تحلیلی استعاره‌ای از ساخت ایران در روزنامه‌های مهم ایالات متحده (2013-2001)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

 ایران از راه­های مختلف به­ویژه از طریق متون رسانه­ای، به‌عنوان "دیگری دشمن"در ایالات متحده برساخته شده که این امر از نظر برداشت از ایران در سطوح و عرصه­های مختلف و نوع برخورد با آن واجد مدلولات و تبعات مهمی بوده است. سؤالی که این مقاله درصدد پرداختن به آن است، چگونگی ساخت ایران بر مبنای استعاره‌سازی است (انتقال جنبه­هایی از یک قلمرو به قلمرو دیگر به‌­نحوی که از قلمرو دوم به‌گونه­ای سخن گفته میشود که گویی قلمرو مبدأ است). استدلال اصلی مقاله این است که کاربرد انواع خاصی از استعاره­های دربارۀ ایران از یک سو، و پیوندیابی­های گفتمانی صورت‌گرفته از سوی دیگر، به ساخت ایران به‌عنوان یک "دشمن" در رسانه­های ایالات متحده منجر شده است. در این مقاله با تکیه بر شاخۀ خاص از نظریه و روش تحلیل گفتمان، یعنی تحلیل استعاره­ای، نقش محوری استعاره­ها در برساختن ایران به‌عنوان "دیگری دشمن"در گفتمان مطبوعاتی ایالات متحده با تکیه بر متون خبری سه روزنامۀ مهم این کشور (نیویورک تایمز، واشینگتن پست و وال استریت ژورنال) در یک دورۀ حدوداً دوازده‌ساله (از یازده ­سپتامبر 2001 تا سال 2013) بررسی شده و شواهد و داده­هایی برای نشان دادن چگونگی استفاده از استعاره­های مفهومی اصلی برای ایجاد و خلق روایتی از ایران به‌عنوان دشمن و نیز چگونگی تداخل گفتمانی و شباهت میان ساخت معنایی در هر سه روزنامه ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
بهرامی­پور، فاطمه (1392)، برساخته شدن ایران به‌عنوان دیگری دشمن در گفتمان رسانه­ای ایالات متحده آمریکا (پایان­نامۀ کارشناسی‌ارشد روابط بین­الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران).
بیل، جیمز (1381)، شیر و عقاب، ترجمۀ محمود طلوعی، تهران: جامعه­داران.
پوراحمدی، حسین (1388)، «تأثیر اهداف راهبردی آمریکا در خاورمیانه بر منافع ج.ا.ا.»، فصلنامۀ بین‌المللی روابط خارجی2،1،  ص 88- 57.
جیوگلو، ازراساندیک (1390)، "جنگ‌افزار استعاره‌ای بیشتر در خلیج [فارس]: چارچوب شرق­شناسانه در پوشش­های خبری، "در استعاره و مجاز با رویکردی شناختی، گردآوری آنتونیو بارسلونا، ترجمۀ فرزان سجودی، تهران: نقش جهان.
­ردی، مایکل (1390)، "استعارۀ مجرا،" در استعاره: مبنای تفکر و ابزار زیبایی‌آفرینی، به کوشش فرهاد ساسانی، ترجمۀ فرزان سجودی، تهران: سورۀ مهر.
رمضانی، روح‌الله (1380)، چارچوبی تحلیلی برای بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
علی­بابایی، غلامرضا (1391)، فرهنگ سیاسی آرش، تهران: آشتیان.
قربانی، ارسلان (1390)، «زبان استعاره در گفتمان سیاست بین­الملل»، فصلنامۀ پژوهش­های روابط بین­الملل 2، 1، ص 32- 9.
گلفام، ارسلان؛ یوسفی­راد، فاطمه (1381)، «زبان­شناسی شناختی و استعاره»، تازه­های علوم اجتماعی 4، 3، ص 6- 1.
مهدی­زاده، محمد (1389)، نظریه­هایرسانه: اندیشه­هایرایجودیدگاه­هایانتقادی. تهران: انتشارات آگاه.
میلیکن، جنیفر (1385)، «مطالعۀ گفتمان در روابط بین­الملل: نقد پژوهش و روش»، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، پژوهش حقوق و سیاست، 21، ص 253-209.
