جهانی ‌شدن شهرها و جهان‌محلی ‌شدن دیپلماسی (مطالعۀ موردی: دیپلماسی شهری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکدة علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

2 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی دانشکدة علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

تحول پدیده‌ها و تغییر روابط پیرامونی آنها با یکدیگر در گستره‌ای جهانی پتانسیل آن را دارد تا بر حوزه‌هایی چون اقتصاد، سیاست، فرهنگ و... تأثیر بنیادین نهد. فرایند جهانی ‌شدن با ویژگی‌هایی چون ظهور «دهکدۀ الکترونیک جهانی»، «انقلاب اطلاعات»، «فشردگی زمان و مکان»، «گسترش آگاهی جهانی»، «ارتقای خودآگاهی جمعی بشری» و... شناسایی می‌شود؛ «شهر»ها نیز در تأثیر و تأثری متقابل با فرایند جهانی ‌شدن قرار دارند و امروزه شاهد روابط «شهرهای جهانی» در شبکه‌ای از کلان‌شهرها هستیم. این تغییر و تحولات معنادار جهانی عمده عامل تحول در «دیپلماسی» به‌عنوان نقطۀ کانونی حوزۀ سیاست و فرایند جهانی ‌شدن است؛ آنچنان‌که دیگر صرفاً «دیپلماسی سنتی» در غالب روابط صرف دولت ـ ملت‌ها توان غلبه بر مسائل و وضعیت موجود را ندارد. سؤال اصلی این نوشتار آن است که «تأثیرات تغییرات جهانی شدن بر شهرها و حوزۀ روابط سیاسی به‌طور همزمان، چگونه بر روابط بین‌الملل و مشخصاً دیپلماسی دولت ـ ملت‌ها تأثیر نهاده است؟». از آنجا که هر گاه ساختارهای جهانی دستخوش تغییر و تحول شوند، دیپلماسی نیز متحول می‌شود، می‌توان گفت که (فرضیه) «دیپلماسی همگام با تحولات جهانی‌ شدن در عرصۀ فروملی و فراملی رو به‌سوی دیپلماسی‌های موازی‌ای چون دیپلماسی شهری آورده است» و از سطح صرفاً دولت ـ ملت‌های رسمی به سمت بازیگران غیردولتی حرکت نموده و در گسترۀ جهان‌محلی ‌شدن، اقدام به ایجاد روابط دو و چندسویه کرده است. این تحول، وضعیت جدیدی را در روابط بین‌الملل ایجاد کرده و فرصت‌های متقابلی را پیش روی بازیگران دولتی و غیردولتی به یکسان نهاده است.

کلیدواژه‌ها


v        الف)فارسی

1. افتخاری، اصغر (1386)، «تغییر در فرهنگ سیاست خارجی، بازیابی جایگاه فرهنگ در سطوح سه‌گانۀ سیاست خارجی»، در مجموعه مقالات همایش ارتباطات فرهنگی و سیاست خارجی: رویکردی ایرانی. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی.

2. امینی، آرمین(1391)، «جهانی‌ شدن فرهنگ و کارکرد دیپلماسی فرهنگی در سیاست خارجی». فصلنامۀ راهبرد، سال بیست‌ویکم. ش شصت‌وپنجم، زمستان.

3. آرت‌شولت، جی (1383)، «جهانی ‌شدن سیاست» در جهانی‌شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین، گردآوری استیو اسمیت و جان بلیس، تهران: مؤسسۀ فرهنگی ابرار معاصر.

3. آرت‌شولت، جی (1382)، «نگاهی موشکافانه بر پدیدۀ جهانی‌شدن»، ترجمۀ مسعود کرباسیان، تهران، انتشارات شرکت علمی و فرهنگی.

4. آندرانویچ، و ریپوسا (1380)، «روش‌های پژوهش شهری»، ترجمۀ محمود نجاتی حسینی. تهران: انتشارات سازمان شهرداری‌های کشور.

5. تاجیک، محمدرضا (1386)، «جنبش دانشجویی و سیاست فرهنگی». ماهنامۀ آیین، ش 10، دی‌ماه.

6. تراسبی، دیوید (1382)، «اقتصاد و فرهنگ»، ترجمۀ فرهادی، تهران: نشر نی.

7. تیلر، هامفری(1387)، «به‌کارگیری دیپلماسی عمومی»، در کتاب: دیپلماسی عمومی، ترجمۀ و گردآوری معاونت پژوهش دانشکده و پژوهشکدۀ اطلاعات و امنیت، تهران: دانشکده و پژوهشکده اطلاعات و امنیت.

8. جان‌اسکات، آلن (1384)، «شهرـ منطقه‌های جهانی»، ترجمۀ پانته‌آ لطفی، تهران: انتشارات پردازش و برنامه‌ریزی شهری.

