خوانش انتقادی نظریۀ عدالت مایکل والزر در پرتو تفسیر متن-زمینه محور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق و علوم سیاسی، پردیس علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه یزد

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه یزد

چکیده

     عدالت به‌عنوان یکی از نیازهای جامعۀ بشری، در عرصۀ فلسفۀ سیاسی همیشه مورد مداقه بوده است؛ در اواخر قرن بیستم مایکل والزر در مقابل کتاب نظریههای عدالت جان رالز، کتاب قلمروهای عدالت را به نگارش درآورد. وی با رویکرد زمینه‌محورانۀ خود، تفسیری نسبی‌گرا و کثرت‌گرا از عدالت توزیعی به‌دست می­دهد که نحوۀ توزیع مواهب اجتماعی در آن براساس فهم مشترک اعضای جوامع سامان می‌یابد. والزر عدالت توزیعی خود را بر پایۀ دو اصل  1. برابری ساده و 2. برابری پیچیده صورت‌بندی می‌کند؛ چه اینکه از منظر والزر هنجارهای اخلاقی (فربه و نحیف) شالودۀ اصول عدالت وی را پی‌ریزی می‌کنند. مقالۀ حاضر می‌کوشد تا ضمن بهره از سنت فکری جامعه­گرایانه به‌عنوان چارچوب نظری، به خوانش انتقادی نظریۀ عدالت والزر، بپردازد. جامعه­گرایی سنتی فکری است که با چاشنی انتقاد از اصول لیبرالیسم به بازسازی آن می‌اندیشد. به‌نظر می‌رسد مهم‌ترین نقطۀ قوت نظریۀ عدالت والزر رد جهانشمول‌گرایی حاکم بر نظریۀ عدالت لیبرالی و مهم‌ترین ضعف آن نیز تکیه بر هنجارهای اخلاقی فربه‌ای است که نمی‌تواند تعارضات اخلاقی میان جوامع را حل کند. این مهم زمینۀ نسبی‌گرایی رادیکال در تعریف عدالت را در پی دارد.                                                                                              

کلیدواژه‌ها


. آربلاستر، آنتونی (1377). لیبرالیسم غرب ظهور و سقوط، ترجمۀ عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
۲. تامپسون، سیمون (1376). «پساتجددگرایی، بنیان‌گرایی، زمینه­گرایی»، ترجمۀ علیرضا بهشتی، نشریۀ میانرشته­ای مدرس علوم انسانی، ش4، ص 111-91.
۳. توانا، محمدعلی(1389). «نظریۀ عدالت سیاسی راولز راه‌حلی برای معمای دووجهی آزادی و برابری»، فصلنامۀ پژوهش سیاست نظری، ش هشتم، صص 126-99.
۴. جمالی، رضا (1392). «چالش با لیبرالیسم»، درجشده در روزنامۀ ایران، پایگاه خبری ویسنا.
۵. حسینی بهشتی، علیرضا (1392). درسگفتارهای عدالت اجتماعی در جوامع چندفرهنگی ـ تعدد­گرایی در عدالت اجتماعی مایکل والزر و قلمروهای عدالت، مؤسسۀ مطالعات دین و اقتصاد.
۶. دیواین، فیونا (1378). «تحلیل کیفی»، در دیوید مارش و جری استوکر، روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمۀ امیرمحمدحاجی یوسفی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
۷. سعید، بابی (1379). هراس بنیادین: اروپامداری و ظهر اسلامگرایی، ترجمۀ غلامرضا جمشیدی‌ها و موسی عنبری، تهران: مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
۸. شاپیرو، جان سالوین (1380). لیبرالیسم معنا و تاریخ آن، ترجمۀ محمد سعید حنایی کاشانی، تهران: نشر مرکز.
۹. کیمیلیکا، ویل (1379). «جماعت­گرایی»، ترجمۀ فرهاد مشتاق صفت، فصلنامۀ فلسفه و کلام قبسات، ش 6و5، ص 139-112.
۱۰. کینگ ول، مارک در اپریل، استوکس جفری (1386). دمکراسی لیبرال و منتقدان آن، ترجمۀ حمیدرضا رحمانی‌زاده دهکردی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
۱۱. مالهال، استفان و ادام، سوئیفت (1385). جامعه­گرایان و نقد لیبرالیسم گزیدۀ اندیشه­های سندل ـ مک اینتایر ـ والزر و تیلور، به اهتمام جمعی از مترجمان، تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
۱۲. واعظی، احمد (1388). نقد و بررسی نظریه­های عدالت، قم: مؤسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره).
۱۳. والزر، مایکل (1389الف ). حوزه­های عدالت در دفاع از کثرت­گرایی و برابری، ترجمۀ صالح نجفی، تهران: نشر ثالث.
۱۴. ----------(1389ب). فربه و نحیف خاستگاه هنجارهای اخلاقی، ترجمۀ سید صادق حقیقت و مرتضی بحرانی، تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
 
 
15. Barry, Brain(1995), spherical justice and global injustice in pluralism justice and Equality, oxford university press.
16. Bellamy,Richard(1998),"justice in the community walzer on pluralism eguality and democracy", in procedings social justice from hum to Walzer Edition by Divid Boucher and paul Kelly,London and new yourk press.
17. Coetzee,Pieter(1999),Complex eguality- some notes on redistribution South Africa, Department of philosophy unisa.
18. Mayer,Robert(2001), "Michael Walzer industrial Democracy and complex Equality", political theory, vol 29.
19. Miller,David(1995), Michael Walzer: pluralism justice and Equality,Oxford University press.
  20. TrappenBurg,Margo(2000)," in defence of pluralism Two reading: of walzer is spheres of justice", the journal of political philosophy,volume 8, number 3,pp343-362.
21. Tutui, viorel(2011), Between the sphers of justice and the right citizenship the limit of the communitarian theory of michael walzer,cuza university of Iasi.
22. Walzer,Michael(1983),spheres of justice A Defense of pluralism and eguality,new yourkuniversity press.
23. Etzioni,amitia,Christensen,Karen,levinson,david(2003),"communitarianism encyclopedia of community", form the village to the virtual world,vol 1,sage publications
24. Walzer,Michael(1985), interpretation and social criticism , Harvard university press.