بحران فلسفۀ مدرن از منظر هوسرل و هایدگر و جدایی کنش و واقعیت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار علوم سیاسی دانشگاه پیام نور

چکیده

در این مقاله با روش پدیدارشناسی، در مورد بی‌بنیادی اخلاق و سیاست در اندیشۀ مدرن بحث می‌شود. هوسرل بحران مدرن را ناشی از «ریاضی‌گونه کردن طبیعت» می‌دانست. در این پروژه، جهانِ برساخته‌شدۀ ریاضی‌وارِ مدرنیته، جایگزین جهان واقعی و هر روزی ما می‌شود. بحران بعدی تکنولوژی است. تکنولوژی ابزاری خنثی برای دست یافتن به هدف نیست، بلکه نوعی تفسیر از حقیقت موجودات است که نوعی تعرض به طبیعت را بیان می‌کند و آن را در برابر این انتظار بیجا قرار می‌دهد که صرفاً تأمین‌کنندۀ انرژی باشد. در تکنولوژی، خود بشر نیز به معارضه فراخوانده می‌شود. او نیز تابعی از تکنولوژی خواهد بود. در نهایت، بحران مدرن رابطۀ اندیشه و واقعیت را هم دگرگون می‌کند و به قطع ارتباط فلسفه از کنش انسان منجر می‌شود؛ به‌نحوی که امروزه یکی از راهکارهای اساسی بیشتر اندیشمندان، جدایی‌افکنی میان هستی‌شناسی و کنش بشری است. این جدایی‌افکنی را در اندیشۀ دو فیلسوف اخلاق معاصر یعنی لویناس و مک‌اینتایر نشان خواهیم داد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. آرنت، هانا (1392). وضع بشر، ترجمۀ مسعود علیا، تهران: ققنوس.

2. پیراوی ونک، مرضیه (1393). زبان در تفکر هایدگر، ایران.

3. پیرسون، کیت انسل (1390). هیچ‌انگار تمام‌عیار، ترجمۀ محسن حکیمی، تهران: خجسته.

4. دیویس، کالین (1386). درآمدی بر اندیشة لویناس، ترجمۀ مسعود علیا، تهران: انتشارات مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.

5. راولز، جان (1392). عدالت به‌مثابۀ انصاف، ترجمۀ عرفان ثابتی، تهران: ققنوس.

6. سجویک، پیتر (1392). دکارت تا دریدا، ترجمۀ محمدرضا آخوندزاده، تهران: نشر نی.

7. شفقی، شهریار (1390). گلاسنهایت: هایدگر و رویارویی با غیرممکن ممکن، ترجمۀ لیلا کوچک‌منش.

8. فریدریش نیچه، فلسفه، معرفت، حقیقت، ترجمه مراد فرهادپور تهران: هرمس.

9. کانت، ایمانوئل (1363). بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمۀ حمید عنایت و علی قیصری، تهران: خوارزمی.

10. -------- (1362). سنجش خرد ناب، ترجمۀ میرشمس‌الدین ادیب سلطانیة تهران: انتشارات علمی فرهنگی.

11. لازی، جان (1385). درآمدی تاریخی به فلسفۀ علم، ترجمۀ علی پایا، تهران: سمت.

12. مک‌اینتایر، السدیر (بی‌تا). در پی فضیلت، ترجمۀ حمید شهریاری و محمدعلی شمالی، تهران: سمت.

13. نیچه، فردریش (1386). ارادة قدرت، ترجمۀ مجید شریف، تهران: جامی.

14. هایدگر، مارتین (1391). نیچه 2، ترجمۀ ایرج قانونی، تهران: آگاه.

15. ---------- (1384). پرسش از تکنولوژی، ترجمۀ شاپور اعتماد، تهران: هرمس.

ب) انگلیسی

1. Husserl, Edmund (1970).The crisis of European sciences and transcendental phenomenology, translated by David Car, Northwestern University.

2. Heidegger, Martin (1968). What is called thinking? (translated by Fred D. Wieck and J. Glenn Gray). Harper & Row publications.