9. حبیبی، محسن(1379)، «فضای شهری: برخورد نظریه‌ای»، مجله صفه، ش 33، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

10. رابرتسون، رونالد (1385)، «جهانی ‌شدن تئوری‌های اجتماعی و فرهنگ جهانی»، ترجمۀ کمال پولادی، تهران: نشر ثالث.

11. رنای‌شورت، جان (1384)، «جهانی‌ شدن و شهر»، ترجمۀ احمد پوراحمد، تهران: جهاد دانشگاهی.

12. روزنا، جیمز (1382)، «جهان آشوب‌زده»، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران: انتشارات پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.

13. سیمبر، رضا (1388)، «دیپلماسی نوین در روابط خارجی؛ رویکردها و ابزارهای متغیر»، فصلنامۀ روابط خارجی، سال اول، ش چهارم، زمستان.

14. طلوعی، محمود (1385)، «فرهنگ جامع علوم سیاسی»، تهران: نشر علم.

15. کال، نیکلاس‌جی (1387)، «دیپلماسی عمومی: درس‌هایی از گذشته»، در کتاب دیپلماسی عمومی، ترجمه و گردآوری معاونت پژوهش دانشکده و پژوهشکدۀ اطلاعات و امنیت، تهران: دانشکده و پژوهشکدۀ اطلاعات و امنیت.

16. گیدنز، آنتونی (1377)، «پیامدهای مدرنیت»، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: نشر مرکز.

17. گیدنز، آنتونی (1384)، «چشم‌اندازهای جهانی»، ترجمۀ محمدرضا جلائی‌پور، تهران، انتشارات طرح نو.

18. مورگنتا، هانس.جی (1374)، «سیاست میان ملت‌ها»، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، تهران: وزارت امور خارجه.

19. نش، کیت (1380)، «جامعه‌شناسی سیاسی معاصر»، ترجمۀ محمدتقی دلفروز، تهران: انتشارات کویر.

20. واترز، مالکوم (1379)، «جهانی ‌شدن»، ترجمۀ اسماعیل مردانی گیوی، تهران: سازمان مدیریت صنعتی.

21. ویلیامز، مارک (1379)، «بازاندیشی در مفهوم حاکمیت: تأثیرات جهانی‌شدن بر فضای کلانشهرها»، ترجمۀ اسماعیل هادیانی، مجلۀ رشد آموزش جغرافیا، ش 64، بهار.

 

ب)لاتین

 

22. Acuto, Michele. (2013) Global Cities, Governance and Diplomay: the Urban Link. Routledge.

23. Bartomeu, Munoz (2006) “Report of Conference on the Role of Local Authorities in Peace building” Barcelona.

24. Bartson, R. P (1997), Modern Diplomacy, 2nd Edition, London, Longman.

25. Baylis, John and Steve Smith (2001), the Globalization of World Politics: An Introduction to International Relations, Oxford: Oxford University Press.

26. Castells, Manuel (2007),"Communication, Power and Counter-power in the Network Society", International Journal of Communication, Vol. 1.

27. CHALOUX, Annie ET Paquin, Stéphane. (2012) "Green Paradiplomacy in North America: Successes and Limits of the NEG-ECP", in Bruyninckx, Hans (éd.), Happaerts, Sander (éd.) et Brande, Karoline van den (éd.). Sustainable Development and Subnational Governments: Policy-Making and Multi-Level Interactions. Houndmills (Royaume-Uni), Palgrave Macmillan, 2012, p. 217-236. (Communication présentée lors d'un atelier table-ronde, tenu à l'Université catholique de Louvain, le 23 juin 2010). (HC 79 E5 S964b 2012, Québec)

28. Colin S. G, Geoffrey R. S, (1999), Geopolitics, Geography, and Strategy; Rutledge Publishers.

29. Costas, Constantine (2006) Human Diplomacy and Spirituality, Netherland Institute of International Relations, Clingendael.

30. Cull Nicholas J. (2008),"Public Diplomacy: Taxonomies and Histories", the ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, Vol616, No 1.

31. Dembinski, Ludwic. DordnechtNijhoff (1988) Modern Low of Diplomacy, online.

32. Farnsworth, David (1992), International Relation, Chicago, Nelson-Hall.

33. Friedman, J. (1986). "The World City Hypothesis", Development and Change, No.17, Reprinted In P .Knox

34. Fulton, Bary, (1998) “Reinventing Diplomacy in the Information Age: Final Draft”, Washington, D.C.: Center for Strategic and International Studies.

35. Hambleton, R&Simone Gross, J. (2004).Cities in a Globalizing World: Governance, Performance, and Sustainability. New York: PALGRAVE MACMILLAN Press.

