نظریۀ سیاسی و استلزامات ماهیت بشر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

ماهیت بشر، به‌منزلۀ بنیادی‌ترین موضوعات در عرصۀ دانش سیاسی، برای نظریۀ سیاسی دلالت‌های بسیار بااهمیتی دارد. این دلالت‌ها، به‌گونه‌ای است که به‌واسطۀ آنها امکان فهم نظریۀ سیاسی و دلایل تفاوت در نظریات سیاسی فراهم می‌شود. اندیشمندان سیاسی معمولاً، مشروعیت دیدگاه خویش دربارۀ سیاست و حکومت را بر تبیین و برداشت خاصی از ماهیت انسان‌ بنا می‌نهند. اینکه نظریۀ سیاسی موجد چه نوعی از دولت به لحاظ وسعت سرزمینی باشد، مبتنی بر برداشت آن نظریۀ سیاسی از انسان است. مقالۀ حاضر به بررسی استلزامات چیستی انسان برای نظریه‌پردازی سیاسی می‌پردازد. براساس نتایج پژوهش حاضر، ماهیت بشر از طریق چند عرصۀ مهم، برای نظریه‌پردازی سیاسی نقش تعیین‌کنندگی و تقویم‌بخشی دارد. از جمله می‌توان به تعیین غایات دولت، تعیین شکل حکومت، اعتقاد یا عدم اعتقاد به آزادی‌های سیاسی و اجتماعی، اعتقاد یا عدم اعتقاد به اصل برابری سیاسی، فردگرا یا جمع‌گرا بودن نظریۀ سیاسی و همچنین محافظه‌کارانه بودن یا انقلابی بودن نظریۀ سیاسی اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


الف( فارسی

1. ارسطو (1371)، سیاست، ترجمۀ حمید عنایت، تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چ سوم.                           

2. جونز، ویلیام تامس (1383)، خداوندان اندیشۀ سیاسی، ج 2، ترجمۀ جواد شیخ‌الاسلامی، ویرایش دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چ چهارم.

3. زیباکلام، سعید (1381)، «پیوند نامبارک پوزیتیویسم و اندیشه‌های سیاسی»، فصلنامۀ پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه، سال هشتم. ش 30.

4. ساباین، جرج (بی‌تا)، تاریخ نظریات سیاسی، ج 2، ترجمۀ بهاءالدین پازارگاد، تهران: امیرکبیر.    

5. عنایت، حمید (1377)، بنیاد فلسفۀ سیاسی در غرب، تهران: انتشارات زمستان، چ چهارم.                                                

6. فارابی، ابونصر محمد (1371)، سیاست مدینه، ترجمه و تحشیه: سید جعفر سجادی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ دوم.

7. گری، جان (1384)، لیبرالیسم، ترجمۀ سید علیرضا حسینی بهشتی، تهران: نشر بقعه.

8. لوین، اندرو (1380)، طرح و نقد لیبرال دموکراسی، ترجمه و تحشیه انتقادی: سعید زیباکلام، تهران: سمت، چ اول.

9. وینسنت، اندرو (1371)، نظریه‌های دولت، ترجمۀ حسین بشیریه، تهران: نشر نی.

 

ب) خارجی

 

10. Berry, Christopher (1986), Human nature, London: Macmillan.

11. Plant, Raymond (1999), Modern political Thought, Oxford: Basil Blakwell.

12. Rawls, John (2007), Lecture on the History of Political Philosophy, Editerd by Samuel Richard  Freeman, Harvard Univercity Press.

13. Strauss, Leo (1988), What is political philosophy? And other Studies, Chicago: The   university of Chicago press.                                                                                                                                                

14. Trigg, Roger (1999), Ideas of Human  nature: An Historical Introduction, Oxford: black well. Second Edition.                                                                                                                                    

15. White, Michael J.(2003), Political  philosophy: An Historical Introduction, Oxford: One world Publications.

16. Wilson, Francis G (1946), “Human Nature and politics”, The Journal of polices .vole &.No:4.