بررسی جریان¬شناسی تجدد در تاریخ تحولات سیاسی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

بحث تجدد در تاریخ سیاسی ایران از چند جهت قابل پژوهش است: تطور در مفهوم­شناسی تجدد و نسبت آن با مدرنیسم و مدرنیزاسیون، تأثیری­ که تجدد و مفاهیم هم خانوادة آن در سیر تحولات­سیاسی ایران بخصوص­درنهضت مشروطه به بعد داشته و دو مفهوم تجدد ملی و تجدد ظلی و جریان­شناسی برآمده از آن در تاریخ ایران. با این تمهیدات، بحث تجدد و سیر تاریخی آن، تقریباً با تمامی مفاهیم مهم فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعة ایران مرتبط بوده و کمتر حوزه در زندگی ایرانیان وجود داشته که متأثر از این مبحث مهم نشده باشد. از مسائل مهم دیگر اینکه بعد از استقلال و هویت جدید ایران در  صفویه در سایه مکتب اهل بیت(ع)، نوعی تجدد در جامعة ایران به وجود آمد که تا دهه­های متمادی از رشد و بالندگی برخوردار بود و این مهم در نوعی تطبیق با رنسانس اروپایی حاصل از آن می­تواند مورد ارزیابی قرار گیرد. این تطبیق گوشة دیگری مواجهة سنت و تجدد در ایران می­تواند قلمداد گردد.

کلیدواژه‌ها