تولد زیست فرهنگ در جهان در حالِ شدن به سوی «چرخش روانی» و بنای «جامعه شناسی سیاسی روانکاوانه»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

نویسنده مفهوم «جهان در حالِ شدن» را جایگزین «جهانی شدن»نموده و با صورتبندی رهیافت «زیستْ‌فرهنگ»، درصدد شرح فنون و سازوکارهای قدرت برای ادارۀ فرد و جمعیّت در قرن بیست و یکم است. به زعم وی، به موازات تکامل تکنولوژی و بسط تاریخی تمام عیار آن، حکومت بر انسان بیش از آنکه از طریق زیستْ سیاست و تکنولوژی بدن باشد؛ فراتر از آن، از طریق زیستْ‌فرهنگ و تکنولوژی روان خواهد بود. نویسنده زیستْ‌فرهنگ را امتداد زیستْ سیاست و شیوۀ نوین حکومتداری تعریف کرده و بر آن است که، قدرت با ترکیب تکنولوژی با استراتژیها و تکنیک­های پیچیدۀ روانکاوانه، «تکنولوژی روان» را برساخته و با به کار انداختن بی وقفۀ آن، همزمان به «انشعاب و تعلیق بزرگ فکر» و «بازآفرینی فزاینده در روان آدمی» روی آورده و با مرکزیت بخشیدن به لذّت بدن و لذّت مصرف، به تأسیس اقتصاد سیاسی آرشیتکتونیک (معماری گونه) و ادارۀ فرد و جمعیّت می پردازد. نویسنده،ضمن بازتعریف «امر سیاسی» (به مثابۀ قدرت با ماهیت تکنولوژیک و معطوف به روان)، حرکت به سوی«چرخش روانی در رشتۀ سیاست» و بنای«جامعه شناسی سیاسی روانکاوانه» را پیشنهاد، و دلایل و نتایج آن را شرحداده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. آگامبن، جورجو (1386الف). وسایل بیهدف.ترجمۀ امید مهرگانو صالح نجفی. تهران: چشمه.

2. آگامبن، جورجو و دیگران (1386ب). قانون و خشونت: گزیدۀ مقالات جورجو آگامبن.ترجمۀ مراد فرهادپور، امید مهرگان و صالح نجفی. تهران: رخداد نو.

3. اسپیگلبرگ، هربرت (1391). جنبش پدیدارشناسی. ترجمۀ مسعود علیا. تهران: مینوی خرد.

4. الیاس، نوربرت (1384). تنهایی دَم مرگ.ترجمۀ امید مهرگان و صالح نجفی. تهران: گام نو.

5. الیوت، آنتونی و ترنر، برایان (1390). برداشتهایی در نظریۀ اجتماعی معاصر. ترجمه فرهنگ رشاد. تهران: جامعهشناسان.

6. بودریار، ژان (1390). جامعهشناسی مصرفی.ترجمۀ پیروز ایزدی. تهران: ثالث.

7. ــــــــــ (1392). نظام اشیاء.ترجمۀ پیروز ایزدی. تهران: ثالث.

8. پین، مایکل (1389)، فرهنگ اندیشه انتقادی. ترجمه پیام یزدانجو . تهران: مرکز.

9. جیمسون، فردریک (1390). پستمدرنیسم: منطق فرهنگی سرمایهداری متأخر. ترجمۀ مجید محمدی و دیگران. تهران: هرمس.

10. دلوز، ژیل (1392). یک زندگی.ترجمۀایمان گنجی و پیمان غلامی. تهران: زاوش.

11. دوورژه، موریس (1388). بایستههای جامعهشناسی سیاسی.ترجمۀ ابوالفضل قاضی. تهران: میزان.

12. ستاری، سجاد (1395). جامعه شناسی سیاسی نو: دو تقارن مهیب. مقالۀ علمی پژوهشی. در نوبت چاپ.

13. فروم، اریک (۱۳۶۱). بحران روانکاوی. ترجمۀ اکبر تبریزی. تهران: مروارید.

14. ــــــــــ (۱۳۶۸). جامعۀ سالم. ترجمۀ اکبر تبریزی. تهران: بهجت.

15. ــــــــــ (۱۳۶۰). فراسوی زنجیرهای پندار. ترجمۀ بهزاد برکت. تهران: مروارید.

16. ــــــــــ (1370). گریز از آزادی. ترجمۀ عزتالله فولادوند. تهران: مروارید.

17. فوکو، میشل (1390). تولّد زیستسیاست. ترجمۀ رضا نجفزاده. تهران: نی.

18. ــــــــــ (1384). اراده به دانستن. ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نی.

19. کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ. جلد اول، ظهور جامعۀشبکهای. ترجمۀ احد علیقلیان و افشین خاکباز. تهران: طرح نو.

20. ــــــــــ (1393). شبکههای خشم و امید: جنبشهای اجتماعی در عصر اینترنت. ترجمۀ مجتبی قلیپور. تهران: مرکز.

21. کانرتون، پل (1387). جامعه شناسی انتقادی. ترجمۀحسن چاوشیان. تهران: اختران.

22. گیدنز، آنتونی (1377). پیامدهای مدرنیّت. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: مرکز.

