreign Policy, ed. Eric Singer and Valerie Hudson; Boulder, CO: West view Press.
69. Walker, Stephen G (1977). “The interface between beliefs and behavior: Henry Kissinger’s operational Code and the Vietnam War”, Journal of Conflict Resolution, Vol. 21, No. 1. pp. 129-168
70. Walker, Stephen G. (2003). Beliefs and Foreign Policy Analysis in the New Millennium; In Millennial, Reflections on International Studies, edited by Michael Brecher and Frank P. Harvey. Ann Arbor, University of Michigan Press.
71. Walker, Stephen G & Mark Schafer & Michael D. Young (1998). “Systematic Procedures for Operational Code Analysis: Measuring and Modeling Jimmy Carter’s Operational Code”, International Studies Quarterly, Vol. 42, No. 1. pp. 175-189
72. Winter, David G (2003). Personality and Political Behavior, In David Sears (Ed); Oxford handbook of political psychology.