تلۀ بنیانگذار و نظریۀ جنبش های اجتماعی جدید: تحلیلی بر انقلاب تونس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

چکیده

خیزش­های مردمی در جریان بیداری اسلامی یا بهار عربی، زمینه­ساز طرح مطالباتی از سوی اقشار مختلف مردم در کشور تونس شد. مطالباتی که از طریق جنبش­های اجتماعی جدید مطرح شد و به عرصه­ای برای وقوع رفتارهای نظم­گریزانه تعین یافت که نظام را با مشکلۀ «تلۀ بنیانگذار»مواجه ساخت. از این منظر، پژوهش حاضر درصدد است تا به روش کیفی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی، به این پرسش پاسخ دهد که با در نظر گرفتن بحران تلۀ بنیانگذار، وقوع تحولات انقلابی در مصر تا چه اندازه با نظریۀ جنبش­های اجتماعی جدید مطابقت می­کند؟ براساس نتایج تحقیق اولاً بحران تلۀ بنیانگذار در کشور مورد مطالعه، از دلایل شکل­گیری جنبش­های اجتماعی جدید محسوب می­شود؛ ثانیاً بهره­گیری از جنبش­های اجتماعی جدید از دلایل اصلی تحولات صورتگرفته در این کشورهاست که وجود مطالبات و تقاضاهای موجود در میان مردم را پوشش داد و به عرصه­ای جهت وقوع انقلاب متعین شد؛ ثالثاً، نظریۀ جنبش­های اجتماعی جدید در تطبیق با تحولات انقلابی و واقعیت­های موجود در جهان عرب، با فقر تئوریک مواجه شده که توجه به موضوع اقتصاد سیاسی در بازشناسی و توسعۀ نظریه، مؤثر و کارامد خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. اکبری نوری، رضا (1392). تلۀ بنیانگذار با جوامع چه میکند؟، ایران اکونومیست، قابل دسترس در: http://iraneconomist.com/fa/news/41259

2. امیرشاهی، ذوالفقار (1373). تونس، تهران: مؤسسۀ چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.

3. ایرمن، ران (1388). مدرنیته و جنبش­های اجتماعی، ترجمۀ آزاد آدمی، زریبار، ش 72-71.

4. دلاپورتا،دوناتلا و ماریو دیانی(1383). مقدمه بر جنبش­های اجتماعی، ترجمۀ محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.

5. رنانی، محسن (1389). «توسعۀ ملی در کمند سیاست»، آیین، ش 29 و 28.

6. فیرحی، داود (1391). فقه و سیاست در ایران معاصر(فقه سیاسی و فقه مشروطه)، تهران: نشر نی.

7. مشیرزاده، حمیرا (1381). درآمدی نظری بر جنبش­های اجتماعی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، معاونت پژوهشی، چ اول.

8. موثقی، احمد (1386). جنبش‌های اسلامی معاصر، تهران: سمت.

9. نش، کیت (1388)، جامعهشناسی سیاسی معاصر: جهانی شدن، سیاست و قدرت، ترجمۀ محمدتقی دلفروز ، تهران: کویر.

10. هینه­بوش، ریموند و انوشیروان احتشامی (1390). سیاست خارجی در کشورهای خاورمیانه، ترجمۀ رحمن قهرمان‌پور و مرتضی مساح، تهران: انتشارات امام صادق (ع).

 

ب) انگلیسی

 

 

11. Adizes, Ichak(2014). Understanding and Treating Growing Organizations, available: http://www.adizes.com/Lifecycle_Growing_Organizations.pdf

12. Ahmed, Nahla Mahmoud (2011). The civil society and democracy in Gulf and Maghrebcountries (A comparative study), Faculty of Economic and Political Science, Cairo University.

13. Aissa, El Hassane (2012).The Arab Spring: Cause, Consequences, and Implications, United States Army War College.

14. Aleya-Sghaier, Amira (2014). “the tunisian revolution the revolution of dignity”, in: Revolution, Revolt and Reform in North Africa: The Arab Spring and Beyond, Routledge, available: https://books.google.com/books?id=2bg3AAAAQBAJ&pg=PA30&lpg=PA30&dq=The#v=onepage&q=The&f=false

15. Ansani, Andrea & Daniele, Vittorio (2012). “About a revolution. The economic motivations of the Arab Spring”, International Journal of Development and Conflict, Vol. 2 (3).

16. Arieff, Alexis (2011). Political Transition in Tunisia, CRS Report for Congress, available: https://www.fas.org/sgp/crs/row/RS21666.pdf.

17. Baker, Veronica (2015). The Role of Civil Society in the Tunisian Democratic Transition, Undergraduate Honors Theses, University of Colorado Boulder.

18. Behr, Timo & Mika Aaltola (2011). “the arab uprising causes prospects and implications”, FIIA Briefing Paper 76.

19. Beissinger, Mark R. et al (2012). Who Participated in the ArabSpring? A Comparison of Egyptian and Tunisian Revolutions, available: http://www.princeton.edu/~mbeissin/beissinger.tunisiaegyptcoalitions.pdf

20. Boose, Jason William (2012). “Democratization and Civil Society: Libya, Tunisia and the Arab Spring”, International Journal of Social Science and Humanity, Vol. 2, No. 4.

21. Boughzala, Mongi (2013). “youth employment and economic transition in Tunisia, Global Economy and Development”, Working Paper 57, available: https://jica-ri.jica.go.jp/publication/assets/01%20youth%20employment%20tunisia%20boughzala.pdf

22. Breuer, Anita et al (2012). Social Media and Protest Mobilization: Evidence from the Tunisian Revolution, available:http://www.idcr.org.uk/wp-content/uploads/2012/08/Social-Media-and-Resource-Mobilization-Tunisia.pdf.