23. ــــــــــ (1384). چشم اندازهای جهانی. ترجمۀمحمدرضا جلایی پور. تهران: طرح نو.

24. مارکوزه، هربرت (1359). انسان تکساحتی. ترجمۀ محسن مؤیدی. تهران: امیرکبیر.

25. ــــــــــ (1393). اِروس و تمدن. ترجمۀ امیرهوشنگ افتخاریراد. تهران: چشمه.

26. ــــــــــ (1367). خِرد و انقلاب. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: نقره.

27. مجتهدی، کریم (1378). فلسفۀ نقادی کانت. تهران: امیرکبیر.

 

ب) خارجی

28. Adam, B., Beck, U. and Loon, Van (eds.) (2000). The Risk Society and Beyond: Critical Issues for Social Theory. London: Sage.

29. Adorno, T.W., Frenkle-Brunswick, E., Levinson, D.J. and Sanford, R.N. (1950). The Authoritarian Personality. New York: Harper.

30. Albrow, M. (1996). The Global Age. Cambridge: Polity.

31. Bauman, Z. (1997). Postmodernity and its Discontents. Cambridge: Polity.

32. Bauman, Z. (2000). Liquid Modernity. Cambridge: Polity.

33. Bauman, Z. (2005). Power in the Global Age. Cambridge: Polity.

34. Beck, U. (1992). Risk Society: Towards a New Modernity. London: Sage.

35. Best, S. and Kellner, D. (1997). The Postmodern Turn. New York and London: Guildford Press.

36. Caramani, D. (2008). Comparative Politics. Oxford: Oxford University Press.

37. Castoriadis, C. (1997). Worl in Fragments. Stanford, CA: Stanford University Press.

38. Chesters, G. and Welsh, I. (2006). Complexity and Social Movements: Multitudes at the Edge of Chaos. London: Routledge.

39. Clark, S. (2006). "Theory and Practice: Psychoanalitic Sociology as Psycho-Social Studiesm". Sociology. December. Vol. 40. No. 6.

40. Elliot, A. (1999). Social Theory and Psychoanalytic in Transition: Self and Society from Freud to Kristeva. London: Free Association Books.

41. Franklin, J. (1998). The Politics of Risk Society. Cambridge: Polity.

42. Giddens, A. and Held, D. (eds.) (1982). Classes, Power and Conflict: Classical and Contemporary Debates. London: Macmillan.

43. Gills, B. (2000). Globalization and the Politics of Resistance. London: Palgrave.

44. Harvey, D. (1989). The Condition of Postmodernity. Oxford: Blackwell.

45. Hay, C., Lister, M. and Marsh, D. (eds.) (2006). The State: Theries and Issues. London: Palgrave Macmillan.

46. Held, D. (2002). Cosmopolitanism: A Defence. Cambridge: Polity.

47. Held, D. and MacGrew, A. (2002). Globalization/Antiglobalization. Cambridge: Polity.

48. Held, D. and MacGrew, A. (eds.) (2003). The Global Transformations Reader. Cambridge: Polity.

49. Hirst, P. and Thompson, G. (1999). Globalization in Question. Cambridge: Polity.

50. Hobsbawm, E. (2007). Globalization, Democracy and Terrorism. London: Abacus.

51. Holton, R.J. (2005). Making Globalization. London: Palgrave Macmillan.

52. Inda, J.X. and Rosado, R. (eds.) (1989). The Anthropology of Globalization. Oxford: Blackwell.

53. Ingelhart, R. (1990). Culture Shift in Advanced Industrial Society. Princeton: Princeton University Press.

54. Jessop, B. (2008). State Power: A Strategic Relational Approach. Cambridge: Polity.

55. Keane, J. (2003). Global Civil Society. Cambridge: Cambridge University Press.

56. Laqueur, Thomas) .1999). Making Sex: Body and Gender From the Greeks to Freud. Massachusetts , Harvard University Press.

57. Lash, S. and Urry, J. (1994). Economies of Signs and Space. London: Sage.

58. Nash, K. (2000). Contemporary Political Sociology: Globalization, Politics and Power. Oxford: Blackwell.

59. Ohmae, K. (1995). The End of Nation State: The Rise of Regional Economics. London: HarperCollins.

60. Rieger, E. and Leibfriend, S. (2003). Limits to Globlization. Cambridge: Polity.

61. Ritzer, G. (2004). The Globalization of Nothing. Thousand Oaks CA: Pine Forge.

62. Robertson, R. (1992). Globalization: Social Theory and Global Culture. London: Sage.

63. Schumpeter, J. (1943). Capitalism, Socialism and Democracy. London: Unwin.

64. Tarrow, S. (1998). Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics. Cambridge: Cambridge University Press.

65. Urry, J. (2003). Global Complixity. Cambridge: Polity.

66. Weinstein, F. and Plat, G.M. (1973). Psychoanalytic Sociology : An Essay on the Interpretation of Historical Data and the Phenomena of Collective Behavior. Publisher Baltimore.

67. Weiss, L. (1998). The Myth of the Powerless State: Governing the Economy in a Global Era. Cambridge: Polity Press.

68. Wolter, O. (1980). (ed.) Rudolf Bahro: Critical Respinse. NY: M.E. Sharpe.