بررسی رابطۀ اینترنت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

ازجمله ویژگی‌های بارز امنیت ملی در جهان معاصر، تحول ابعاد و ماهیت آن است که با سرعت زیاد و چشمگیری در حال وقوع است. از این نظر، تحولات رخ‌داده در حوزة فناوری اطلاعات از اهمیت بیشتری نسبت به دیگر حوزه‌ها برخوردار است. امنیت در فضای مجازی، ازجمله موضوع‌هایی است که به‌تازگی در حوزة مطالعات راهبردی مطرح شده است. ماهیت اینترنت و محیط امنیتی و راهبردی متأثر از آن، به‌گونه‌ای است که در کنار فرصت‌های فراوان، قابلیت ایجاد تهدید و ناامنی داشته، الزام‌های خاص خود را در حوزة امنیت ملی طلب می‌کند. از این منظر، مشخص می‌شود که امنیت ملی کشور با اینترنت و امنیت فضای مجازی پیوستگی مثبتی دارد. در این مقاله تلاش می‌شود چگونگی این پیوستگی در حوزة امنیتی (تروریسم، خرابکاری، عملیات جاسوسی)، حوزة سیاسی- فرهنگی و حوزة نظامی- دفاعی در حد توان بررسی و ارزیابی شود.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. آلبرتس، دیوید (1385). گزیده‌ای از عصر اطلاعات. ترجمة علی علی‌آبادی. تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
  2. آزر، ادوارد (1379). امنیت ملی در جهان سوم. ترجمة پژوهشکدة مطالعات راهبردی. تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
  3. آشنا، حسام‌الدین (1382). اینترنت و امنیت سیاسی و فرهنگی. تهران: مرکز مطالعات فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع).
  4. آیزندراس، کریج (1383). ناامنی ملی. ترجمة سیدمجید نوری. تهران: انتشارات دانشکدة امام محمدباقر (ع).
  5. اشنایدر، کریگ (1385). امنیت و راهبرد در جهان معاصر. ترجمة اکبر عسگری صدر. تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
  6. بونی، ویلیام (1383). جاسوسی شبکه‌ای: تهدید جهانی اطلاعات. ترجمة معاونت پژوهشی دانشکدة امام محمدباقر (ع). تهران: انتشارات دانشکدة امام محمدباقر (ع).
  7. تاجیک، محمدرضا (1381). مقدمه‌ای بر استراتژی امنیت ملی ج.ا.ا: رهیافت‌ها و راهبردها. ج1. تهران: فرهنگ لقمان.
  8. ذکایی، سعید (1383). «جوانان و فراغت مجازی». فصلنامة مطالعات جوانان. ش6.
  9. راجرز، پال (1384). زوال کنترل: امنیت جهانی در قرن 21. ترجمة امیرمحمد حاجی‌یوسفی. تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
  10. روحانی، حسن (1380). «امنیت عمومی، امنیت ملی و چالش‌های فرارویی». نشریة راهبرد. ش20: 45-5.
  11. سلطانی‌نژاد، احمد (1386). «کاربرد فناوری اطلاعات در سیاست». جزوة درسی دورة دکتری. دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
  12. کاخ سفید (1386). امنیت در فضای مجازی. ترجمة  اصغر افتخاری. چ2. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
  13. گرگی، عباس (1385). «اینترنت و هویت». فصلنامة مطالعات ملی. س7. ش1: 69-53.
  14. ماندل، رابرت (1377). چهرة متغیر امنیت ملی. ترجمة پژوهشکدة مطالعات راهبردی. تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
  15. معینی، جهانگیر (1384). «هویت و مجاز: تأثیر هویتی اینترنت». فصلنامة مطالعات ملی. س6. ش4: 123-107.
  16. مولانا، حمید (1371). جریان بین‌المللی اطلاعات. ترجمة یونس شکرخواه. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  17. وارک، وسلی (1384). مجموعه مقالات اطلاعاتی- امنیتی. ترجمة معاونت پژوهشی دانشکدة امام محمدباقر (ع). ج4. تهران: انتشارات دانشکدة امام محمدباقر(ع).
ب) خارجی

18. Eriksson, Johan (2006). "The Information Revolution, Security , and International Relations: (IR) relevant Theory?". International Political Science Review. Vol. 27. No. 3: 221-244.

19. Nye, Joseph S. (2001). "soft power and conflict management in the information age". Turbulent peace, challenge of managing international conflicts. united states institute of peace press. chapter 22.

20. The Canadian center for Intelligence and security studies (Carleton University) (2006). "A framework for understanding terrorist use of the Internet". Vol. 2006-2.