سرشت انسان و چرایی جنگ در مکتب امام خمینی (ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

مروری بر همۀ مکاتب امنیتی و نیز نظریات جریان اصلی در روابط بین‌الملل به‌وضوح مؤید آن است که شالودۀ تمامی آنها بر درکی فلسفی از سرشت انسان بنا شده و سپس در مقام مفروض برای نظریات معطوف تجلی یافته است. در مکتب امام خمینی (ره) با تعریفی بدیل از سرشت انسان، علت اصلی جنگ در سطح انسان‌شناسی،کشش و میل سیری‌ناپذیر هر یک از دو جنود خیر و شر در به انقیاد کشاندن و سلطه بر دیگری تبیین می‌شود که پیروزی جنود رحمانی بر جنود شیطانی، انسان را به امنیت حقیقی که کمال و سعادت است و تفوق جنود شر و شیطانی بر جنود خیر و رحمانی، انسان را به شقاوت که اوج ناامنی است، می‌رساند. در این مکتب، با وجود تأکید بر صلح عادلانه و نفی هر گونه میل به جنگ و سلطه‌گری، با فرض وجود تقابل و تعارضِ ذاتی میان حق و باطل، بر اصالت جهاد و آمادگی همیشگی برای آن تصریح می‌شود. علل و ضرورت‌های جنگ از منظر امام خمینی (ره) و چگونگی رابطۀ میان جنگ و صلح در نگاه ایشان، مهم‌ترین سؤالاتی است که در قالب فلسفۀ جنگ در مکتب امام خمینی (ره) با روش اسنادی و توصیف و تحلیل کیفی، واکاوی شده است.

کلیدواژه‌ها


  1. افتخاری، اصغر (1383). «نشانه‌های ساختاری امنیت اسلامی، مطالعۀ موردی حکومت نبوی»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، سال هفتم، ش چهارم، ش 26.
  2. خسروی، علیرضا (1391). مکتب امنیتی امام خمینی؛ مبادی و مبانی فرانظری و نظری امنیت در گفتمان انقلاب اسلامی، تهران: ابرار معاصر تهران.
  3. خمینی، روح‌الله (1372). آداب الصلوه، چ سوم، تهران: مؤسسۀ نشر آثار امام خمینی (ره).
  4. ---------- (1386). شرح چهل حدیث، چ چهلم، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار حضرت امام (ره).
  5. ---------- (1388). شرح حدیث جنود عقل و جهل، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار حضرت امام(ره)، چ سیزدهم
  6. -----------، صحیفه امام خمینی، ج21-1، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار حضرت امام (ره).
  7.  روسو، ژان ژاک (1379). قرارداد اجتماعى، ترجمۀ مرتضى کلانتریان، تهران: آگاه.
  8. ستوده، محمد (1382 ). «ماهیت انسان و روابط بین‌الملل» قم:  فصلنامۀ علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، ش ۲۲ . 
  9. عسکرخانی، ابومحمد (1383). رژیم‌های بین‌المللی، تهران: ابرار معاصر.
  10. فوزی،یحیی (1379). «امام خمینی و هویت ملی در ایران»، فصلنامۀ مطالعات ملی، سال اول، ش 4.
  11. کانت، ایمانوئل (1380). صلح پایدار، ترجمۀ محمد صبورى، تهران: نشربۀ باوران.
  12. ---------- (1369). بنیاد مابعد الطبیعه اخلاق، ترجمۀ حمید عنایت و على قیصرى، تهران: خوارزمى.
  13. لاک،جان (1387). رساله‌ای در باب حکومت، ترجمۀ حمید عضدانلو، تهران: نشر نی.
  14. مورگنتا، هانس جی (1374). سیاست میان ملت‌ها، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی
  15.  ماکیاولى، نیکولو (1377)، گفتارها، ترجمۀ محمدحسن لطفى، تهران: خوارزمى.
  16. ------------ (1375). شهریار، ترجمۀ داریوش آشورى، تهران: نشر مرکز.
  17.  نصری، قدیر (1382). «جایگاه و مفهوم روش در مکتب واقعگرایی»، تهران: فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال ششم، ش چهارم، شمارۀ مسلسل 22.
  18. هابز، توماس (1380). لویاتان، ترجمۀ حسین بشیریه، تهران: نشر نى.
 

  1. Lewontin, RC (1991) Biology as Ideology: The Doctrine of DNA, NY: Harper
  1. Dawkins,Richard(1976).the selfish Gene.oxford university press.
  2.  Little,Richard(2004).Series editors preface.in Guzzini and Jung, contemporary security analysis and Copenhagen peace research,London
  3. Schweller,Randall L and David Priess(1977)..ATale of Two Realisma: Expanding the Institutions Debate,Mershon International Studies Review, Vol .41,No.1
  4.  Waltz.K(1979), Theory of international Politics,New york:Random House
  5.  waltz,K(1964).Man,the state, and war.new York: Columbia university press
  6. Wright, Quincy(1965). A Study of War. Second Edition, Chicago: The University of Chicago Press
  7. Moseley,alexander(2003),A Philosophy of War,us,Algora Publishin
  8. Galtung,John(1988).what is meant by peace and security?some option for 1990’in john galtung: trans armament and cold war(Copenhagen)vol.6