طرح و بررسی دو ابرروایت «مسیحیت» و «لیبرال دموکراسی» در چارچوب نظریۀ شالوده‌شکنی دریدا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

2 دکتری علوم سیاسی دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

چکیده

این مقاله تلاشی است که با روش تحلیلی، به طرح دو ابرروایت «دینی» و «سیاسی» می‌پردازد و سپس آنها را در چارچوب نظریۀ شالوده‌شکنی دریدا به چالش می‌کشد؛ از این‌رو دریدا در مقابل روایتی از مسیحیت که آن را مقرر در متن و ذهن شارع، منحصر به نهادهای سنتی و در اختیار متولیان رسمی آن معرفی می‌کند و به بازگویی مفاهیمی نظیر «هدیه»، «ایثار»، «بخشایش»، «موعودگرایی» و... که همواره به گفتمان کلاسیک مسیحیت تعلق دارند، می‌پردازد. شالوده‌شکنی همچنین در مقابل روایتی که بقای «دموکراسی لیبرال» و نظام سیاسی مبتنی بر آن را بعد از فروپاشی شوروی و اضمحلال کمونیسم، به‌منزلۀ پایان تاریخ، آخرین مرحلۀ تکامل ایدئولوژیکی بشر و شکل نهایی دولت تلقی می‌کند، می‌کوشد تا ضمن ارائۀ ضعف و کاستی‌های آن، با اعطای معنایی تازه به مفهوم «دوستی»، بر بنیاد برادری ناگسستنی، نامشروط و جهانی، نویدبخش شیوۀ تازه‌ای از سیاست با عنوان «جماعتی بدون جماعت» و دموکراسی اصیل‌تری با عنوان «دموکراسی در راه» باشد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
  1. آقاحسینی، علیرضا (1396). گفتمان و پذیرش دیگری، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
  2. آقاحسینی، علیرضا (1388). «شالوده‌شکنی امتیاز رویتر از نگاهی دیگر»، فصلنامۀ تاریخ روابط خارجی، ش‌ 38 و 39، بهار و تابستان.
  3. اسدپور، رضا (1386). «کثرت‌گرایی دینی از چشم‌اندازهای متفاوت»، ماهنامۀ پژوهشی اطلاعات، حکمت و معرفت، ش 9، آذر.
  4. ایزوتسو، توشی‌هیکو (1372). «اندیشۀ اشراقی»، ترجمه همایون همتی، کیهان فرهنگی، سال 10، ش 12، اسفند.
  5. پیکارد، هری منت (1380). «فوکویاما و پایان تاریخ»، دوماهنامه بخارا، ترجمۀ عزت‌اله فولادوند، ش 19، مرداد..
  6. جهانبگلو، رامین (1380). نقد عقل مدرن، تهران: فروزان.
  7. دریدا، ژاک (1983). نامه‌ای به یک دوست ژاپنی، ترجمۀ فرزان سجودی، 10 ژوئیه
  8.  دریدا، ژاک (1390). فروید و صحنه‌نوشتار، ترجمه‌مهدی پارسا، تهران: روزبهان.
  9. سیم، استوارت (1391). دریدا و پایان تاریخ، ترجمه محسن محمودی، تهران: افسون خیال.
  10. شاقول، یوسف و مرتضوی، سیدرحمان (1389). «دریدا و دموکراسی»، جستارهای سیاسی معاصر، سال1، ش 2، پاییز و زمستان، 63-47.
  11. شیواپور، حامد؛ و حسینی بهشتی، سیدمحمدرضا (1390). «نسبت الهیات سلبی با رویکردهای گوناگون دربارۀ خدا»، مجلۀ فلسفۀ دین، سال 8، ش 10.
  12. ضیمران، محمد (1379). ژاک دریدا و متافیزیک حضور، تهران: هرمس.
  13. فدایی مهربانی، مهدی (1392). ایستادن در آن سوی مرگ؛ پاسخ‌های کربن به هایدگر از منظر فلسفۀ شیعی، تهران: نشر نی.
  14. کپیوتو، جان دی (1388). و اینک دین: سرشت ایمان در عصر مدرن، ترجمه مرضیه سلیمانی، تهران: علمی.
  15. مرتضوی، سید رحمان (1394). «واسازی؛ از دوستی تا سیاست»، فصلنامۀ علوم سیاسی، سال 11، ش 32، پاییز، ص 171-153.
  16. مصباحیان، حسین (1385). «در پی دوستی‌های ناممکن؛ مقدمه‌ای بر سرگذشت فلسفی مفهوم دوستی و نگاهی به کتابی از دریدا»، نشریۀ باشگاه اندیشه، سال 2، ش3، اردیبهشت.
  17. نجف‌زاده، رضا (1390). «موعودگرایی در الهیات سیاسی ایرانیان»، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 2، ش 1، بهار و تابستان.
  18. نش، کیت (1389). جامعه‌شناسی سیاسی معاصر، ترجمۀ محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.
  19. واعظی، احمد (1380). درآمدی بر هرمنوتیک، تهران: نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
  20. ویکنزو، جیمز جی (1388). شأن و نفوذ اخلاقی و انسانی دین: تأملی دربارۀ کتاب آیندۀ دین، گفتگوی مکتوب رورتی و واتیمو، کتاب ماه دین، ش 147، دی.
  21. هایدگر، مارتین (1387). هستی و زمان، ترجمۀ سیاوش جمادی، تهران: ققنوس.
 
