دولت‌سازی در افغانستان در رهیافت واقع‌گرایی ساختارگرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

دولت‌سازی در افغانستان ضرورت جدید سیاست امنیتی آمریکا محسوب می‌شود. نظریه‌پردازان امنیتی آمریکا معتقدند که تروریسم انعکاس شکل‌گیری «دولت‌های ورشکسته» و محیط‌های اجتماعی است که جلوه‌هایی از هرج‌ومرج در آن تداوم یافته است. بدین‌ترتیب، دولت‌سازی در افغانستان را باید در قالب رهیافت واقع‌گرایی ساختارگرا بررسی کرد. مؤلفه‌های هویتی یکی از عوامل اصلی دولت‌سازی محسوب می‌شود. بنابراین، دولت در افغانستان را باید نمادی از معادلة ساختاری در شکل‌بندی‌های قدرت در نظام بین‌الملل و همچنین نشانه‌های هویتی و اجتماعی در افغانستان دانست. شرایط ساختاری برای شکل‌گیری دولت در افغانستان به وجود آمده است، اما تمامی شواهد نشانگر آن است که به دلیل تداوم تضادهای هویتی و اجتماعی، روند دولت‌سازی با تأخیر همراه خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


- بیلیس، بیلیس، 1383، جهانی شدن سیاست، روابط بین‌الملل در عصر نوین، مترجم: ابوالقاسم راه چمنی، ( تهران: ابرار معاصر)

2- ثقفی عامری، ناصر، 1377، بحران افغانستان و زمینه­های ژئوپلتیکی آن، (مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 23 پائیز)

3- حافظیان، حسین، 1388،  نخبگان، ( تهران: انتشارات پگاه صلح )

4- حقجو، میرآقا،1380، افغانستان و مداخلات خارجی، ) قم : نشر سپهر (

5- رامان، 1381، «افغانستان سیاهچال پاکستان»، گزیده پژوهش­های جهان، مترجم و گردآورنده: ابوالقاسم راه چمنی،( تهران: مؤسسه ابرار معاصر، چاپ اول)

6-روا، الیور، 1369،  افغانستان اسلام و نوگرایی سیاسی، مترجم: ابوالحسن سرو قد مقدم (مشهد : آستان قدس)

7- روزنا، جیمز و (دیگران)، 1380، ارزیابی‌های انتقادی در زمینه امنیت بین‌الملل، گردآوری و ترجمه: علیرضا طیب،( تهران: نشر نی )

9- روزنامه کیهان، ( شماره 16321 – 24/06/1377)

10- روشه، گی، 1366، تغییرات اجتماعی، مترجم: منصور وثوقی،( تهران، نشر نی)

9- سجادی سید عبدالقیوم، 1380، جامعه شناسی سیاسی افغانستان، ( قم: بوستان کتاب)

10- سریع القلم، محمود،1380، عقلانیت و توسعه یافتگی در ایران، (تهران: نشر نی)

11- شرف، احمد، 1372، هویت ملی و قومی، ( فصلنامة گفتگو، 21 دی )

12- کشتمند، سلطان علی،  2003، یادداشتهای سیاسی و رویدادهای تاریخی، (کابل، حبیب­الله میهن یار، چاپ دوم)

13- گروهی از پژوهشگران، افغانستان، مترجم:‌ سعید ارزیاب شیرانی و هوشنگ اعلم.

14- ماردزن، پیتر، 1379، طالبان (جنگ ، مذهب و نظم نوین در افغانستان) ، مترجم: نجلۀ خندق ،) تهران، وزارت خارجه)

15- مرکز فرهنگی نویسندگان افغانستان، 1381، قوانین اساسی افغانستان، (نشر کابل افغانستان)

16- مشیرزاده، حمیرا، 1384، تحول در نظریۀ‌های روابط بین‌الملل، ( تهران: انتشارات سمت )

17- میلی، ویلیام،1377، افغانستان، طالبان و سیاست های جهانی، مترجم: عبدالغفار محقق، (مشهد: نشر ترانه)

18- هویدی، فهمی، 1364، افغانستان سقف جهان، مترجم: سرور دانش، (قم: انتشارات مالک اشتر)

19- هینبوش، ریموند و دیگران، 1382، سیاست خارجی کشورهای خاورمیانه، مترجم:علی گل محمدی، (تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی)

 

20- Jarvis,Anthony, 1989 ,Societies, States and Geopolitics: Challenges from Historical Sociology (Review of International Studies,Vol.15,no.3).