کارآمدی نظام سیاسی مبتنی بر نظریۀ ولایت فقیه و ابزارهای آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه تمدن و تاریخ و انقلاب اسلامی دانشکدة معارف و اندیشة اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

مسئلة کارآمدی نظام‌های سیاسی، از مسائل بسیار مهم در علم سیاست است. به دلیل نقش ویژه‌ای که کارآمدی در اقتدار و ثبات سیاسی حکومت‌ها دارد، این مسئله در دنیای جدید از دغدغه‌های اصلی حاکمان و سیاست‌مداران جهان به شمار می‌آید. «کارآمدی نظام سیاسی مبتنی بر نظریة ولایت فقیه و ابزارهای آن» موضوع اصلی این نوشتار است که نگارنده سعی کرده است با مروری بر تعریف و نظریه‌های رایج در این حوزه، در روشی جدید پس از تحلیل مؤلفه‌ها و عناصر اصلی کارآمدیِ یک نظام سیاسی، تعریف جدیدی از کارآمدی ارائه دهد و سپس حضور عینی و همه‌جانبة همین مؤلفه‌ها و عناصر را در نظام سیاسی مبتنی بر نظریة ولایت به اثبات برساند. در این مقاله نشان داده می‌شود نظام سیاسی اسلام، هم از زاویة ابتنا بر اصول و باورها، هم از زاویة ساختار و سازوکارهای حاکمیتی و هم از زاویة اقدام و عمل، می‌تواند در جایگاهی کارآمدتر از سایر نظام های سیاسی رایج دنیا قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

  1. باطنی، محمدرضا (1371)، فرهنگ معاصر، تهران، فرهنگ معاصر.
  2. رضائیان، علی (1379)، مبانی سازمان و مدیریت، تهران، سمت.
  3. آقا بخشی، علی و مینو افشاری راد (1389)،‌ فرهنگ علوم سیاسی، چاپ سوم، تهران، نشرچاپار.
  4. لاریجانی، محمدجواد ‌(1374)، ‌مشروعیت و کارآمدی، ‌تهران، سروش.
  5. قاسمی،‌فرج‌الله ‌(1389)، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، مقاله کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران، شاخصه ها و مکانیسم ها از منظر امام خمینی، پاییز 1389، شماره 22.
  6. معینی، صغری (1370)، فرهنگ واژه ها و اصطلاحات مدیریت و سازمان،‌ تهران، وزارت کشاورزی.
  7. ذوعلم، علی (1387)، تجربه کارآمدی حکومت ولایی،‌چاپ پنجم ، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  8. خمینی،‌ امام روح الله (1378)، صحیفه امام ، ج 2،‌ تهران مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  9. منصور، جهانگیر (1377)، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ پنجم، تهران ، نشر دوران.
  10. مطهری، مرتضی (1377)، اسلام و مقتضیات زمان، ج1 و2 ، چاپ چهاردهم، تهران ، صدرا.
  11. مطهری، مرتضی (1377)، ختم نبوت، چاپ یازدهم، تهران، صدرا.
  12. طباطبایی، سیدمحمدحسین (1339)، ماهنامه مکتب اسلام، مقاله مقررات ثابت و متغیر در اسلام، شماره 9، مهرماه 1339.
  13. کلانتری، ابراهیم (1382)، قرآن و چگونگی پاسخگویی به نیازهای زمان، قم،  نشر معارف.
  14. جوادی آملی، عبدالله (1386)، منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، چاپ دوم، قم ، مرکز نشر اسراء.
  15. طباطبایی، سیدمحمد حسین ‌(بی تا)، بحثی درباره مرجعیت و روحانیت، مقاله ولایت و زعامت، تهران، شرکت سهامی انتشار.
  16. کلانتری، علی اکبر (1387)، حکم ثانوی در تشریع اسلامی، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.