بایسته های شکل گیری نظام تجاری جهانی عادلانه و شفاف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه مطالعات منطقه‌ای دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

نظام تجاری چندجانبة جهان به‌مثابة یکی از نظام‌های فرعی نظام بین‌الملل کنونی از زمانی که در دوران پس از جنگ جهانی دوم در سال 1947 در شکل موافقتنامة عمومی تعرفه و تجارت (گات) ظهور کرد، انتقاد کشورهای مختلف را در پی داشته است. با تبدیل گات به سازمان جهانی تجارت در سال 1994، نه‌تنها نارضایتی کشورها از عملکرد این نظام از بین نرفته، بلکه در بسیاری از موارد افزایش هم یافته است. افزون بر آن، در کنار دولت‌ها، جامعة مدنی نیز به مخالفت با عملکرد ناعادلانة این نظام برخاسته است. این وضعیت سبب طرح این پرسش شده که چه عواملی موجب عملکرد ناعادلانة نظام تجاری چندجانبة جهان شده است و تردید در مشروعیت این نظام و نهاد مدیریت‌کنندة آن یعنی سازمان‌ جهانی ‌تجارت وارد کرده است؟ این مقاله با این فرض به بررسی این موضوع می‌پردازد که عوامل ساختاری همچون فقدان عضویت فراگیر، غیردموکراتیک بودن فرایند تصمیم‌گیری، توزیع ناعادلانة منافع و نبود شیوه‌های کارامد احقاق حق از علل اصلی عملکرد ناعادلانة نظام تجاری چندجانبه است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. بزرگی، و. و صباغیان، ع. (1384). جهانی شدن: فرصت‌ها و چالش‌ها. تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

2. دهقانی فیروز‌آبادی، س.ج. (1377). «نظریة نهادگرایی نئولیبرال و همکاری‌های بین‌المللی». سیاست خارجی. ش 12 (3). ص 567-588.

3. ریکوپرو، ر. (1384).« اعتماد در نظام تجاری‌سازی چند‌جانبه». ترجمة علی صباغیان. فصلنامة پژوهش‌های تجارت جهانی. ش 1 (1). ص 99-125.

4. ساترلند، پ. و دیگران. (1386) آیندة سازمان ‌جهانی ‌تجارت. ترجمة گروه مترجمان. تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

 

ب) خارجی

5. Besson, S. (2011).The Democratic Legitamacy of WTO Law.Geneva:The National Center of Competence In Reserch.

6. Fakhri, M. (2011). "Reconsttruing WTO Legitimacy Debates". Noter Dam: Noter Dam Journal of International & Comparitive Law.

7. Grynberg, R. (2006). WTO AT THE MARGINS:Small States and the Multilateral Trading System. Cambridge: Cambridge University Press.

8. Hoeckman, B. and Kosteeki, M. (2009). The Political Economy of The world Trading system: The WTO & Beyand. 3th edition. New york: Oxford University press.

9. Echeverri-Gent, J. et al (2005). Constructing Global Markets: The WTO and Trade Policies in Developed and Developing Countries. Virginia: University of Virginia.

10. Khor, M. (1999). Letter Sent by 11 Countries to WTO Chair Criticising Green Room Process. Geneva: Global Policy Forum.

11. Sampson, G.P and W. Bradnee, C. (2008). Developing countries & the WTO:Policy approaches. Tokyo: United Nations University Press.

12. Sampson, G.P. (2008). The WTO and Global Governance: Future Directions. Tokyo: United Nations University Press.

13. Stiglitz, J.E. and Charlton, A.(2005). Fair Trade For All: how trade can promote development. Oxford: Oxford University Press.

14. Sutherland, P. (2004). Report of the Consultative Board to the Director General Supachai Panitchpaki,The Future of the WTO:Addressing Institutional Challenges in The New Millennium. Geneva. Switzerland: World Trade Organization.

15. UNCTAD (2000). UNCTAD, tenth session plan action. Bankok: UNCTAD.

16. World Trade Organization (2008). A Hand book on the Accession to the WTO. Cambridge: Cambridge University Press.

17. World Trade Organization (2013). International Trade Statistics a comprehensive overview of the latest developments in world trade. Geneva: WTO Publication.

 

 

 

ج) اینترنتی

18. http://www.globalpolicy.org

19. http://www.wto.org

20. http//:www.unctad.org