اقدامات شورای امنیت در حمایت از زنان در مخاصمات مسلحانه (2017- 1991)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختۀ دکتری تخصصی روابط بین‌الملل، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد واحد تهران

2 استاد روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه تهران

چکیده

از آغاز تاریخ بشریت جنگ و خشونت همواره همزاد یکدیگر بوده و زنان به‌عنوان گروه آسیب‌پذیر بیشترین تأثیرات را متحمل شده‌اند. در حقیقت با بروز جنگ، گروه‌های مختلف به شکل عامدانه زنان را هدف قرار می‌‌دهند و از آنان برای رسیدن به اهداف جنگی خود بهره می‌جویند. بنابراین با توجه به جایگاه و نقش زنان در خانواده و جامعه به‌عنوان هستۀ اصلی، امنیت و ثبات متزلزل شده و در نگاه جامع با به خطر افتادن امنیت کشور یا کشورهای دیگر، جامعۀ جهانی با عدم امنیت و صلح روبه‌رو خواهد شد. در نتیجه می‌توان گفت که اهمیت شناخت تأثیرات ناگوار مخاصمات مسلحانه بر زنان و آثار آن بر صلح و امنیت بین‌المللی امری انکارناپذیر و ضروری است. در این زمینه شورای امنیت به‌عنوان رکن اجرایی سازمان ملل متحد که وظیفۀ حفظ صلح و امنیت بین‌المللی را بر عهده دارد، به این موضوع از سال 1991 به بعد توجه نموده و سه اقدام انجام داده است: 1. مفهوم‌پردازی نقض حقوق زنان در مخاصمات مسلحانه به‌عنوان تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی، 2. اقدامات قضایی- امنیتی و 3. اقدامات سیاسی- امنیتی.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
ابراهیمی، نبی‌الله (1386). «تأملی بر مبانی و مفاهیم مکتب کپنهاگ»، فصلنامۀ سیاست خارجی، ش 2، ص ۴58-4398.
امامیان، معصومه؛ عزیزی، ستار (1397). «چالش حقوقی اجرای قاعده عدم مصونیت سران دولت‌ها نزد دیوان کیفری بین‌المللی با تأکید بر پروندۀ عمرالبشیر»، پژوهشنامۀ حقوق کیفری، ش 2، ص 102-81.
باباخانی، عطیه (1387). «جامعۀ بین‌المللی و مقابله با نقض حقوق بشردوستانه در بحران دارفور»، مجلۀ حقوقی نشریۀ مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری، ش 38، ص 184-141.
خاک، روناک (1387). «جرم‌انگاری خشونت جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری»، مجلة حقوقی بین‌المللی نشریۀ مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست ‌جمهوری، ش 39، 146-101.
دفتر هماهنگ‌کنندۀ سازمان ملل متحد در ایران و مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در تهران (1388). سازمان ملل متحد در دنیای امروز، تهران: آبارون.
ذاکریان، مهدی؛ آقاعلیخانی، مهدی (1391). «بررسی دادگاه بین‌الملل کیفری یوگسلاوی سابق؛ فعالیت‌ها و دستاوردها»، فصلنامۀ سیاست خارجی، ش 1، 242-213.
ژیان‌پور، ایمان؛ کمیلی‌پور، علی (1397). حمایت بشردوستانه از زنان در مخاصمات مسلحانه به‌همراه اسناد بین‌المللی، تهران: جنگل.
سادات‌میدانی، سید حسین (1384). صلاحیت قانون‌گذاری شورای امنیت، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.
سواری، حسن (1390). «ناسازواری عدالت و صلح در دیوان کیفری بین‌المللی در پرتو پروندۀ عمرالبشیر (سودان)»، فصلنامۀ راهبرد، ش 58، 266-243.
صباغیان، علی (1392). «امنیت انسانی و دفاع همه‌جانبه»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، ش 62، ص 118-89.
طباطبایی، احمد (1384). «دادگاه کیفری بین‌المللی رواندا»، اندیشه‌های حقوقی، ش 9، ص 66-35.
طباطبایی، سید محمد؛ فتحی، محمدجواد (1393). «تحول مفهوم امنیت در ناتو پس از جنگ سرد»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی جهانی شدن، سال پنجم، ش 14، ص 42-6.
فن‌تیگرشتروم، بارابارا (1389). امنیتانسانیوحقوقبین‌الملل، ترجمۀ اردشیر امیر ارجمند و حمید قنبری، تهران: مجد.
کیتی‌شیایزری، کریانگ‌ساک (1383). حقوق بین‌الملل کیفری، ترجمۀ بهنام یوسفیان و محمد اسماعیلی، تهران: سمت.
لسانی، سید حسام‌الدین؛ نقی‌زاده، یلدا (1396). «عملکرد شورای امنیت در مواجهه با ابولا (Ebola)، رویکردی نوین در حوزۀ سلامت عمومی»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، ش 4، ص 1065-1043.
محمدی‌فر، هادی (1386). «واکنش جهانی به بحران دارفور»، فصلنامۀ مطالعات آفریقا، ش 12، ص 242-199.
