دولت شکننده در عراق و امنیت زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مطالعات منطقه‌ای دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختۀ مطالعات منطقه‌ای دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

پس از جنگ سرد و حمله‌های تروریستی یازدهم سپتامبر 2001، اصطلاح «دولت‌های شکننده» اهمیت فزاینده‌ای در مباحث امنیتی پیدا کرد و توجه جامعۀ بین‌الملل به چگونگی رویارویی با چنین دولت‌هایی معطوف شد. این نگرانی از چندین عامل ناشی می‌شد: تأکید بر ساختن صلح و امنیت، گسترش این برداشت که توسعه و امنیت ارتباط متقابل دارند و این اصل که ثبات دولت تأثیر زیادی در توسعه دارد. مفهوم دولت شکننده به دولت‌های ضعیفی اشاره دارد که در مقابل تهدیدهای داخلی و خارجی آسیب‌پذیرند و حکومت‌های آنها از مدیریت امور داخلی و سیاست خارجی ناتوان‌اند. بر این اساس، عراق پس از سال 2003 در گروه دولت‌های شکننده قرار گرفته و در طول این سال‌ها همواره در سطح نامطلوبی از ثبات ارزیابی شده است. این نوشتار با استفاده از شاخص‌های شکنندگی دولت و امنیت انسانی در پی بررسی تأثیر دولت شکنندة عراق در بروز تهدیدهای امنیتی نسبت به زنان این کشور است. نقض امنیت انسانی در عراق پس از سال 2003 بر اثر شکست در روند ملت-دولت‌سازی و ضعف حکومت عراق در حفظ نظم و یکپارچگی اجتماعی به‌وجود آمده است. بر این اساس، پرسش اصلی این است که چگونه امنیت زنان در اثر بحران و شکنندگی دولت عراق با تهدید مواجه شده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. العلی، نادیا (1391). «زنان عراقی و بلای استبداد، جنگ، تحریم و اشغال»، ترجمۀ گلاره خوشگذران، نشریة زن نگار، ش 9، ص 28-16.
  2. الیس، هادی (1386). «خواستۀ کردها برای تشکیل دولت و آیندۀ عراق»، ترجمۀ امیرمحمد حاجی یوسفی و معصومه انتظام، در سامان سیاسی در عراق جدید، وزارت امور خارجه.
  3. پورسعید، فرزاد (1390). «برآورد استراتژیک عراق آینده»، در چشم‌انداز عراق آینده؛ بررسی روندهای داخلی و خارجی، به اهتمام غلامرضا خسروی، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، ص 220- 189.
  4. جعفری‌نیا، عباس (1388). عراق، انتشارات مرکز آموزشی و پژوهشی شهید صیاد شیرازی.
  5. خسروی، غلامرضا (1390). «مؤلفه‌های داخلی پایدار و مؤثر بر سیاست خارجی عراق جدید»، در چشم‌انداز عراق آینده؛ بررسی روندهای داخلی و خارجی،به اهتمام غلامرضا خسروی،پژوهشکدة مطالعات راهبردی، ص 105-71.
  6. داداندیش، پروین (1386). نقش زنان در روند تحولات عراق، در تحولات عراق و چشم‌انداز امنیت منطقه‌ای، مجموعه مقالات کنفرانس بین‌المللی تحولات عراق و چشم‌انداز امنیت منطقه‌ای، تهیه و تنظیم محمود شوری و افسانه احدی، معاونت پژوهش‌های سیاست خارجی.
  7. داویشا، عدید (1386). عراق: موانع، پیشرفت‌ها و چشم‌اندازها، ترجمۀ روح‌الله طالبی آرانی، در سامان سیاسی در عراق جدید، وزارت امور خارجه، ص 306-277.
  8. زنگنه، حیفا (1394). شهر زنان بیوه، ترجمۀ لیلی فرهادپور، تهران: نشر ثالث.
  9. سریع‌القلم، محمود (1374). «تبیین مبانی سیاست خارجی عراق»، فصلنامۀ مطالعات خاورمیانه، سال دوم، ش 2، ص 393-383.
  10. کولایی، الهه و حافظیان، محمدحسین (1385). نقش زنان در توسعۀ کشورهای اسلامی، تهران: مؤسسۀ انتشارات دانشگاه تهران.
  11. مرتوس، جولی (1383). زن، جنگ، بحران، ترجمۀ نجله خندق، تهران: نشر قصه.
  12. یزدان‌فام، محمود (1390). دولت‌های شکننده و امنیت انسانی، تهران، نشر پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.

