سازمان بین‌المللی دریانوردی و چالش‌های زیست‌محیطی در خلیج‌فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانش آموخته ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

خلیج‌فارس از نظر جغرافیای سیاسی، استراتژیک و انرژی، پهنۀ آبی مهم و حساس در دنیا محسوب می‌شود و به‌عنوان دریایی نیمه‌بسته دارای اکوسیستم منحصربه‌فردی در میان حوزه‌های آبی جهان است. علی‌رغم این مزایا متأسفانه این خلیج به مدفنی برای آلاینده‌های بسیار خطرناک تبدیل‌ شده است. همچنین وضعیت جغرافیایی خلیج‌فارس تأثیر آلودگی را بر محیط‌زیست تشدید می‌کند. سازمان بین‌المللی دریانوردی به‌عنوان یکی از سازمان‌های تخصصی سازمان ملل متحد در زمینۀ مسائل زیست‌محیطی، برای حل مشکل آلودگی محیط‌زیست خلیج‌فارس، وظیفۀ نظارت، پیگیری و به‌روز درآوردن مفاد کنوانسیون‌ها و همچنین تدوین مقررات جدید را عهده‌دار است. معرفی منطقۀ خلیج‌فارس به‌عنوان یکی از مناطق ویژۀ دریایی و نیز کنوانسیون‌های دیگر زیست‌محیطی سازمان بین‌المللی دریانوردی در تعامل با سازمان بنادر و دریانوردیمتولی خود در ایران در همین راستا ارزیابی می‌شود. سؤال اصلی این تحقیق این است که سازوکارها و مکانیسم‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی چه نقشی در جلوگیری از آلودگی محیط‌زیست دریایی خلیج‌فارس داشته است؟ و در جواب به این سؤال این فرضیه مطرح می‌شود که با اجرا شدن استانداردها و ضوابط زیست‌محیطی سازمان بین‌المللی دریانوردی در بنادر خلیج‌فارس در ایران از آلودگی بیشتر آب‌های خلیج‌فارس جلوگیری به‌عمل‌ آمده است. برای دستیابی به این هدف از چارچوب نظری نهادگرایی نئولیبرال استفاده می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. اسناد و مدارک ادارۀ کل حفاظت و ایمنی دریانوردی (1395). تهران: سازمان بنادر و دریانوردی.
  2. اسناد و مدارک سازمان بنادر و دریانوردی (1395). تهران: سازمان بنادر و دریانوردی.
  3. آقایی، سید داوود (1382) سازمان‌های بین‌المللی، تهران: نسل نیکان.
  4. ببران، صدیقه (1388). محیط‌زیست خلیج‌فارس و دریای عمان؛ همکاری‌های منطقه‌ای و دستاوردهای کنوانسیون کویت، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک.
  5. ظاهری، علیرضا؛ اسماعیلی‌میرک‌محله، میترا (1393). «ارزیابی عملکرد شش بندر منتخب دنیا در اجرای الزامات کنوانسیون کنترل و مدیریت آب توازن کشتی»، تحقیقات حقوقی آزاد، ش بیست‌وسوم، ص 59-39.
  6. فرشچی، پروین؛ دبیری، فرهاد؛ شجاعی، سارا (1386). «بررسی ابعاد حقوقی آلودگی‌های نفتی در منطقه خلیج‌فارس و دریای عمان (از دیدگاه حقوق بین‌الملل)»، علوم و تکنولوژی محیط‌زیست، دورۀ نهم، ش چهارم، ص 85-75.
  7. مرزبان، علی‌اکبر (1391). سازمان بین‌المللی دریانوردی و نقش آن در صنعت دریانوردی و حقوق بین‌الملل دریایی، تهران: اسرار دانش.
 

ب) خارجی

8. Carlton, J.T. (1996) “Pattern, process, and Prediction in marine invasion ecology. Biological Conservation. October-November. Volume 78. Issues 1-2: 97-106.

9. IMO and Environment”. (2011). Pdf, Available from: www.imo.org/.../ Environment/.../IMO%20and%20the%20Environm Accessed date (1/January/2017).

12. http://bushehrport.pmo.ir/pso_content/media/law/633695971410305268.pdf تاریخ دسترسی: (30/مرداد/1395)

15. www.pmo.ir تاریخ دسترسی: (2/آذر/1395)