هنر و سیاست؛ زمینه‌های تعامل و تقابل سیاست و هنر در پست‌مدرنیسم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران

2 دانش‌آموختۀ دکتری گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

پست‌مدرنیسم با مطرح شدن در چند دهۀ گذشته، مباحث و پرسش‌های گستردۀ فلسفی، ایدئولوژیک و زیبایی‌شناختی بسیاری را گسترش داد. یکی از این پرسش‌های جدی که نظر بسیاری از متفکران علوم اجتماعی و نظریۀ سیاسی را به خود معطوف کرده، نسبت میان پست‌مدرنیسم به‌مثابۀ یک مکتب هنری و زیبایی‌شناختی است که بعد از مدرنیسم سر برآورده و امر سیاسی است. مقالۀ حاضر با ابتنا به دیدگاه‌های متفکران برجستۀ پست‌مدرن در پی بررسی این پرسش است که آیا برخلاف نظر کانت که از استقلال و غیرهدفمند بودن هنر سخن گفته بود، در موقعیت کنونی می‌توان از زیبایی‌شناسی سیاسی و امکان سیاسی شدن هنر سخن گفت؟ به‌منظور پاسخ به این پرسش نویسندگان مقالۀ حاضر برای اثبات دعوی خود از سیاسی شدن هنر و الگوی زیبایی‌شناسی سیاسی پست‌مدرنیستی، چند مفهوم را به بررسی و نقد می‌گذارند. این مقوله‌ها عبارت‌اند از: مصرف‌زدگی در سرمایه‌داری متأخر، نقد سیاست اقلیت و زیبایی‌شناسی سیاسی در سخن پسااستعماری. مقالۀ حاضر به روش توصیفی تحلیلی به نگارش درآمده و از چارچوب نظریۀ انتقادی متفکرانی چون لئوتار، فردیک جیمسون و میشل فوکو بهره برده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. احمدی، بابک (1378)، حقیقت و زیبایی، تهران: نشر مرکز.

۲. اسمیت، ادوارد (1380)، آخرین جنبش‌های هنری قرن بیستم، ترجمۀ علی‌رضا سمیع آذر، تهران: چاپ و نشر نظر.

۳. اسمارت، باری (1383)، شرایط مدرن، مناقشه‌های پست‌مدرن، ترجمۀ حسن چاووشیان، تهران: اختران.

۴. باتلر، کریستوفر (1389)، درآمدی کوتاه بر پسامدرنیسم، ترجمۀ محمد عظیمی، تهران: نشر علم.

۵. برانیگان، آگوستین (1379)،"پست‌مدرنیسم"، در پست‌مدرنیته و پست‌مدرنیسم، گردآوری و ترجمۀ حسینعلی نوذری، تهران: نقش جهان، 373-347.

۶. برتنس،‌ هانس (1387)، مبانی نظریۀ ادبی، ترجمۀ محمدرضا ابوالقاسمی، تهران: ماهی.

۷. بازرگانی، بهمن (1380)، ماتریس زیبایی، تهران: نشر اختران.

۸. پری، بنیتا و دیگران (1388)، «نهادینه شدن مطالعات پسااستعماری»، در دربارۀ مطالعات فرهنگی، ویراسته استوارت ‌هال و آنجلا مک رابی، ترجمۀ جمال محمدی و دیگران، تهران: چشمه.

۹. رشیدیان، عبدالکریم (1381)، "درآمد"، از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم، ویراستۀ لارنس کهون، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر نی.

۱۰. رشیدیان، عبدالکریم (1393)، فرهنگ پست‌مدرنیسم، ترجمه و تألیف، تهران: نشر نی.

۱۱. سلدون، رامان (1377)، راهنمای نظریۀ ادبی معاصر، ترجمۀ عباس مخبر، تهران: طرح نو.

۱۲. شپرد، آن (1377)، مبانی فلسفۀ هنر، ترجمۀ علی رامین، تهران: علمی و فرهنگی.

۱۳. ضیمران، محمد (1377)، هنر و زیبایی، تهران: نشر کانون.

۱۴. ـــــــــــــــ (1389)، فلسفۀ میان حال و آینده، تهران: نشر پایان.

۱۵. صحاف‌زاده، علیرضا (1388)، هنر هویت و سیاست بازنمایی، تهران: نشر بیدگل.

۱۶. گیبنز، آر؛ ریمر، بو (1382)، سیاست پست‌مدرنیته، ترجمۀ منصور انصاری، تهران: گام نو.

۱۷. مالپاس، سایمون (1388الف)، پسامدرن، ترجمۀ بهرام بهین، تهران: ققنوس.

۱۸. ----------- (1388ب)، ژان فرانسوا لیوتار، ترجمۀ بهرنگ‌پور حسن، تهران: مرکز.

۱۹. متس، جسی، لاج، دیوید و دیگران (1386)، نظریۀ رمان، ترجمۀ حسین پاینده، تهران: نیلوفر.

۲۰. وارد، گلن (1384)، پست‌مدرنیسم، ترجمۀ علی مرشدی زاد، تهرانک قصیده سرا.

۲۱.‌هاثورن، جرمی (1379)، "پست مدرنیسم چیست؟"، در پست‌مدرنیته و پست‌مدرنیسم، گزیده و ترجمۀ حسینعلی نوذری، تهران: نقش جهان.

۲۲. هرینگتون، آستین (1390)، «ارزش زیباشناختی و ارزش سیاسی»، در نظریه‌های فلسفی هنر، ترجمه و نگارش علی رامین، تهران: نشر نی.

اسامی برخی مؤلفان در منابع به اختصار ذکر شده، لطفا جهت یکدستی با سایر منابع، به صورت کامل ذکر شود

 

ب) خارجی

23. Bacola,Sandro(1999), The Art of Modernism, London: Prestol.

24. Bloch, Ernest and Lukacs, George(1977), Aesthetics and Politics, London: NLB.

25. Cazeaux, Clive (2000), The Continental Aesthetics Reader, London: Routledge.

26. Conrad, Peter (1999), Modern Place, Modern Time, London: Thames and Hudson.

27. Craig, Edward (1998), Routledge Encyclopedia of Philosophy, London: Routledge, Vol:7

28. Featherstone, Mike (1995), Undoing Culture, London: SAGE.

29. Levinson, David and Ember, Melvin , (1996), Encyclopedia of Cultural Anthropology, New York: Henry and Holt Company.

30. Habermas, Jurgen (1994), The Philosophical Discourse of Modernity, trans. Frederick Lawrence, Massachusetts: ). MIT Press.

31. Proudfoot, Mike (1989), Aesthetics in Routledge Encyclopedia of Philosophy, London: Routledge.

32. Taylor, C. (1995), Philosophical Arguments, Cambridge MA: Harvard University Press.

33. Young, I. M. (1987), 'Impartiality and the civis republic', in S. Benhabib and D. Cornell (eds) Feminism as Critique, Cambridge: Polity Press.