ب) کردی

  1. سه لیم، سه‌وسه‌ن (اکتبر 2009). حکومه تی هه ری‌ام و ره وشی ژنانی کوردستان، سه رنجیکی خیرا له ڕاپورتی هه ری‌ام بو به دواداچوونی توندونیژی له دژی ژنان، ئاویزه، ژماره 16، وه‌ر گیراو له:

(www.kmewo.com. Accessed on Aug 12, 2015)

  1. عه‌بدولا، فه‌وزیه (2015). هوکاره کانی دیارده‌ی خوسوتاندن لای ئافره‌تان، کومه‌لگای کوردی به نموونه، شیکار، ژماره 8، ص 246-236.

ج) لاتین

1. Ahram, Ariel (2015), “War-Making, State- Making, and None-State Power in Iraq”, Yale Program on Governance and Local Development Working Paper, No. 1.

 

2.Blanchard, C. M. (2008),” Iraq: Regional Perspectives and US Policy”, Congressional Research Service, Washington DC.

3.Brauch, Hans Gunter (2005), Threats, Challenges, Vulnerabilities and Risks in Environmental and Human Security, Germany: United Nations University Press.

4.Cordesman, A.H.& Khazai, S. (2014), “Iraq in Crisis”, A Report of the CSIS Burke Chair in Strategy, Center for Strategic and International Studies.

5.Cordesman, Anthony H. (2015), Iraqi Stability and the “ISIS War”, Center for Strategic and International Studies (CSIS), August 12.

6.Fattah, Hala, with Caso, Frank, (2009), A Brief History of Iraq, Facts On File, Inc.

7.Fragil States Index (2015), Found for Peac (FFP), at:

Foundforpeac.org/library/fragilstatesindex-2015.pdf. (Accessed on 7 December 2015).

8.Fragile States (2013), Resource Flows and Trend in a Shifting World, DAC International Network on Conflict and Fragility, at: www.oecd.org/dac/conflictandfragility/docs/FragileStates2013.pdf. .(Accessed on 10 December 2015).

9. Human Development Report (2013), “United Nations Development Program.At:

 (http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/14/hdr2013_en_complete.pdf,143 -155. .(Accessed on 12 November 2015).

10. Human Rights Watch (2013) World Report 2013: Events of 2012, Human Rights Watch, New York.

11. Hunt, C. (2005), The History of Iraq, Greenwood Publishing Group.

12. Iraqi Body Count (2014), Total Violent Deaths Including Combatants 2003–2013, Available at:

https://www.iraqbodycount.org/analysis/reference/announcements/5/.(Accessed on 10 September 2015).

13. Iraqi Body Count (8 May 2014), “Documented Civilian Deaths from Violence Database,” at

http://www.iraqbodycount.org/database/..(Accessed on 7 December 2015).

14. Blanchard, C. M., Humud, C. E., Katzman, K., & Weed, M. C. (2015, June), The Islamic State Crisis and US Policy, Library of Congress Washington DC Congressional Research Service.

15.Kreutz, J. (2005), The Nexus of Democracy, Conflict and the Targeting of Civilians, 1989-2005, States in Armed Conflict, 173-91.

16. Lattimer, M. (2007). Freedom Lost, The Guardian, December, 13.

17.McKay, S. (2004), Women, Human Security, and Peace-Building: A Feminist Analysis, Institute for Peace Science, Hiroshima University-IPSHU. English Research Report “Conflict and Human Security. A Search for New Approaches of Peace Building, 19.

18.McNutt, Debra (2007), “Military Prostitution and the Iraq Occupation”. at:

http: //www. counterpunch.org/mcnutt07112007. Html. (Accessed on 11 July 2015).

19.Minority Rights Group International (MRG) (2012), State of the World`s Minorities and Indigenous Peoples, MRG, London.

20.Nuruzzaman, M. (2008). ‘Failed and Fragile States’ in International Relations: Revisiting Issues and Rethinking Options. ACSP-CPSA, Vancouver.

21. OECD (2015), “The Changing Face of Fragility and its Implications Post-2015”, in: States of Fragility: Meeting Post-2015 Ambitions, OECD Publishing, Paris. DOI:

http://dx.doi.org/10.1787/9789264227699-6-en. (Accessed on 7 December 2015).

22. The World Bank (2015), Worldwide Governance Indicators, “Country Data Reports, At:

http://info.worldbank.org/governance/wgi/index.aspx#country Reports.(Accessed on 7 December 2015).

23.Transparency International (2013), “Corruption by Country: Iraq.

24. UNDP (2014), “Womens Economic Empowerment: Integrating Women into the Iraqi Economy”, UNDP Iraq, Baghdad.

25. UNICEF Country Statistics (2013), at:

http://www.unicef.org/infobycountry/ Iraq_statistics.html,( Accessed on 14 April 2014).

26. US Census Bureau (2014), Accessed February 17. Available at:

27. Zangana, Haifa (2014), “Us War Crimes: The Continuing Deterioration of Women`s Rights in Iraq”, Global Research, February 02, at: globalresearch.ca.(Accessed on 17 Seeptember 2015)