واکاوی اختیار انسانی در ایجاد تحقق حداکثری حکومت اسلامی از دیدگاه قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علامه طباطبائی(ره)

2 دانشجوی دکترای مدرسی معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

نیاز به حکومت در جامعه، امری است که از گذشته دور تا به امروز، کمتر مورد تردید متفکران سیاسی بوده است. یکی از اهداف بعثت پیامبران بیان ضرورت حکومت و چگونگی ادارة‌ جامعه بوده است.البته از منظر قرآن انسان خود باید راه سعادت خویش را بپیماید که این نیز نیازمند داشتن آزادی و اختیار است. ازاین‌رو پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این پرسش است که واکاوی اختیار انسانی در ایجاد تحقق حداکثری حکومت اسلامی از دیدگاه قرآن چیست؟ یافته‌های تحقیق نشان‌ می‌دهد که اختیار انسانی از دیدگاه قرآن بهترین مدل برای ایجاد حکومت را مدل دین حداکثری می‌داند، یعنی سرپرستی همة عرصه‌ها را باید به دین سپرد. ازاین‌رو، شایسته است برای استیفای برخی حقوق مردم از نظر قرآن، به آرای مردم که تبلور اختیار انسانی است، رجوع کرد. در این مقاله با استفاده از رویکرد تحلیلی و تفسیری به واکاوی اختیار انسانی در ایجاد تحقق حداکثری حکومت اسلامی از دیدگاه قرآن می‌پردازیم.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم
نهج‌البلاغه
جوادی آملی، عبدالله (1387). نسبت دین و دنیا، قم: اسراء.
-------------- (1391). مفاتیح الحیات، قم: اسراء.
جعفریان، رسول (1391). اسلام و محیط زیست، تنظیم و تحقیق، عباس رحیمیان، قم: اسراء.
خسروپناه، عبدالحسین (1382). گسترة شریعت، قم: معارف.
خمینی، روح‌الله (1388). (بررسی‌های اسلامی)، کتاب البیع، تهران: مؤسسة تنظیم و نثر آثار امام خمینی(ره).
ربانی گلپایگانی، علی (1379). جامعیت و کمال دین، تهران: موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
رجبی، محمود (1380). انسان‌شناسی، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
رضایی، عبدالعلی (1391). مهندس تمدن اسلامی (موانع و الزامات)، قم: کتاب فردا.
طباطبایی، سید محمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن، ج 4، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
10. -------------------- (1387). بررسی‌های اسلامی، به کوشش سید هادی خسروشاهی، قم: بوستان کتاب.
11. عروسی الحویزی، شیخ عبدالعلی بن جمعه (1415ق). تفسیر نورالثقلین، قم: مطبعه العلمیه.
عسگری، سید مرتضی (1391). «جبر و تفویض و اختیار» و «قضا و قدر»، مجلة افق حوزه، سال یازدهم، ش 345.
عنایت، حمید (1380). اندیشة سیاسی در اسلام معاصر، ترجمة بهاءالدین فرمشاهی، تهران: خوارزمی.
فرمهینی، محسن (1394). «تربیت دینی زمینه‌ساز تمدن نوین اسلامی»، همایش ملی تمدن نوین، دانشگاه شاهد
مجلسی،محمد باقر (1403ق). بحارالانوار، بیروت: موسسه الوفاء.
مصباح یزدی، محمدتقی(1378). نظریة سیاسی اسلام، ج2، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
-------------- (1377). خودشناسی برای خودسازی، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
18. --------------- (1375). «اختیارات ولی‌فقیه در خارج مرزها»، مجلة حکومت اسلامی، ش 1.
مطهری، مرتضی (1374). انسان کامل، ج 23، قم: صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1366). تفسیر نمونه، تهران: دارالکتاب الاسلامیه.
نوروزی، محمدجواد (1378). فلسفة سیاست، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).