ب) خارجی
  1. Almond, I (2002). “The honesty of the perplexed: Derrida & Ibn Arabi on bewilderment”, Jurnal of the American Academy of Religion, vol. 70, Issue 3, Sep,pp: 515-538
  2. Caputo, john d. (1999). “Who is Derrida's Zarathustra: of friendship, fraternity & a democracy to come”, Research in phenomenology, vol. 29, pp: 184-198
  3. Derrida, Jacques (1973). speech & phenomena, northwestern university press.
  4. Derrida, Jacques (1976). of grammatology, trans. Gayatrichakravotryspivak, Baltimore: john Hopkins University press.
  5. Derrida, Jacques (1978). writing & difference, London, routledge & kegan pau.
  6. Derrida, Jacques (1981). dissemination, translated by Barbara Johnson, Chicago: university of Chicago press.
  7. Derrida, Jacques (1992). Given Time: i. Counterfeit Money, translet by peggy Kamuf, Chicago: University of Chicago Press.
  8. Derrida, Jacques (1994). Specters of Marx: The State of the Debt, the Work of Mourning, & the New International.  Trans. Peggy Kamuf. London: Routledge.
  9. Derrida, Jacques(1995). the Gift of Death, trans. Wills, Chicago: University of Chicago Press.
  10. Derrida, Jacques (1997a). the Politics of Friendship, London, Verso. 
  11. Derrida, Jacques, (1997b). A discussion with G. Bennington,
  12. Derrida, J., &Dufourmantelle, A. (2000). Of Hospitality, trans. Bowlby, Stanford: Stanford University Press.
  13. Derrida, Jacques (2001). OnCosmopolitanismandForgiveness, London: Routledge.
  14. Eckhart, mester (1981). the essential sermons, Trans by Edmund colledge& Bernard meginn.
  15. Fukuyama, fransis (1992). the end of history & last man, newyork: the free press.
  16. Hick, john(1988). god & unlverse of faiths, macmillan press
  17. Heidegger, Martin (1990). Martin Heidegger & Karl Jaspers, Briefwechsel, Frankfurt: Vittorio Klostermann.
  18. Heidegger, Martin (1995). “Gesamtausgabe”, Phänomenologie des religiösen Abbreviations of Principal Works xiii Lebens, Frankfurt: Vittorio Klostermann, vol. 60
  19. Ibn-al-arabi, muhyiddin (1986). “what the student needs”, trans. Tosunbayrak, journal of the muhyiddin ibn arabi society5.
  20. Norris, c (1989). Christopher Norris in discussion with Jacques derrida in deconstruction, ominubus volume, edited by Andreas papadakis, Catherine cook & Andrew benjamin, London: academy editions.
  21. Saussure, ferdinan de (1986). course in general linguistics, trans. Wade Baskin, in mark c. Taylor, ed., deconstruction in context: literature & philosophy, Chicago & London: the university of Chicago press.
  22. Smith, James (2005). Jacques derrida. A live theory, London &newyork: continun.
  23. Staten, h (1985). Wittgenstein &derrida, oxford, basil Blackwell.