36. Heywood, Andrew (2002), Politics, Basingstoke, Palgrave.

37. Hunter, R. E. (2008) Integrating Instruments of Power and Influence: Lessons Learned and Best Practices, Santa Monica: Rand Corporation, in: www.rand.org/pubs/conf_ proceedings/2008/RAND_CF251.pdf

38. Keohane, Robar O. and Joseph S. Nye, Jr, (2001) “Power and Independence in The Information Age”, Foreign Affairs77, no.5,

39. Malone, Gifford (1985),"Managing Public Diplomacy", Washington Quarterly, Vol. 8, No 3.

40. Melissen, Jan (2011) Beyond the New Public Diplomacy, Netherland Institute of International Relations, Hague.

41. Melissen, Jan. (1999) Innovation in Diplomatic Practice. London: Macmillan.

42. Mitcheall, G.M, (1986), International Cultural Relations, London, Allenand Unwin Publisher.

43. Nicolson, Harold (1960) Diplomacy, Oxford University Press, New York.

44. Papacharissi, Zizi (2002), the Virtual Sphere: The Internet as a Public Sphere”, New Media and Society, Vol. 4, No 1.

45. Perry, W. & Maurer, B. (2003). Globalizations under Construction: Govern mentality, Law, and Identity, University Of Minnesota Press.

46. Plano, Jack C. and Roy Olton (1982), the International Relations Dictionary, California: ABC-Clio, Third Edition.

47. Sahai, P. S. (2002), Extracts from the Presentation at the India-Singapore, Date Published 30/12/2003, in: http://textus. diplomacy.edu / textusBin / Viewer s/ oview / cultural diplomacy / oview.asp.

48. Sassen, S. (2005). "The global city: Introducing a concept", Brown Journal of World Affairs, 11(2).

49. Sassen, S, (2010) The Global inside The National: A Research Agenda for Sociology, www.sociopedia, ISA.

50. Sassen, S. (2007) Sociology of Globalization, W.W. Norton, 2007, ISBN 0-393-92726

51. Saunier, P.-Y&, Ewen, S. (2008) another Global City. New York: PALGRAVE MACMILLAN Press.

52. Thompson R, M. Ellis and A. Vildarski, (1990), Cultural Theory, Boulder, west view.

53. Thonon, Cecile Barbeito (2006) City Diplomacy Practices, city diplomacy office of diputacio Barcelona, Barcelona

54. Tuch, Hans N. (1990), Communicating With the World: US Public Diplomacy Overseas, New York: St. Martins.

55. UCLG (2006) the Hague Agenda on City Diplomacy, UCLG, Hague, online. UCLG (2006) City Diplomacy, UCLG committee on city diplomacy, Marrakech.

56. Wilson III, E.J, (1998) Globalization, Information Technology, and Conflict in the Second and Third Worlds: A Critical Review of the Literature, Project on world Security Rockefeller Brothers Fund, New York: Rocke feeler Brothers Fund, Inc., www.rbf.org/pdf/Wilson-Info-Tech.pdf.

57. Windson, A. Smith (2000) “Hard power, Soft power, Reconsidered”, Canadian Journal, Online.

58. DUCHACEK, Ivo. (1998) Perforated Sovereignties and International Relations, Trans-Sovereign Contacts of Subnational Governments, Greenwood Press. DUCHACEK, I., the Territorial Dimension of Politics: Within, Among, and Across Nations (Boulder and London: Westview Press).

59. HOCKING, Brian. (1993) Localizing Foreign Policy, Non-central Governments and Multilayered Diplomacy, Palgrave Macmillan,

60. LAGASSE, Charles-Etienne (2008), Le Système des Rélations Internationales dans la Belgique Fédéral, Textes ET Pratiques. Centre de recherche ET d´Information Socio-Politique, p. 32. Bruxelles.

61. MICHELMANN, Hans J. and Panayotis Soldatos. (1999) Federalism and International Relations: The Role of Subnational Units. Oxford: Claredon Press.

62. SMITH, Nancy Paige,(1988) “Paradiplomacy Between the U. S. and Canadian Provinces: the Case of Acid Rain Memoranda of Understanding”. Journal of Bordelands Studies, Vol III, No 1, p. 13-38.

63. SOLDATOS, Panayotis, and (1990) An Explanatory Framework for the Study of Federal States as Foreign-policy Actors In: Federalism and International Relations: the Role of Subnational Units. Ed. Hans MICHELMANN e Panayotis, SOLDATOS. Oxford. Claredon Press.

64. Mulcahy, Kevin V. (1999), “Cultural Diplomacy and the Exchange Programs, the Journal of Art Managements.

65. Zhang, X. Q. (2010). “Better Cities, Better Economies” in: Urban World.