تأثیر جهانی شدن بر خاص‌گرایی‌های قومی در خاورمیانه (مطالعۀ موردی: ترکیه، عراق و سوریه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران

2 کارشناس‌ارشد روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران

چکیده

جهانی­ شدن به‌مثابۀ دگرگونی در سازمان فضایی و روابط فرهنگی و اقتصادی، و با فرایندهای دراز دامن سیاسی و اقتصادی با نوعی از جاکندگی مترتب بر خود، آثار شایان توجهی در مناطق جهان به‌ویژه خاورمیانه به‌جای گذاشته است. هدف از این پژوهش پاسخ به این پرسش اصلی استکه جهانی­ شدن چگونه موجب تقویت و تعمیق خاص­گرایی­های قومی در منطقۀ آشوب‌زدۀ خاورمیانه شده است؟ براساس یافته­های این پژوهش، پاسخ این پرسش در سه بخش: 1. تضعیف حاکمیت‌های ملی؛ 2. تشدید تنش­های سیاسی و قومی؛ و 3. هژمونی فرهنگی خاص­گرایی فرهنگی دسته‌بندی شده است. این مقاله از چارچوب نظری «خاص­گرایی قومی» بهره برده و به روش توصیفی تحلیلی با سویۀ انتقادی به نگارش درآمده و روش گردآوری مطالب استفاده از منابع کتابخانه­ای، مقالات و سایت­های اینترنتی است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. احمدی، حمید (1386). «واکاوی پدیدۀ قوم‏گرایی در سپهر جهانی ­شدن، تجربۀ منطقه‏ای ایران، ترکیه و عراق»، فصلنامۀ سیاست داخلی، 3، 33-9.
  2. استوری، جان (1388). «جهانی شدن و فرهنگ عام»، ترجمۀ حسین پاینده، مجموعه مقالات جهانی شدن، گردآورنده: سعیدرضا عاملی و دیگران، وزارت فرهنگ و ارشاد سازمان چاپ و انتشارات.
  3. اینس، مارتین (1384). گفت‌وگوهایی با مانوئل کاستلز، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: طرح نو.
  4. بنایی، محسن و دیگران (1381) . خودکاوی ملی در عصر جهانی ­شدن، تهران: قصیده‌سرا.
  5. جعفری ولدانی، اصغر (1388). چالش­ها و منازعات در خاورمیانه، تهران:‌ پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
  6. چگنی‌زاده، غلامعلی و آثارتمر، محمد (1388). «تحرکات قومی کردها و امنیت ملی ترکیه»، فصلنامۀ بین‌المللی روابط خارجی،2: 218-185.
  7. رابرتسون، رولند (1388). «جهانی محلی شدن: زمان- فضا و همگونی و ناهمگونی»، ترجمۀ مراد فرهادپور، در مجموعه مقالات جهانی ­شدن، گردآورنده: سعیدرضا عاملی و دیگران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد سازمان چاپ و انتشارات.
  8. زکریا، فرید (1393). جهان پیش رو؛ مناظره دربارۀ جهان پس از آمریکا، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
  9. شولت، یان آرت (1386). نگاهی موشکافانه بر پدیدۀ جهانی ­شدن، ترجمۀ مسعود کرباسچیان، تهران: نشر علمی فرهنگی.
  10. شیرودی، مرتضی (1386).جهانی‌سازی در عرصۀ فرهنگ و سیاست، قم: انتشارات پژوهشکدۀ تحقیقات اسلامی.
  11. عبداللهی، محمد و قادرزاده، امید (1388). «هویت جمعی غالب کردها در کشورهای ایران و عراق»، فصلنامۀ علوم اجتماعی، 17: 25- 1.
  12. قزلسفلی، محمدتقی (1393). فلسفۀ سیاسی، تهران: رشد آموزش.
  13. کاستلز، مانوئل (1389). عصر اطلاعات: قدرت هویت، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: طرح نو.
  14.  کچویان، حسین (1386). نظریه­های جهانی شدن، تهران: نشر نی.
  15. کمپ، جفری و هارکاوی، رابرت (1383). جغرافیای استراتژیک خاورمیانه، ترجمۀ سید محمدحسین متین، تهران: انتشارات پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
  16. گریفیتس، مارتین (1390). دانشنامۀ روابط بین­الملل و سیاست جهان، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
  17. گل محمدی احمد (1381). تجدد جهانی شدن هویت فرهنگ، تهران: نشر نی.
  18. گونتر، مایکل (1392). دایرۀ‌المعارف سیاسی تاریخی کردستان، ترجمۀ هیوا مشرفی، دهوک: انتشارات دهوک.
  19. گیدنزآنتونی وبردکارن (1387). جامعه‌شناسی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشرنی.
  20. لگرین، فلیپ (1383). جهان باز: واقعیت جهانی ­شدن، ترجمۀ فریدون دولتشاهی، تهران: اطلاعات.
  21. لورنس تامس، ادوارد (1369). خاطرات لورنس عربستان، ترجمۀ مسعود کشاورز، تهران: عطایی.
  22. محمد ابوربیع، ابراهیم (1384). جهانی­ شدن: مسئولیت انسان معاصر، ترجمۀ سید اسحاق علوی، پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه.
  23. محمدی، حمیدرضا و خالدی، حسین (1389). «خودگردانی شمال عراق و تأثیرات آن بر حرکت­های قومی­گرایانه پیرامونی»، فصلنامۀ ژئوپلیتیک، 1، 148-112.
  24. مرشدی‌زاد، علی (1379). «بقا یا زوال قومیت­ها در عصر جهانی ­شدن»، فصلنامۀ مطالعات ملی، 6، 218-197.
  25. مطهری، امان (1385). «جهانی ­شدن و تحول در جایگاه جنبش­های قومی»، فصلنامۀ علوم اجتماعی: جامعۀ فردا، 1، 178-145.
  26. مقصودی، مجتبی (1382). قومیت­ها و نقش آنان در تحولات سیاسی سلطنت محمدرضا شاه پهلوی، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  27. مک داول، دیوید (1383). تاریخ معاصر کرد، ترجمۀ ابراهیم یونسی، تهران: نشر پانیذ.
  28. واعظی، محمود (1391). بحران­های سیاسی و جنبش­های اجتماعی در خاورمیانه، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
  29. هال، استوارت (1388). بومی و جهانی­شدن و قومیت، ترجمۀ بهزاد برکت، در مجموعه مقالات جهانی­ شدن، گردآورنده: سعیدرضا عاملی و دیگران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد سازمان چاپ و انتشارات.
 

