مبادلات نفت و گاز و همکاری بین‌المللی (با) ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دکتری تخصصی روابط بین‌الملل، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

یکی از تفاوت‌های جدی مکاتب نوواقع‌گرایی و نهادگرایی نولیبرال در روابط بین‌الملل به موضوع همکاری مربوط می‌شود. پیروان نهادگرایی نولیبرال بر خلاف طرفداران نوواقع‌گرایی معتقدند که در روابط بین‌الملل، حتی در شرایط هرج‌ومرج و فقدان حاکمیت مرکزی در سطح جهان، می‌توان با کمک نهادهای بین‌المللی به همکاری‌های بین‌المللی دست یافت. این تفاوت نگاه به همکاری حاصل اختلاف نظر این دو مکتب دربارة دستاوردهای مطلق و نسبی است. از این رهگذر، با به‌کارگیری این دو دیدگاه در حوزة مبادلات انرژی به دو نگاه متفاوت «خودکفایی انرژی» و «وابستگی متقابل انرژی» رسیده‌ایم. در قدم بعدی، با عملیاتی کردن این نظرگاه‌ها در مبادلات نفت و گاز ایران طی سال‌های 1995 تا 2005 به‌عنوان نمونة پژوهشی، و نیز با استفاده از آمار و ارقام منتشر شده، درستی این فرضیه را نشان داده‌ایم که مبادلات نفت و گاز در چارچوب نظام مبتنی بر وابستگی متقابل انرژی به همکاری‌های بین‌المللی (با) ایران منجر شده است.

کلیدواژه‌ها


الف- فارسی

1. بوزان، بری (1378) مردم، دولت ها، هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

2. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال  (پاییز 1377)" نظریه نهادگرایی نئولیبرال و همکاری های بین المللی"،  مجله سیاست خارجی، سال دوازدهم، شماره 3، صص 588-567.

3. رنجبر، مقصود (1378) ملاحضات امنیتی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

 

ب- خارجی

1- Bahgat, Gawdat (September 2006). "The United States and the Middle East: Interdependence not Independence." ,Organization of the petroleum Exporting countries.

2- Baldwin, David (1993) Neorealism and Neoliberalism: The Contemporary Debate, (ed) New York: Columbia university press.

3- BpStatistical Review of World Energy (2005).

4- Bp Statistical Review of World Energy (2008).

5- Burchill Scott (2001) "Liberalism" in Theories of International Relations, (ed), Great  Britain: palgrave.

6- Buzan, B. (1993) "From International System to International Society: Structural Realism and Regime Theory Meet the English School", International Organization, vol.47, no3.

7- Center for Energy, Petroleum and Mineral Law and Policy (2005), Security of International Oil and Gas, London, United Kingdom.

8- Chevalier, Jean-Marie (2009), TheNew Energy Crisis, Climat, Economics and Geopolitics. New York: Palgrave – Macmilan.

9- Document of the World Bank (August 2007) Investing in Oil in the Middle East and North Africa, Institutions, Incentives and the National Oil Companies. Sustainable Development Department, Middle East and North Africa Region, Report no.40405 – MNA.

10- Energy Information Administration (February 2000) "Country Profile: Iran". Online at: http//www.eia.doe.gov .

11- Energy Information Administration (2007), "Country Analysis Briefs: Iran, May.2005 and Jan. 2006" in www.eia.doe.gov/IRAN/html .

12- Energy Information Administration (2008). "OPEC Brief", in www.eia.doe.gov/cabs/Opec.html .

13- ENI, World Oil and Gas Review (2005).

14- Frieden, Jeffrey A. and Lake, David A. (1996) "International Politics and International Economics" in Goddard, C.Roe and et.al (eds), International Political Economy, Col.: Lynne Rienner publishers, 1996.

15- Gilpin, Robert (1996) "The Nature of Political Economy" in Godard , C. Roe and et. al (eds), International political Economy. Col. : Lynne RiennerPublishers, 1996.

16- Gorelik, Steven M. (2010). OIL PANIC AND THE GLOBAL CRISIS, Predictions and Myths, UK and USA: Wiley- Blackwell.

17- Howard, Roger (2007), IRAN OIL, The New Middle East Challenge to America, London. New York : I.B. TAURIS.

18- International Petroleum Monthly (April 2010). in http:// www.eia.doe.gov/emeu/ipsr/appc.html  .

19- Jervis, Robert (1985) "From Balance to Concert: A Study of International Security Cooperation", World Politics, vol.38, no.1, pp.58-79.

20- Kohane, Robert O. and Nye, Joseph (1977) Power and Interdependence: World politics in Transition, New York: Longman.

21- Lepgold, J. and Nincic, M. (2001) BeyoundThe Ivory Tower: International Relations Theory and the Issue of policy Relevance, New York: Columbia University press.

22- Middle East Economic Digest (11 August 2000), "Agip Clinches $ 3/8bd Contract for South Pars Development" vol.44. no32.

23- Nicholson, M. (1998) International Relations, Great Britain: Palgrave.

24- Ocheltree, Matthew, (2002), The Evolving Concept of Energy Security, New York: Free press.

25- OPEC Secretariat (March 2004). Oil and Energy Outlook to 2025.

26- Ruggie, J. G. (1998) Constructing the World Polity: Essays on International Institiutionalization, London and New York: Routledge.

27- Waltz, Kenneth (1979) Theory of International Politics, Menlo park: Addison Wesley.

28- Wood, Thomas W., Milazzo, Matthew D. ,Reichmuth, Barbara A. , and Bedell Jeffrey (March 2007), "The Economics of ENERGY INDEPENDENCE FOR IRAN." Non Proliferation Review, vol.14 No.1, Pp.89-112.

29- World Bank Development Indicators (2001), Energy Information Administration, 2001. In http//www.eia.doe.gov/emeu/ipsr/appc.html .

30- Yergin, Danil, and Hillenbrand, Martin (1983). Global InSecurity: A Strategy for Energy and Economic Renewal. (ed.) , New York: Penguin book.

31- Yergin, Danial, (1992), Theprize: The Epic Quest for Oil, Money and power. New York: Simon and Schuster.