سیاست زیباشناختی؛ بررسی وجوه زیباشناسانۀ سیاست در آرای ژاک رانسیر «زیبایی‌شناسی به‌مثابۀ عنصری مستتر در ذات هر سیاست رهایی‌بخش»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشکدۀ علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 دانشجوی دکتری اندیشۀ سیاسی دانشکدۀ علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

سیاست در دستگاه فکری رانسیر، تلاشی برای نشان دادن آن به‌مثابۀ سازوکاری زیبایی‌شناختی است. بدین شکل به‌جای آنکه سیاست به‌کارگیری یا تلاش برای کسب قدرت باشد، پیکربندی جهانی ویژه است. در این راستا، رانسیر بر آن است که ماهیت زیبایی‌شناختی سیاست را نه به‌عنوان یک جهان ویژۀ مجرد، بلکه به‌عنوان یک جهان ناسازگار بازتعریف کند. جهانی که به برسازی شکل جدیدی از حس مشترک و افق جدیدی از رؤیت‌پذیری‌ها می‌انجامد که با نفی سلسله‌مراتب بازنمودی میان موضوعات باارزش و پست به مرئی‌پذیری کنش‌ها و کاربست‌هایی منجر می‌شود که در ذیل نام سیاست قرار می‌گیرند. در این راستا، مقالۀ حاضر، سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که «بُعد زیبایی‌شناختی سیاست در اندیشۀ رانسیر چگونه و بر‌مبنای چه مؤلفه‌ها و مقولاتی شکل نظری به خود گرفته است». بنابر فرضیۀ ما، رانسیر با مفروض گرفتن زیبایی‌شناسی به‌عنوان ایدۀ کانتی «صور پیشینی حساسیت» - امری مربوط به زمان و مکان- به سیاست در چارچوب رهایی از توزیع امر محسوس می‌پردازد؛ امری که به طرح و بازخوانی مفاهیم سیاست و زیبایی‌شناسی و گذر از معانی متعارف آنها می‌پردازد. در مقالۀ پیش رو، پس از بررسی بعد زیبایی‌شناختی سیاست در اثر «شب‌های پرولتاریا» و بررسی تبارشناسانۀ ایدۀ «صور پیشینی حساسیت» در زیبایی‌شناسی کانت به بحث مبسوط از سیاست و وجوه زیباشناسانۀ آن در آرای ژاک رانسیر خواهیم پرداخت.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. رانسیر، ژاک (1388). «سیاست ادبیات»، ترجمۀ امیر احمدی آریان، زیباشناخت، سال دهم، ش 21، نیمسال دوم، 121 - 105.
  2. رانسیر، ژاک، (1390 الف). تماشاگر رهایی‌یافته، ترجمۀ بابک سلیمی‌زاده.   
  3. http://mindmotor.biz/Mind/?p=2330
  4. رانسیر، ژاک (1390 ب). تماشاگر رهایی‌یافته، ترجمۀ صالح نجفی، مهدی امیرخانلو.
  5. رانسیر، ژاک (1390 الف). تأملی بر عدم اجماع: سیاست و استتیک، ترجمۀ بابک سلیمی‌زاده    www.mindmotor.info
  6. رانسیر، ژاک (1391). شب‌های کارگری، ترجمۀ صالح نجفی، انتشارات رادیو فنگ.
  7. رانسیر، ژاک (1392). ده تز در باب سیاست با دو پیوست، ترجمۀ امید مهرگان، تهران: رخداد نو.
  8. رانسیر، ژاک (1393 الف). سیاست‌ورزی زیبایی‌شناسی، ترجمۀ فتاح محمدی، تهران: هزارۀ سوم.
  9. رانسیر، ژاک (1393 ب). ناخودآگاه استتیک، ترجمۀ مجید نظری، تهران: ناهید.
  10. رانسیر، ژاک (1394 الف). آغاز سیاست، ترجمۀ امیر کیان‌پور و ارسلان ریحان‌زاده، نام‌های سیاست، گزینش و ویرایش: مراد فرهادپور، بارانه عمادیان، آرش ویسی، تهران: بیدگل.
  11. رانسیر، ژاک (1394 ب). عدم ‌توافق، ترجمۀ رضا اسکندری، تهران: گهرشید.
  12. ژیمنز، مارک (1393). زیباشناسی چیست؟ ترجمۀ محمدرضا ابوالقاسمی، تهران: ماهی.
  13. کاراتانی، کوجین (1396). کانت و مارکس، ترجمۀ مراد فرهادپور و صالح نجفی، تهران: هرمس.
  14. گینزبورگ، هانا (1395). زیبایی‌شناسی و غایت‌شناسی کانت، ترجمۀ داود میرزایی، تهران: ققنوس.
 

ب) خارجی

1. chambers, Samuel A. (2011). “Jacques Ranciere and problem of pure politics”, sageJOURNALS, European Journal of Political Theory, 22 jully.

  1. Eldridge, Richard (2003). An Introduction to the Philosophy of Art, Cambridge University Press.
  2. Guyer, Paul (2006). Kant, London: Routledge.
4. Ranciere, Jacques (2003). “politics and easthetics an interview”, translated by forbes morlock, ANGELAKI: journal of the theoretical humanities, volume 8, namber 2.

5. Ranciere, Jacques (1992). “Politics, Identification, and Subjectivization”, October, VOL.61, The Identity in Question, pp. 58‌–‌64.

6. Ranciere, Jacques (1989). The Nighte of labor; the workers dream in nineteenth century France, translated by John Drury, Philadelphia: Temple University Press.

  1. Scruton, Roger (2001). Kant: A Very Short Introduction, Oxford University Press.
  2. Wayne, Michael (2014). Red Kant; Aesthetics, Marxism, and the Third Critique, London: Bloomsbury Academic.