ب) خارجی

 

  1. Barber Barber (2010) "Jihad vs. Mc World" (in the Globalization Reader), ed by: Frank Lechner, London: Black well.
  2. Ufuk Şimşek and İlgaz Selçuk (2007)"Küreselleşme ve Ulusal Kimlik", Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Atatürk universitesi, n: 9(1), P.P:189-199.
  3. Wunderlich. J. Uwe and Warrier Meera (2009) "A dictionary of globalization", publisher: Rutledge.
  4. Yoshino kosaku (1992) "Cultural nationalism in contemporary Japan: a sociological enquiry", Rutledge, New York.
 

ج) سایت­های اینترنتی

  1. پایگاه بین­المللی همکاری­های خبری شیعه؛ شفقنا (2015). 15 هزار نفر در عراق و 76 هزار نفر در سوریه در سال 2014 کشته شدند، قابل دسترسی در آدرس: (httpwww://afghanistan.shafaqna.com/of-the-month/item/46057-15)
  2. فرکانس کانال­های کردی، 2016: (http://www.satage.com/fa/list/KurdishChannels.php).
    1. Alsoudi Abdelmahdi (n.d) "Orta doğu ölkelerin kultur, Ekonomik ve siyasi etkisi", pdf, from: (http:www. //odevportali.com /ara/küreselleşmenin-etkisi)
    2. Hur ayse (2014) "selahaddin eyyubinin cocuklari suriye kurtleri", from: (http://www. Radikal.com).
    3.  Mutlu Can (2007) "Kurds in Cyber space, On Politics, spring", 119-137, from: (http://www.web.uvic.ca/~onpol/spring2007/3-Mutlu.pdf).