راهبرد ایالات متحدۀ آمریکا در قبال دموکراسی‌خواهی در سوریه و بحرین؛ سردرگمی محصور یا موازنۀ راهبردی (2016-2011)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش مسائل ایران دانشگاه تهران

چکیده

اغلب پژوهش‌هایی که دربارۀ راهبرد آمریکا در قبال دموکراسی‌خواهی در غرب آسیا صورت گرفته‌اند، به نوعی سردرگمی راهبردی اشاره دارند. آنها معتقدند آمریکا از طرفی در پی دموکراسی‌سازی و حمایت از حقوق بشر بوده و از دیگر‌سو بیم داشته که منافع راهبردی خود در منطقه را از دست بدهد؛ از این‌رو چنین ملاحظاتی موجب بروز کنش‌های ناسازوار از سوی این کشور شده است. اما در این مقاله، این پرسش مطرح می‌شود که مبنای راهبرد سیاست خارجی ایالات متحده در دو سوریه و بحرین در قبال روند دموکراسی‌خواهی چه بوده است؟ در پاسخ با واکاوی حوادث دو کشور سوریه و بحرین پس از سال 2011، این فرضیه طرح شده که مبنای کنش ایالات متحده مشخص و مبتنی بر موازنۀ راهبردی است. یافته‌های مؤید فرضیه نشان می‌دهند: حفظ موازنه با هدف جلوگیری از بر هم خوردن تعادل نیروهای منطقه‌ای راهبرد سیاست خارجی آمریکا بوده است. دموکراسی‌خواهی و حمایت از حقوق بشر در راستای راهبرد موازنه به‌کار گرفته می‌شود و در صورت تضاد بین این دو مقوله، موضوع دوم نادیده انگاشته می‌شود. در این نوشتار ضمن بهره‌گیری از رویکرد توصیفی‌-‌ تحلیلی، در گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. ابراهیمی، شهروز؛ صالحی، محمدرضا؛ و پارسایی، سیدمهدی (1391). «بررسی واکنش‌های آمریکا و عربستان به خیزش مردمی در بحرین»، فصلنامۀ تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، ش 10.

2. احمد خان‌بیگی، سمانه (1392). «تأثیر سیاست آمریکا و اروپا در بحران سوریه بر اختلافات فرا آتلانتیک»، فصلنامۀ سیاست خارجی، ﺳﺎل ﺑﯿﺴﺖ‌و‌هفتم، ش 4.

3. اشرفی، اکبر؛ و بابازاده جودی، امیرسعید (1394). «سیاست خارجی روسیه و آمریکا نسبت به بحران سوریه»، فصلنامۀ مطالعات روابط بین‌الملل، سال هشتم، ش 32.

4. العالم (23/03/92)، «آمریکا تحریم مخالفان مسلح را لغو کرد»، قابل دسترسی در سایت:

http://fa.alalam.ir/news/1483937

5. امیرعبداللهیان، حسین (1390). «ناکامی طرح خاورمیانۀ بزرگ و خیزش بیداری اسلامی در جهان عرب، مطالعۀ موردی بحرین»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، ش 2.

6. پرس‌تی‌وی (15/20/95). «یک بام و دو هوای آمریکا در مذاکرات صلح سوریه»، قابل دسترسی در سایت:

http://presstv.ir/DetailFr/2016/05/08/464593/Syria-Aleppo-Khan-Touman-alNusra-US-Russia.

7. پوراحمدی، حسین؛ و منصوریان، اصغر (1393). «تغییرات سیاست خارجی آمریکا و تحولات خاورمیانه»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال هفدهم، ش 4.

8. جعفری، علی‌اکبر؛ و منفرد، سید قاسم (1390). «رفتارسنجی آمریکا در قبال دومینوی انقلاب‌های خاورمیانه»، فصلنامۀ آفاق امنیت، سال چهارم، ش 11.

9. دیدبان حقوق بشر (۲۰ مارس ۲۰۱۲)، «سوریه: مخالفان مسلح حکومت مرتکب نقض حقوق بشر شده‌اند»، قابل دسترسی در سایت:

. https://www.hrw.org/fa/news/2012/03/20/245709

10. رضایی، مسعود؛ و جهانیان، شهاب (­1393). «انقلاب بحرین، بیداری اسلامی و علل ناکامی آن»، فصلنامۀ مطالعات انقلاب اسلامی، سال پانزدهم، ش 36.

11. غفوری، محمود؛ و داوند، محمد (1395). «ارزیابی وضعیت حقوق بشر در نظام نومحافظه‌کاری (مطالعه موردی: ایالات متحدۀ آمریکا)، فصلنامۀ سیاست، دورۀ چهل‌و‌ششم، ش ۲.