23. Campante, Felipe & Chor, David (2012). “Why Was the Arab World Poised for Revolution? Schooling, Economic Opportunities, and the Arab Spring”, Journal of Economic Perspectives, Vol 26, N 2.

24. Clark, Eric (2012). Social Movement & Social Media: A qualitative study of Occupy Wall Street , Södertörn University, available: http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:539573/FULLTEXT01.p

25. Comninos, Alex (2011). Twitter revolutions and cyber crackdowns User-generated content and social networking in the Arab spring and beyond, available: https://www.apc.org/en/system/files/AlexComninos_MobileInternet.pdf.

 

26. Douglas, Crystal et al (2014). “The Arab Uprisings: Causes, Consequences, and Perspectives”, International Conflict Analysis and Transformation.

27. DRC-Citizenship (2010). Putting citizens at the centre: Linking states and societies for responsive governance, available:  http://www.drc-citizenship.org/system/assets/1052734690/original/1052734690-benequista.2010-putting.pdf?1398363967

28. Driss, Ahmed (2011). Thoughts on the Tunisian Revolution, Real Instituto Elcano, ARI 34.

29. Elhusseini, Fadi (2014). “Post Arab Spring Thoughts: The Middle East between External and Internal Mechanisms (Political Economic & Social Forces)”, HEMISPHERES, Vol. 29, No. 2.

 

30. Gagner, Rick (2015). Founder's Trap. Is it Curable? available: https://www.linkedin.com/pulse/founders-trap-curable-rick-gagner

31. Goldstone, J. A. (2011). “Cross-class Coalitions and the Making of the Arab Revolts of 2011”. Swiss Political Science Review, 17(4).

32. Habermas, J (2008). New social movements, In: Ruggiero V and Montagna N (eds) Social Movements: A Reader. London: Routledge.

33. Haouas, IIham et al (2012). “Youth Unemployment in Tunisia: Characteristics and Policy Responses”, Topics in Middle Eastern and African Economies Vol. 14.

34. Hopmann, P. Terrence & Zartman, I. William (2012). “Tunisia: Understanding Conflict 2012” Conflict Management Program Student Field Trip to Tunisia, School for Advanced International Studies.

35. Korotayev, Andrey V. & Zinkina, Julia V. (2011). “egyptian revolution a demographic structural analysis”, revista interdisciplinar, no 13.

36. Macdougall, Ian (2009). The Founder’s Trap, Corporate Lifecycles, available: http://corporatelifecycles.com/208/

37. Mahmoud, Abdesselem (2015). “Social Movements in Tunisia and Egypt: A Tale of Two Revolutions”, International Journal of Social Science Studies, Vol. 3, No. 3

38. Manorjan, Mohanty, (1998). Peoples Right: Social Movements and State in the Third world, California: Segapublications.

39. Mark R, Beissinger et al (2012). Who Participated in the ArabSpring? A Comparison of Egyptian and Tunisian Revolutions, available: http://www.princeton.edu/~mbeissin/beissinger.tunisiaegyptcoalitions.pdf.

40. Melucci, Alberto (1989). Nomads of the Present: Social Movements and Individual Needs In Contemporary Society (London, Hutchinson).

41. Miller, Laurel E. et al (2012). “Democratization in the Arab World Prospects and Lessons from Around the Globe”, RAND: national defense research institute.

42. Mines, Robert A (2011). “CEO/Owner/Founder Vulnerability: The Founder’s Traps”, BizPsych, available: http://www.bizpsych.com/whitepapers/the_founders_traps.pdf

43. Mohan Kumar, K ( ‎2010). A Theory of (for) New Social Movements in the Third, available: Worldavailable:http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/555/8/08_chapter2.pdf

44. Niakouie, Seyed Amir (2012). “Contemporary Arab Revolutions: A Comparative Study”, Political Studies of Islamic World, Vol. 1, No.2.

45. Ottaway, Marina & Hamzawy, Amr (2011). Protest Movements and Political Change in the Arab World, Carnegie Endowment for International Peace, Policy outlook.

46. Paciello, Maria Cristina (2011). “Tunisia: Changes and Challenges of Political Transition”, MEDPRO Technical Report No. 3.

47. Sarsar, Mohamed Chafik (2013). “Tunisia: Revolution as a new form of political transition Persusion”, ISPI , Analysis No. 194.

48. Scott, Alan (1990). Ideology and the New Social Movements, Unwin Hyman, London.

49. Sika, Nadine (2012). Civil Society and Democratization in Egypt: The Road Not Yet Traveled, available: http://muftah.org/civil-society-and-democratization-in-egypt-the-road-not-yet-traveled/#.VljE8fkrLIU

50. Staricco, Juan IgnacIo (2012) The French May and the Roots of Postmodern Politics, available: http://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politicsc

51. Sutton, Philip W & Stephen Vertigans (2004). “Islamic “New Social Movements” Radical Islam, AL-QA'IDA and Social Movement Theory”, Mobilization: An International Journal 11(1).

52. Syed, Maria (2014). “Exploring the Causes of Revolutions in Tunisia and Egypt”, Ortadoğu Etütleri, Vol 5, No 2.

53.Tarrow, Sidney G(1998). Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics, Cambridge, MA: Cambridge UP. 

54. The New Management Network (1991). Escape the founders Trap, Vol 4, Number 2, available: www.new-management-network.com/publications/Escape%20the%20Founder's%20Trap.pdf

55. Thompson, L & Tapscott C (2010). Citizenship and Social Movements: Perspectives from the Global South. London: Zed Books.