هاشمی، زهره (1389)، «نظریۀ استعارۀ مفهومی از دیدگاه لاکاف و جانسون»، فصلنامۀ ادب­پژوهی، 12، ص 140- 119.
هاوکس، ترنس (1386)، استعاره، ترجمۀ فرزانه طاهری، تهران: نشر مرکز.
یورگنسن، ماریان و لوئیز فیبیپس (1389)، نظریهوروشدرتحلیلگفتمان، ترجمۀ هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
ب) انگلیسی
Cameron, Lynne; Maslen, Robert; Todd, Zazie; Maule, John; Stratton, Peter‌; Stanley, Neil (2009), “The Discourse Dynamics Approach to Metaphor and Metaphor- Led Discourse Analysis”. Metaphor and Symbol 24, 2,pp 63- 89.
Cannistraro, P. V. (1982), Historical Dictionary of Fascist Italy, Westport, CT: Greenwood Press.
Davidson, Paul (2013), “The Role of ‘Social Exclusion’ and other Metaphors in Contemporary British Social Policy: a Cognitive Critical Approach”, International Relations and Development,16, pp 206- 226.
Doty, Roxanne (1993), “Foreign Policy as Social Construction: A Post-Positivist Analysis of US Counterinsurgency Policy in the Philippines”, International Studies Quarterly 37(3).pp 297–320.
Heradstveit, Daniel ; G. Matthew Bonham (2007), “What the Axis of Evil Metaphor did to Iran.” Middle East Journal 61, 3, pp 421- 439.
Hulsse, Rainer and Alexander Spencer (2008), “The Metaphor of Terror: Terrorism and the Constructivist Turn”. Security Dialogue 6, 32,pp 571- 592.
Johnson, Mark (1987), The Body in the Mind: The Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason, Chicago: University of Chicago Press.
Joshi, Shashank and Hugh Chalmers (2013), “Iran: Red Lines and Grey Areas”, Royal United Services Institute,pp 1-17.
Knoller, Mark (2012), “Obama attacks Romney with extended football metaphor,” Available at: http://www.cbsnews.com/8301-503544_162-57505265-503544/obama-attacks-romney-with-extended-football-metaphor/ (Last Access: 10 November 2013).
Koller, Veronika (2005), “Critical Discourse Analysis and Social Cognition: Evidence from Business Media Discourse”, Discourse and Society 16, 2,pp 199- 224.
Laclua, Ernesto and Chantal Mouffe (1985), Hegemony and Socialist Strategy, London: Verso.
Lakoff, George (1991), “Metaphor and War: The Metaphor System Used to Justify War in the Gulf (Part 1 of 2)”, Available at: http://www2.iath.virginia.edu/sixties/HTML_docs/Texts/Scholarly/Lakoff_Gulf_Metaphor_1.html (Last access: 10 November 2013).
Lakoff, George (1993), “The Contemprory Theory of Metaphor”, in Andrew Ortony (ed.) Metaphor and Thought, Cambridge: Cambridge University Press.
Lakoff, George and Mark Johnson (1980), Metaphors We Live By, Chicago: University of Chicago Press.
Metaphors in American Politics,” Available at: http://www.political metaphors.com/2013/01/08/a-few-football-metaphors/ (Last access: 10 November 2013).
Picco, Giandomerico (2002), “The U.S. and Iran”, Available at: http://www.washington post.com/wp-srv/liveonline/o2/world/world_picco0211.htm(Last access: 10 November 2013).
Smith, Roff (2013), “Red Line,” Available at: http://news.national geographic.com /news/2013/09/130904-red-line-syria-obama-chemical-weapons-sarin-gas/ (Last access: 10 November 2013).
Spencer, Alexander (2012), “The Social Construction of Terrorism: Media, Metaphors and Palicy Implication”, Journal of International Relation and Development 15, pp 343- 419.
Taiwo, Rotimi (2010), “Metaphors in Nigerian Political Discourse Journal of the Faculty of Arts 3, 1 ,pp 219- 235.
Torfing, Jacob (1999), New Theories of Discourse: Laclau, Mouffe, and Zizek. Oxford: Blackwell.
Woolsey, L. H. (1942), “War between the United States and Axis Powers”, American Journal of International Law 36, 1,pp 77-83.