جامعۀ شبکه ‏ای و تروریسم مجازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام‏ نور، ایران

چکیده

فناوری‏ها، بنیان سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... جوامع مدرن معاصر را تکوین داده، و به لحاظ تاریخی، در چند دهۀ اخیر، به تأسیس جامعۀ شبکه‏ای (اطلاعاتی، ارتباطاتی، مجازی، دیجیتالی، رسانه‏ای و ...) منجر شده است. ظهور این فناوری‏ها و بروز تحولات بنیانی در جوامع معاصر از طریق این فناوری‏ها، با هدف ساماندهی زندگی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... بشر بوده است. اما به همان اندازه که این فناوری‏ها به ساماندهی زندگی مردمان و رفاه آنان منجر شده، به همان اندازه هم، زمینۀ بروز پدیده‌های خشونت‏بار تروریستی (از جمله در وجه مجازی زندگی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ...) شده است. این مقاله، درصدد است تا توضیح دهد که جامعۀ شبکه‏ای موجود، که در آن، مرکز ثقل قدرت، بر مَحمِل جنبش‏های سیاسی -اجتماعی استوار است، مورد تهدید تروریسم مجازی است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

 

  1. . بشیریه، حسین (1380). جامعهشناسی سیاسی؛ نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.

 

  1.  پیتر، فلِمینگ؛ اِستول، مایکل (1384). سایبر تروریسم؛ پندارها و واقعیها، ترجمۀ اسماعیل بقایی هامانه، عباس باقرپور اردکانی، در: علیرضا، طیّب، تروریسم؛ تاریخ، جامعهشناسی، گفتمان، حقوق، تهران: نشر نی.

3. تروریسم رسانهای؛ بازیچه قراردادن رسانه برای ایجاد جنگ روانی (1386). ادارۀ کل آموزش و پژوهش معاونت سیاسی صداوسیما، روزنامۀ جام جم، یکشنبه 29، مهر، ش 2125.

4. دریدا، ژاک (1384). «فلسفه در زمانۀ ترور و تفکر؛ یازده سپتامبر و تروریسم جهانی (گفتوگوی جیووانا بورادوری با یورگن هابرماس و ژاک دریدا دربارة ترور و تفکر)»، ترجمۀ امیرهوشنگ افتخاری‏راد، در: جهان جدید؛ سیاست و اندیشه پس از یازده سپتامبر،خردنامۀ دیپلماتیک؛ ضمیمۀ روزنامۀ همشهری، شهریور، ص6-3.

5. رایش، والتر (1381). ریشههای تروریسم، ترجمۀ سید حسین محمدی‏نجم، انتشارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دانشکدۀ فرماندهی و ستاد.

6. سردارنیا، خلیل‏الله (1386). «آثار سیاسی فناوری‏های تازة ارتباطی-اطلاعاتی»، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، سال 22، ش پنجم و ششم (246-245)، بهمن و اسفند، ص104.

7. سعیدی، رحمان؛ کیا، علی‏اصغر (1385). نقش جهانی‏شدن و رسانهها در هویت فرهنگی، تهران: خجسته.

8. سلیمانی، رضا (1386). «آشفتگی معنایی تروریسم در گفتمان علمی و سیاسی»، راهبرد؛ نشریۀ مرکز تحقیقات استراتژیک، ش 43، بهار. ص181.

9. سِمَتی، محمدمهدی (1385). عصر سی.ان.ان و هالیوود؛ منافع ملی و ارتباطات فراملی، ترجمۀ نرجس خاتون براهوئی، تهران: نشر نی.

10. شاه‏حسینی، محمدحسن (1381). دفاع در برابر جنگ بیولوژیک و بیوتروریسم (دوجلدی)، ‌سازمان تحقیقات نیروی مقاومت بسیج.

11. ظهیری، صمد (1385). عقلانیت و تروریسم، پایان‌نامۀ دورة کارشناسی‌ارشد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، مهرماه.

12. عباسی، مهدی (1383). اینترنت؛ ابزار سیاست (تروریسم مَجازی؛ تهدیدی برای آینده). ص 30. در: نشریۀ فرهنگ و فناوری، سال اول، ش 3، دی و بهمن.

13. عبدالله‏خانی، علی (1386). تروریسمشناسی، تهران: مؤسسۀ فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر.

14. کاستلز، امانوئل (1380). عصر اطلاعات؛ جامعۀ شبکهای، ویراستار ارشد: علی پایا، ترجمة احمد علیقلیان و افشین خاکباز، تهران: طرح‏نو، 1380.

15. فِی، برایان (1381). فلسفۀ امروزین علوم اجتماعی؛ با نگرش چندفرهنگی، ترجمۀ خشایار دیهیمی، تهران: طرح‏نو.

16. مقصودی، مجتبی؛ عرب، منیره (1386). «SMS و کارکردهای سیاسی-اجتماعی آن»، ‌اطلاعات سیاسی-اقتصادی، سال 22، ش پنجم و ششم (246-245)، بهمن و اسفند، ص202.

17. ناجی‏راد، محمدعلی (1385). جهانی ‏شدن تروریسم و علل همکاری کشورهای جهان علیه آن، (پایان‌نامۀ دورۀ دکتری علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، آذرماه، ص159-158.

18. نش، کِیت (1385). جامعهشناسی سیاسی معاصر؛ جهانی‏شدن، سیاست و قدرت، ترجمۀ محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.

19. وبستر، فرانک (1383). نظریههای جامعۀ اطلاعاتی، ترجمۀ اسماعیل قدیمی، چ دوم، تهران: قصیده‌سرا.

20. هابرماس، یورگن (1384). «فلسفه در زمانۀ ترور و تفکّر؛ بنیادگرایی و ترور (گفتوگوی جیووانا بورادوری با یورگن هابرماس و ژاک دریدا دربارة ترور و تفکر)»، ترجمۀ امیرهوشنگ افتخاری‏راد، در: جهان جدید؛ سیاست و اندیشه پس از یازده سپتامبر،خردنامۀ دیپلماتیک؛ ضمیۀ روزنامه همشهری، شهریور، ص6-3.

21. هنل، ریچارد (1383). تروریسم؛ شکل جدید جنگ، ترجمۀ احمد واحدیان غفاری، تهران: سخن‌گستر.

 

ب) انگلیسی

22. Dorothy, Denning, Cyberterrorism, united states: Georgetown university, www.es

23. Gabriel, Weimann (2004). Cyberterrorism; how real is threat? Unitedstates: institute of peace, www.Usip.Org/pubs/ special reports/sr 19. html.

24. james, lewis (2003). Assessing the risk of cyberterrorism, cyber war and other cyber threats, center for strategic and international studies, www.Global continuety.Com/article/ articl view/413/1/45.

25. John Arquilla and David Ronfeldt (1996). Research “The Advent of Netwar”, Institute, Rand.

26. Robert A. pope (2003). the strategic logic of suicide terrorism, p. 343. in: American political science review, vol. 19, No. 3, August.

27. Sarah oates, Diana owen and Rachel K. Gibson (2006). the internet and politics; citizens, voters and activists, Routledge.

28. Schiller, Herbert, Who Knows: information in the age of the fortune 500, Norwood, p. 25.

29. William Warner Fowler (1981). terrorism Data Base: A comparison of Missions, Methods, and systems, California, RAND.