12. کوشکی، محمدصادق؛ و کریمی، محبوبه (1393). «پارادوکس‌های سیاست خارجی آمریکا در بحران سوریه»، پژوهشنامۀ روابط بین‌الملل، دورۀ هفتم، ش26.

13. واعظی، محمود (1391). «الگوی رفتاری آمریکا در مواجهه با تحولات کشورهای عربی»، فصلنامۀ روابط خارجی، سال پنجم، ش 1.

14. یزدان‌پناه درو، کیومرث؛ و نامداری، محمدمهدی (1392). «بحران سوریه، با تأکید بر رویکرد نظام غرب و راهبرد ترکیه در این کشور»، دوفصلنامۀ مطالعات بیداری اسلامی، سال دوم، ش 3.

15. یزدان‌فام، محمود (1390). «تحولات جهان عرب: صورت‌بندی قدرت و هویت در خاورمیانه»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، ش 2.

 

ب) خارجی

16. Atlas, Pierre (2012). “U.S. foreign policy and the Arab spring: balancing values and interests”, digest of middle east studies,vol.21,No.2.

17. Berger, Lars (2011). “The Missing Link? US Policy and the International Dimensions of Failed Democratic Transitions in the Arab World”, Political Studies, vol 59.

18. Bishara, Marwan (2013). “US gold and strategies toward the Arab world”, siyasat Arabia, No.1.

19. Cooper, Carla humud; Blanchard, Christopher & nikitin, mary beth (2016). “armed conflict in Syria: overview and US response”, CRS report for congress.

20. Coordinator, Carla; Blanchard, Christopher & Nikitin, Marybeth (2017). “armed conflict in Syria: overview and US response”, CRS report for congress.

21. Downs, kevin (2012). “A Theoretical Analysis of the Saudi-Iranian Rivalry in Bahrain”, Journal of Politics & International Studies, Vol. 8.

22. Henderson, Simon (2011). “Bahrain's Crisis: Saudi Forces Intervene”, Policy Analysis for washington institute.

23. Hussain, M. & Kashif, M. (2015). “Arab Uprising 2011: Emergence of Extremism in Middle East and Its Regional Consequences”, Alternatives: Turkish Journal of International Relations, 14(2).

24. Huber, Daniela (2015). “A Pragmatic Actor - The US Response to the Arab Uprisings”, Journal of European Integration, vol.37, issue1.

25. Inbar, Efraim (2016). “ISIS: The Dangers for Israel”, The Journal of Internati onal Securit y Affairs, No 30.

26. Katsman, Kenneth (2014). “Bahrain:reform, security, and US policy”, CRS report for congress.  

27. Kitchen, Nicholas (2012). “the contradictions of hegemony: the united states and Arab spring”, IDEAS reports- special reports.

28. Kobierski, tukasz (2016). “The Syria peace process – a chance to end the conflict?”, Pulaski Policy Papers, ISSN 2080-8852.

29. Kozak, C. (2015). “an Army in all Corners an army in all corners Assad’s Campaign Strategy in Syria”. Institute for the Study of War, 12.

30. Lang, Hardin; Awad, Mokhtar & Sofer, ken (2014). “supporting the Syrian opposition”, center for American progress.

31. Lister, Charles (2016). “The Free Syrian Army: A decentralized insurgent brand”, The Brookings Project on U.S. Relations with the Islamic world analysis paper, No. 26.

32. Mainwaring, Scott (1984). “transitions to democracy: brasil and argentina in the 1980s”, the Helen Kellogg institute for international studies.

33. Mousavinia, Seyed Mehdi (2014). “united states of America`s foreign policy about Syria (from the crisis of AD 2011 so far)”, International J.Soc.Sci & Education, Vol.4, Issue 4.

34. Philip, G. (1997). Democracy and democratization, External Publications, University of London.

35. Rocha, Douglas de Quadros; Julio, Isabela Souza & Machry, Patrícia Graeff (2016). “the Peace Talks on the Syrian Conflict”, Bol. Conj. Nerint Porto Alegre, v.1 n.1 p: 1-95.

36. Sharp, Jeremy & Blanchard, Christopher (2012). “Syria: unrest and U.S. policy”, CRS report for congress.

37. Sharp, Jeremy & Blanchard, Christopher (2013). “armed onflict in Syria: U.S. and international response”, CRS report for congress.

38. Ulrichsen, Kristian Coates (2012). Bahrain’s Aborted Revolution, LSE Ideas.