ملک‌الکتاب خیابانی، مهدیه (1388). نقش دادگاه ویژۀ سیرالئون در مبارزه با بی‌کیفری، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.
میرمحمد صادقی، حسین (1386). حقوق جزای بین‌الملل، چ دوم، تهران: میزان.
یاوری، فاطمه (1397). نقش سازوکارهای حمایت از زنان قربانی خشونت جنسی در مخاصمات مسلحانه، تهران: میزان.
ب) خارجی
Barnett, Michel (2002). Eyewitness to Genocide, the United Nations and Rwanda, Cornell University Press, Ithaca and London.
Ari, Nirit-Ben & Harcsh, Ernest (2005). “Sierra Leone War Crimes, Women Speak out Against Sexual Violence, Africa Renewal”, UN Department of Public Information, Vol.18, p. 10_ 35.
Bellany, Ian (1981). “Towards a theory of International Security”, Political Studies, Vol.9, p. 126_161.
Boed, Roman (2002). "the United Nations Interntional Criminal Tribunal for Rwanda: Its establishment, work and impact on International Criminal Justic", Prespective Central European Review of International Affairs, Vol. 17, Winter.
De Hoogh, Andre J.J (2001). Articles 4 and 8 of 2001, Available://www.un.org.
Ezeani, E. & Jones, R.E (2016). "Rape and sexual violence in war: establishment of a non-derogable norm? RUW conference on women and society, 19-20 April 2016", Royal University for Women, Kingdom of Bahrain.
Gruenberg, Justin (2009). "An Analysis of United Nations Security Council Resolutions: Are All Countries Treated Equally Case Western Reserve", Journal of International Law, Vol. 41, Issue 2.
McDonald, Matt (2003). “Securitization and Construction of Security”, European Journal of International Security, Human Vulnerability, Tokyo, New York: United Nations University Press.
Mooney, R, (2010). “Something Old, Something New, Something Borrowed …Something Blue? The Protection Potential of a Marriage between R2P and IDPs Protection”, Global Responsibility to Protect, Vol.2, No. 1.
New UN Women report puts forth policy agenda to end gender inequalities within families (2019). See: http:// https://www.unwomen.org/en/news/stories.
Report of the International Commission of Inquiry on Darfur to United Nations Secratery-General (2005), 25 January.
The ICTY at a Glance/ Key Figures of ICTY Cases, See: http:// www.un.org.icty /casese/fastsheets/procindex-e.htm.
U.N. Document’s ,Human Rights Council, Resolution 41/L.6/Rev, 25 July 2019.
UN Document’s, Security Council, Resolution 770,13 August 1992.
UN Document’s, Security Council, Resolution 780,6 October 1992.
UN Document’s, Security Council, Resolution 789,25 November 1992.
UN Document’s, Security Council, Resolution 827,25 May 1993.
UN Document’s, Security Council, Resolution 955,8 November 1994.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1132,8 October 1997.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1171,5 June 1998.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1220,12 January 1999.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1231,11 March 1999.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1325,31 October 2000.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1820,19 June 2008.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1888,30 September 2009.
UN Document’s, Security Council, Resolution 1889,5 October 2009.
UN Document’s, Security Council, Resolution 2106,24 June 2013.
UN Document’s, Security Council, Resolution 2122,18 October 2013.
UN Document’s, Security Council, Resolution 2171,21 August 2014.
UN Document’s, Security Council, Resolution 2242,13 August 2015.
Error! Hyperlink reference not valid.
Error! Hyperlink reference not valid.